Кіріспе

Аномальды жағдай немесе кемшілік

Инженерлік саласында ақау – жүйенің істен шығуына немесе қалыптан тыс жұмыс істеуіне себеп болатын кемшілік немесе проблема. ISO 10303 226 құжатында ақау – компонент, жабдық немесе кіші жүйе деңгейіндегі аномальді жағдай немесе кемшілік ретінде анықталады, ол істен шығуға алып келуі мүмкін. АҚШ Телекоммуникация терминдерінің сөздігінде телекоммуникациядағы ақау былай анықталады:
Функционалдық бөлімнің қажетті функциясын орындауына кедерес келтіретін кездейсоқ жағдай. Қайталанатын немесе катастрофалық бұзу тудыратын кемшілікке қараңыз. Ақаулық, егер ол бірдей жағдайларда үнемі пайда болса, қайталанатын деп есептеледі. Электр жүйелерінде – қуатты өткізгіштер арасында немесе қуатты өткізгіш пен жер арасындағы қасақана немесе ішінара қысқа тұйықталу. Симметриялық және асимметриялық ақаулар арасында айырма жасауға болады. Энергетикадағы ақау (Fault (power engineering)) бетіне қараңыз.

Кездейсоқ қате

Кездейсоқ ақау тозу немесе басқа да нашарлау салдарынан туындайды. Нашарлау белгілі бір дәрежеде кездейсоқ болғандықтан, нақты бір құрылымның қашан ақауланатынын болжау мүмкін емес. Бірақ, көптеген құрылымдардың арасында белгілі бір ақаудың қаншалықты жиі кездесетінін айтарлықтай дәлдікпен болжауға болады. Өндірушілер ақау мүмкіндігі өте төмен болса, кездейсоқ ақауларды тәуекел ретінде қабылдайды. Ақау кез келген затта немесе құралда болуы мүмкін, ең көп кездесетіні – электроника және механизмдерде. Мысалы, Xbox 360 консолі уақыт өте келе желдеткіштерінде шаң жиналуынан нашарлайды. Бұл Xbox-тың қызып кетуіне, қате шығуына және консольдің өшіп қалуына себеп болады.

Жүйелі ақау

Жүйелі ақаулық – жобалау қатесінен туындайды, нәтижесінде әрбір данада бірдей ақаулық кездеседі. Кейде жүйелі ақаулық көптеген даналар қолданылып жатқан кезде де ұзақ уақыт бойы анықталмай қалуы мүмкін. Ақаулық жағдай өзгергенде пайда болуы мүмкін және барлық даналар бір уақытта істен шығуы ықтимал. Бағдарламалық құралдарда ақаулар, яғни қателер болуы мүмкін, бірақ бағдарламалық құралдар тозуға ұшырамайтындықтан, барлық ақаулар жүйелі болып табылады.