Кіріспе

Американдық сахна және үнсіз кино актрисасы

Валеска Суратт (28 маусым 1882 – 2 шілде 1962) – американдық сахна және үнсіз кино актрисасы. Өмірінің барысында Суратт 11 үнсіз фильмде түсті, олардың барлығы қазір жоғалып кетті, көбінесе 1937 жылғы Фокс мұражайының өртінен.

Ерте өмір

Сюратт Индиана штатының Оуэнсвилл қаласында Ральф және Анна (Мэттьюс) Сюратт отбасында дүниеге келген. Оның әкесінің ата-анасы Франциядан көшіп келген, ал анасының ата-анасы Англиядан Америка Құрама Штаттарына көшіп келген. Оның бір өгей әпкесі, бір үлкен ағасы және кіші әпкесі болған. Алты жасында оның отбасы Индиана штатының Терре-Хоуте қаласына көшіп өтті. 1899 жылы ол мектепті тастап, фотограф студиясында жұмыс істеді. Кейін Сюратт Индианаполиске көшіп, бір дүкендегі шляпа шеберханасында көмекші болып жұмыс істеді.

Мансап

Суратт өзінің актерлық мансабын Чикаго сахнасында бастады. 1900 жылдар шамасында ол водевильде өнер көрсете бастады. Ұзақ өтпей ол Билли Гулдпен (кейіннен күйеуі болған) жұптасып, Суратттың орындаған "апачи" биі де бар, екеуі сәтті қойылымдар жасады. 1906 жылы ол "The Belle of Mayfair" мюзиклінде Бродвейде алғаш рет өнер көрсетті, ал келесі жылы "Hip! Hip! Hooray!" қойылымында ойнады. 1908 жылға қарай Суратт пен Гулд жолдары айырылысып, Суратт жеке өнер көрсетуге кірісті, онда ол сәнді костюмдер мен көйлектер киіп, ән салып, би биледі. Суратттың водевильдегі табысы жалғасты, ол өзін "Вадевильдің ең ұлы жұлдызы" және "Нью-Йорктегі ең танымал актриса" деп атады. 1910 жылы ол "Кісі жөтелді қыз" шоуында ойнады. Нью-Йорк қаласының мэрі Уильям Джей Гейнор бұл шоуды "әдепсіз" деп атап, оның жыныстық мазмұнына байланысты жабылуын талап етті. 1910 жылдың желтоқсанында ол Флетчер Нортонмен (екінші күйеуі) "Буфф вариеті" атты пьесада бірге ойнады. Ол комедиялар мен мелодрамаларда түрлі рөлдерді ойнаған пьесаларда танымал болды. 1915 жылы Суратт Fox компаниясымен келісімшарт жасасты. Теда Бара және Вирджиния Пирсон сияқты Fox компаниясымен келісімшартта болған актрисалар секілді, Суратт та "вампир" ретінде таныстырылып, әртүрлі әдемі және экзотикалық кейіпкерлерді сомдады. Суратт 1915 жылы "Бродвейдің жаны" фильмінде кинода дебют жасады. Фильмде ол 150-ден астам көйлек кигені айтылады, олардың әрқайсысы 25 000 доллар тұрған. Сол жылы ол "Көшпелі" фильмін түсірді, содан кейін "Тікелей жол" (1916), "Қызғаныш" (1916), "Құрбан" (1916), "Нью-Йорк танабы" (1916) және "Ол" (1917) фильмдері шықты. Ол өмірінде барлығы 11 нұсқасыз фильмде ойнады, олардың барлығы қазір жоғалып кеткен деп есептеледі.

Құлдырау

1920 жылға қарай Сураттың мансабы төмендеп, водвиль көрермендер арасында сұранысын жойды, сондай-ақ "вампир" имиджіне деген қызығушылық та басылды. 1928 жылы Сурат пен ғалым Мирза Ахмад Сохраб Сесил Б. ДеМиллді "Патшалардың патшасы" фильмінің сценарийін олардан ұрлағаны үшін сотқа берді. Ақпан 1930 жылы сот өтті, бірақ ақырында жарияланбастан шешілді. 1917 жылы кинодан кеткен Сурат бұл сот ісінен кейін жасырын түрде қара тізімге енгізілген сияқты. Сурат өмірінде сахнада немесе кинода мансабын қайта жандандыра алмады. Ол Бахаи дінінің мүшесі болған.

Өлім

1962 жылы 2 шілдеде Валеска Суратт Вашингтон қаласындағы қарттар үйінде дүние салды. Ол 80 жасқа толыпты. Суратт Индиана штатының Терре-Хоуте қаласындағы Хайленд-Лаун бейістігінде жерленген.

Бродвейдің деректері

Өндіріс күні Рөл Ескермелер 3 желтоқсан 1906 – 30 наурыз 1907 Мейфэрдің сұлуы Данмоу герцогинясы 10 қазан – 7 желтоқсан 1907 Хип! Хип! Ұра! Вера Шапели 25 сәуір – 1910 мамыр Жөтелдеген қыз 2 маусым – 1911 қыркүйек Қызыл гүл Лола Костюм және сахна дизайны 6 шілде – 1922 қыркүйек 9 1922 жылғы Spice of 1922