Кіріспе

Америкалық кинорежиссер Дэвид Л. Каннингем 1971 жылғы 24 ақпанда Швейцарияда туған және Гавайи аралындағы Кайлуа-Кона қаласында өскен, ол халықаралық кино өнерінің шебері. 40-тан астам елде түсірген деректі фильмдерінен өзге, Каннингем «Барлық соғыстарды аяқтау» (2001) және «9/11 жолы» (2006) телесериалы сияқты бірнеше толық метражды фильмдердің режиссері. Каннингхемнің өкілі – Біріккен таланттар агенттігі.

Бастапқы және алғашқы еңбектері

Бала кезінде Каннингэм ата-анасымен бірге қайырымдылық ұйымдарының жұмысымен әлемді аралап, жетімдер үйлеріне, босқындар лагерлеріне және көптеген шалғай орналасқан жерлерге сапар шекті, мақсаты – адамдарды Иисусқа таныстыру болатын. Оның ата-анасы, Лорен және Дарлин Каннингэм, Пентикостал Құдайлар Ассамблеясының дінінде бекітілген пасторлар, «Жастар Миссиясы» (YWAM) және 100-ден астам елде кампустары бар халықаралық, конфессияаралық христиан ұйымы – Ұлттар Университетінің негізін қалаушылар. Осы балалық шақтағы тәжірибелер Каннингэмтің кинорежиссер ретіндегі көзқарасына зор әсер етті. Каннингэм кино өнерін оқып, Оңтүстік Калифорния Университеті мен Ұлттар Университетін (Гавай, Амстердам және Чили, Сантьяго кампустары) бітірді. Каннингэм әкесімен бірге саяхаттап, Питкэрн аралдарына түсірген деректі фильмі үшін алғашқы американдық топты алып барды. Оның алғашқы фильмдері оны Мысырға, Австралияға және Калифорния, Голливудқа жеткізді. 40-тан астам елде деректі фильмдердің бөліктерін түсіргеннен кейін Каннингэм «Жұмақтың ар жағы» фильмімен көркем фильмдегі дебютін жасады. Фильм Тынық мұхиты аймағында сын тұғырынан жоғары бағаланып, коммерциялық сәттілікке жетті, Гавайда үш ай бойы көрсетілді. 2000 жылдың наурыз айында «Жастар Миссиясы» студенттері оның 14 миллион долларлық тәуелсіз фильміне – «Барлық соғыстарды тоқтатуға» (б. 176) 14 000 доллар көмектесті. Гавай, Таиланд және Шотландияда түсірілген фильм Таиландтағы тұтқын лагеріндегі екінші дүниежүзілік соғыстың одақтас әскерлерінің тағдыры туралы шын оқиғаны баяндайды. Олар лагерь моргінде құпия «орман университетін» құрды. Кифер Сазерленд пен Роберт Карлайл бас рөлдерде ойнаған фильм Теллурайд кинофестивалі, Торонто халықаралық кинофестивалі, Хартленд кинофестивалі, Гавай халықаралық кинофестивалі және Милл-Вэлли кинофестивалі сияқты кинофестивальдарда сәтті өнер көрсетті. Кейін фильмті Goldcrest және 20th Century Fox таратуға алды. Осыдан кейін Каннингэм көптеген фильмдер түсірді, соның ішінде «9/11 жолы» телефильмі де бар. Ол «Содан кейін» фильмін Мәскеудегі Қызыл алаңның астында, Иосиф Сталин салған құпия туннельдерде түсірді. Каннингэм қазір Гавайдағы Кулау көтерілісі туралы «Жел мен есеп» фильмін режиссерлік етіп, өндіріске қатысуда. Каннингэм 100-ден астам елді аралағандығын құжаттауға мүмкіндік беретін «Саяхатшылар ғасыры клубының» және Америка Режиссерлер Гильдиясының мүшесі.

9/11-ге жол

Каннингэм ABC телеарнасының «The Path to 9/11» мини-сериалын режиссерлік етті, онда 1993 жылғы Әлемдік сауда орталығына жасалған бомбалаудан бастап 9/11 оқиғаларына дейінгі террористік әрекеттер мен АҚШ үкіметінің жауап әрекеттері драматизацияланды. Фильм оқиғалар мен адамдарды дұрыс емес бейнелегені, сондай-ақ эфирға шығарғанға дейін соңғы сәтте монтаждалғаны үшін дау тудырды. ABC телеарнасы жобаға 40 миллион доллар жұмсағанына қарамастан, «9/11 жолы» рейтинг бойынша NFL ойынынан жеңілді. «9/11 жолы» 7 «Эмми» сыйлығына ие болды. «9/11 жолы» террорист Осама бен Ладенді көрсетудегі дәлсіздігі үшін Клинтондар тарапынан сынға ілікті. Документалды драманы консервативті жазушы Дэвис Хансон «жақсы жасалған драмалық интерпретация» деп бағалап, ал сыншылар ешқашан болмаған оқиғаларды көрсеткен көріністері үшін айыптады, сондай-ақ көрермендерді қателіктік қорытындыларға жеткізе алатын сюжет желісін қолдады. Фильмнің ресми жарнамаларында оның фактілік негізі туралы әртүрлі мәлімдемелер жасалды: 2006 жылғы 6 қыркүйекте Fox телеарнасы продюсерлердің «шоу 9/11 комиссиясының есебіне толығымен және эксклюзивті негізделген» деген сөздерін келтірді. Алайда, ABC-нің «9/11 жолына» арналған блогында Каннингэм: «Бұл фильм немесе, дәлірек айтқанда, докдрама. Яғни, бұл фактілерге негізделген және актерлермен драматизацияланған көркем фильм» деп мәлімдеді. Макс Блюментал The Nation журналында Каннингхэмнің «9/11 жолы» фильмін оңшыл белсенді Дэвид Хоровиц және консервативті Liberty Film Festival ұйымдарының белсенді түрде насихаттағанын, сондай-ақ ABC компаниясының бас директоры Дэвид Айгердің фильмді соңғы сәтте тексеруге және өңдеуге бастама көтергенін хабарлады. The New York Times газетінде жарияланған мәліметке сәйкес, Платт мырза [«9/11 жолы» фильмінің продюсері] және ABC компаниясының өкілі Хоуп Хартман: «екі адамның (Каннингэм және Новрастех, жазушы) саяси және діни көзқарастары мини-сериалға ешқандай қатысы жоқ және оған ешқандай ықпал етпеді» деді. Новрастех Каннингхэмді OpinionJournal басылымында қорғап, Каннингхэмнің әкесінің христиандық миссиясымен байланысын сынаудың маккартизмге ұқсас екенін, онда «коммунизммен байланыстың ең кішкентай белгісі қараңғы айыптауларға себеп болды» деп атап өтті. Бүгінгі күнге дейін ABC мини-сериалды DVD форматында шығармады. 2007 жылы Оливер Стоун «мен оның дұрыстығына кепілдік бермеймін», дегенмен, ол «фильмді жасыруға рұқсат беру қауіпті прецедент» деп санайды. 2008 жылы Джон Зиглер және Citizens United ұйымының продюсері Дэвид Боссинің түсірген деректі фильмінде Зиглердің жазған, режиссерлік еткен және түсірген «9/11 жолын бөгеу» атты деректі фильмнің тұсаукесері өтті. The Politico басылымының журналисі Джеффри Ресснер «9/11 жолын бөгеу» фильмі «9/11 жолы» фильміне ұқсас, өйткені ол «одан да көп сұрақтар тудырады және осы хабар тарату дилеммасына өзінің байланыссыз деректерін қосады» деп жазды.

Кино институты

Фильм институты (ФИИ) – "дамушы елдерден келген кинорежиссерлерді білім беруге, пікірлес кинорежиссерлерді біріктіруге және әлеуметтік өзгерістер үшін ресурстар мен таланттарды шоғырландыруға бағытталған коммерциялық емес ұйым" болып құрылды. Оны 2004 жылы Каннингэм және бірнеше Ұлттар университетінің түлектері құрған. ABC телеарнасы "9/11 жолы" фильмін қаржыландырудың көзі өзі болғанын мәлімдегенімен, TFI бірнеше интернет блогерлер фильмді қаржыландырып немесе оған әсер еткенін айтқаннан кейін дауға тартылды. TFI мүшесі Марк Харристің Латын Америкасындағы "Жастар миссиясы" конференциясындағы сөзінде: "TFI-нің мақсаттарының бірі – U of N School of Digital Film студенттерін (интерндерін) дамыту, оларды кино индустриясына орналастыру, осылайша олар айтуға тиіс оқиғаларды айтып, фильм арқылы өзгеріс жасауға көмектесе алады" деді. Харрис сондай-ақ ол сол кезде TFI студенттерін үйлестіруші ерікті болғанын мәлімдеді. Ол TFI "9/11 жолы" фильмін бастады немесе қаржылады деген мәлімдемені жоққа шығарды.

Хакани

2008 жылы Каннингэм "Хакани: аман қалғанның тарихы" атты фильм түсірді. Фильмде 8 жасар баланың туа біткен кемістігі бар кіші әпкесін ("Хакани") құтқару оқиғасы баяндалады, оны Амазонкадағы тайпасы өлтіруге ниеттенген еді. Фильм Амазонканың 8 тайпасының өкілдерімен түсірілді. Бразилияда бұл фильм жергілікті халықтардың құқықтары үшін өткен даулы науқанға үлес қосты. 2008 жылы Бразилия үкіметінің өкілдері "миссионерлер мәселені уқалап, үндістерді христиан дініне өткізу әрекеттерін ақтау үшін оны пайдалануда" деді. 2009 жылы Survival International ұйымы фильмнің "жалған екенін, балалардың бетін жабатын топырақ шындығында шоколадты торт екенін, сондай-ақ Бразилия үндістері арасында нәресте өлтіру кең таралған деген мәлімдеме жалған" екенін мәлімдеді. Survival International "Миссиясы бар жастар" ұйымы Хаккани фильмін аймақтағы өздерінің қызметтерін жеңілдету үшін пайдаланатынын көрсетті.