Кіріспе

Франк Брэдфорд Морс (7 тамыз, 1921 – 18 желтоқсан, 1994) – Массачусетс штатынан АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі. Ол АҚШ Конгресі мен Біріккен Ұлттар Ұйымында көрнекті мансапқа ие болды. Конгресте ол шамамен жиырма жыл бойы түрлі лауазымдарда қызмет етті, соның ішінде Массачусетс штатының Лоуэлл қаласынан конгрессмен ретінде соңғы он екі жыл қызмет етті. 1972 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысының орынбасары, ал 1976 жылы – Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының басшысы болды. Халықаралық мемлекеттік қызметкер ретіндегі еңбегі үшін ол Франклин Д. Рузвельттың «Төрт бостандық» сыйлығымен марапатталды.

Өмірбаян

Морс 1921 жылғы 7 тамызда Массачусетс штатының Лоуэлл қаласында дүниеге келді. 1948 жылы Бостон университетін және 1949 жылы Бостон университетінің құқық мектебін бітірді. 1942-1946 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыста әскерде қызмет етті, кіші лейтенант шенімен запасқа шығарылды. Соғыстан кейін жеке практикамен айналысқан адвокат, бизнес-атқарушы, Массачусетс Жоғарғы Сотының төрағасының кеңсе меңгерушісі және Бостон университетінің құқық мектебінің профессоры болды (1949-1953). 1952 жылы Лоуэлл қалалық кеңесіне сайланды және 1953 жылға дейін осы лауазымда болды. Содан кейін АҚШ Сенатының Қарулы Күштер комитетінің қызметкері болып жұмысқа орналасты және 1955 жылға дейін осы қызметте тұрды. 1955-1958 жылдары АҚШ сенаторы Леверет Салтонсталдың атқарушы хатшысы және бас көмекшісі, ал 1958-1960 жылдары Ардагерлер әкімшілігінің орынбасары қызметін атқарды. Палатада болған кезінде Морс АҚШ Конституциясының 24-ші түзетуін, 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңын, 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заңын, қарттарға арналған Medicare бағдарламасын, 1968 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңын қолдады. Сонымен қатар, палатадағы республикашыл Сеймур Халперн, Чарльз Адамс Мошер және Огден Рейдпен бірге Денсаулық сақтау жөніндегі заң жобасын ұсынуға бірлесіп атсалысты – бұл екі партиялық денсаулық сақтау туралы заң жобасы, егер қабылдалса, Американың әрбір азаматын қамтитын мемлекеттік медициналық сақтандыру жүйесін құрған болар еді. 1960 жылғы қыркүйекте Эдит Нурс Роджерс қайтыс болғаннан кейін, Республикалық партия оны сайлау бюллетенінде оның орнын алмастыруға таңдады және 1960 жылғы қарашада 87-ші Конгреске республикашыл ретінде сайланды. Одан кейін ол бес рет қайта сайланды (1961 жылғы 3 қаңтар – 1972 жылғы 1 мамыр). 1966 жылы үш республикашыл сенатормен және тағы төрт республикашыл өкілмен бірге Морс Джорджия губернаторы Карл Э. Сандерске Джорджия заң шығарушы органының жақында сайланған Джулиан Бондты штаттық өкілдер палатасына қабылдаудан бас тартуы туралы телеграммаға қол қойды. Телеграммада бұл бас тарту «өкілдік үкіметке жасалған қауіпті шабуыл» екені айтылды. «Біздің ешқайсымыз да мырза Бондтың Вьетнам соғысы жөніндегі көзқарасымен келіспейміз, шындығында біз бұл көзқарасты қатаң түрде жоққа шығарамыз. Бірақ Грузия заң шығарушы органы емес, сот анықтамаған жағдайда, ол оларды білдіруге құқылы». 1972-1976 жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымының саяси және Бас Ассамблея істері жөніндегі Бас хатшысының орынбасары болды. Содан кейін 1976-1986 жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының үшінші басшысы болып тағайындалды. 1986-1991 жылдары ол Австрияның Зальцбург қаласында орналасқан коммерциялық емес ұйым – Зальцбург жаһандық семинарының жетінші президенті болды. Ұйымның миссиясы – қазіргі және болашақ көшбасшыларды жаһандық проблемаларды шешу үшін шығармашылық идеяларды әзірлеуге шақыру. 1994 жылғы 18 желтоқсанда Флорида штатының Неаполь қаласында қайтыс болды, кремацияланды және Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зираткерлігіне қойылды.