Іске асыру процестерінің қалыптасу деңгейін бағалау моделі
Implementation maturity model assessment
Іске асыру процесінің жетілу деңгейін бағалауға көмектесетін IMM моделі туралы біліңіз. Кемшіліктерді анықтап, жақсарту жолдарын табуға арналған құрал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Іске асырудың жетілу деңгейі моделі (IMM) – ұйымға өзінің іске асыру процестерінің жетілу деңгейін бағалауға және анықтауға көмектесетін құрал. Бұл модель екі маңызды компоненттен тұрады, атап айтқанда:
The implementation maturity model (IMM) is an instrument to help an organization in assessing and determining the degree of maturity of its implementation processes. This model consists of two important components, namely the:
Бағдарламалық жасақтама инженериясы институтының (SEI) қабілеттілік жетілу моделінен (CMM) алынған бес жетілу деңгейі. Іске асыру процестерінің әртүрлі аспектілерінің жетілуін бағалау арқылы олардың күшті және әлсіз жақтары, сондай-ақ жақсартуды қажет ететін жерлері анықталады. Sogeti әзірлеген сынақ процесін жақсарту (TPI) моделіндегі сынақ жетілу матрицасының бейімделген нұсқасы – іске асыру жетілу матрицасы. IMM матрицасы ұйымға өзінің іске асыру процестерінің қазіргі жағдайын және қажетті жағдайға (яғни, жоғары жетілу деңгейіне) қалай қол жеткізу керектігін түсінуге мүмкіндік береді.
five maturity levels, adopted from capability maturity model (CMM) of the Software Engineering Institute (SEI). By assessing the maturity of different aspects of implementation processes, it becomes clear what their strengths and weaknesses are, and also where improvements are needed. Implementation maturity matrix, which is an adjusted version of the test maturity matrix found in the test process improvement (TPI) model developed by Sogeti. The IMM matrix allows an organization to gain insight into the current situation of its implementation processes, and how it should pursue the desirable situation (i. e. a higher maturity level).
0 деңгейі Бастапқы
Бұл деңгейде ұйымда іске асыру үшін тұрақты орта жоқ. Іске асырудың мәселелері мен факторларына жағдайға қарай мән беріледі және олардың арасында байланыс құрылмайды. Ұйымдық процестер мен мақсаттар іске асыру жобаларында орталықтан қарастырылмайды, ал байланыс мүлдем дерлік болмайды. Жалпы іске асырудың құрылымы мен бақылауы жеткіліксіз, оның нәтижелілігі жеке дағдыларға, білімге және мотивацияға байланысты.
At this level, the organization lacks a stable environment for the implementation. Values are given to implementation aspects and implementation factors in an ‘ad hoc’ fashion and there is no interconnection between them. Organizational processes and goals are not considered centrally during implementation projects and communication hardly takes place. The overall implementation lacks structure and control and its efficiency depends on individual skills, knowledge and motivation.
А деңгейі Қайталанатын
Іс-шаралар бұрынғы жобалардың нәтижелері мен қазіргі жобаның қажеттіліктеріне сүйене отырып жүзеге асырылады. Іске асыру жобалары кезінде орындалу мәселелері ескеріледі. Жоба стандарттары әр мәселе бойынша жазбада болады және ұйым кез келген бұрмаланған мінез-құлықты немесе әрекеттерге жол бермейді. Тұрақты жоспарлау және бақылаудың арқасында бұрынғы жетістіктер қайта орындалуы мүмкін.
Activities are based on the results of previous projects and the demands of the current one. Implementation aspects are considered during implementation projects. Project standards are documented per aspect and the organization prevents any deviant behavior or actions. Previous successes can be repeated due to stabilized planning and control.
Б деңгейі анықталды
Орындау процесі ұйымның барлық бөлімдерінде, жеке аспектілер бойынша емес, құжатталады. Жобалар жобалық операция стандарттары мен іске асыру стратегиясымен басқарылады. Әр жобаны бастамас бұрын, ұйымның процестері мен мақсаттарына сәйкестігін қамтамасыз ету үшін алдын ала дайындық жұмыстары жүргізіледі.
The process of implementing is documented throughout the organization rather than per aspect. Projects are carried out under guidance of project operation standards and an implementation strategy. Each project will be preceded by preparations to assure conformity with the processes and goals within the organization.
C деңгейі Басқарылады
Жобалар өзгертулерді басқару және/немесе процестерді басқару арқылы басталып, бақыланады. Іске асыру болжамды болады және ұйым өнімдер мен процестердің сапасына қатысты ережелер мен талаптарды әзірлей алады (қорытындыны бағалау). Қателіктер дереу анықталып, түзетіледі. Іске асырылған IT шешімдері болжамды, жоғары сапалы және ұйым олармен жұмыс істеуге дайын және қабілетті. Осы деңгейде іске асыру – бұл тұрмыс салтының бір бөлігіне айналады.
Projects are started and supervised by change management and/or process management. Implementing becomes predictable and the organization is able to develop rules and conditions regarding the quality of the products and processes (performance management). Deviating behavior will immediately be detected and corrected. The implemented IT solutions are predictable and of high quality and the organization is willing and able to work with it. At this level, implementing has become a ‘way of life’.
D деңгейі Оптимизациялау
Бүкіл ұйым іске асыру процестерін үздіксіз жетілдіруге бағытталған. Ұйымның нашарлықтарды анықтау және іске асыру процесін алдын ала нығайту мүмкіндіктері бар. Қателер мен кемшіліктердің себептерін табу үшін талдаулар жүргізіледі. Әрбір жоба аяқталғаннан кейін, таныс қателердің қайталануын болдырмау мақсатында бағаланады.
The whole organization is focusing on the continuous improvement of the implementation processes. The organization possesses the means to detect weaknesses and to strengthen the implementation process proactively. Analyses are carried out to find the causes of error and mistakes. Each project will be evaluated after closure to prevent recurrence of known mistakes.
ИММ бағалауы
ИММ бағалауын жүргізу арқылы ұйым ішіндегі іске асыру процестерінің жалпы деңгейі бағаланып, анықталады. Осы бөлімде осы процесс толығырақ сипатталады.
By executing an IMM assessment, the overall maturity for the implementation processes within an organization can be assessed and determined. In this section, this process will be further elaborated.
Тәуелділіктер мен бақылау пункттері
ИММ элементінің деңгейін анықтау үшін ескерілуі тиіс нақты тәуелділіктер бар. Тәуелділіктер басқа ИММ элементтерінің белгілі бір деңгейге жеткенінен кейін ғана қарастырылып отырған ИММ элементін нақты деңгейге жіктеуге болатынын көрсетеді. Мысалы, 1-элемент 5-элемент B деңгейіне, ал 9-элемент C деңгейіне жеткен жағдайда ғана B деңгейіне жете алады. Әрбір іске асыру процесі ИММ элементтері мен олардың деңгейлері арасындағы әртүрлі тәуелділіктерге алып келеді. (Rooimans және басқалар, 2003, 166–169 беттер)
To determine the level of an IMM element, there are specific dependencies to consider. Dependencies state that other IMM elements need to have achieved certain levels before the IMM element in focus can be classified into a specific level. For example, element 1 can only achieve level B if elements 5 and 9 have reached the levels B and C respectively. Each implementation process will result in different dependencies among IMM element and their levels. (Rooimans et al., 2003, pp. 166–169)
Бұдан өзге, әр деңгей элементтерге қойылатын белгілі талаптардан тұрады. Талаптар, сондай-ақ «бақылау пункттері» деп те аталады, элементтің деңгейін анықтауда маңызды рөл атқарады. Егер элемент сол деңгейдің талаптарына сай келмесе, ол жоғары деңгейге көтеріле алмайды. Сонымен қатар, бір деңгейдің бақылау пункттері төменгі деңгейлердің бақылау пункттерін де қамтиды. Осылайша, мысалы, B деңгейіне жеткен элемент B деңгейінің талаптарымен қатар A деңгейінің талаптарына да сай болуы керек.
In addition, each level consists of certain requirements for the elements. The requirements, also called ‘checkpoints’, are crucial to determining the level of an element. An element cannot achieve a higher level if it does not conform to the requirements of that level. Moreover, the checkpoints of a level also comprise those of lower levels. Thus, an element that has reached level B for example needs to have met the requirements of level B as well as level A.
Кіріс ұғымының анықтамасы
Жоғарыда көрсетілген мәтінде курсивпен жазылған түсініктердің анықтамалары төмендегі 5-кестеде келтірілген. 5-кесте: Түсініктердің анықтамасы және түсіндірмесі. Іске асыру процесі Бағдарламалық қамтамасты іске асыру әрқашан ұйым ішінде өзгерістерге алып келетіндіктен, іске асыру процесі – ұйымды ұйымдық өзгерістерге дайындау, сондай-ақ осы өзгерістерді іске асыру және енгізу процесі ретінде анықталады. Осы контексте, іске асыру процесі термині ұйым ішіндегі іске асырудың жалпы жүзеге асырылу жолын көрсетеді (Rooimans, Theye & Koop, 2003). Процесс деректері диаграммасы Процесті көрсету үшін метамоделдеу арқылы құрастырылған диаграмма. Процесс деректері диаграммасы екі біріктірілген модельден тұрады. Сол жақтағы мета-процесс моделі UML белсенділік диаграммасына негізделген, ал оң жақтағы мета-деректер моделі – бейімделген UML сынып диаграммасы. Осы екі модельді біріктіру арқылы процесс деректері диаграммасы қызметтер мен артефактілер арасындағы байланыстарды анықтау үшін қолданылады (Saeki, 2003). Тестілеу процесін жақсарту (TPI) Нидерландыда орналасқан Sogeti компаниясы әзірлеген тестілеу процесін жақсарту моделі тестілеу процестерін жақсартуға көмектеседі. Тестілеу процесінің әртүрлі аспектілерін (мысалы, тестілеу құралдарын пайдалану, жобалау техникалары) қарастыра отырып, модель тестілеу процесінің күшті және әлсіз жақтарын, сондай-ақ ұйым ішіндегі тестілеу процестерінің даму деңгейін көрсетеді. Тестілеу деңгейі матрицасы ұйым ішіндегі тестілеу процестерінің даму деңгейін жеткізу, бағалау және анықтау үшін қолданылады (Koomen & Pol, 1998).
Definitions of the concepts written in italics in the text above are given in Table 5 below. Table 5: Concept definition and explanation. Implementation Process Because software implementation always results in a change within an organization, an implementation process is defined as the process of preparing an organization for an organizational change and the actual implementation and embedding of that change. In this context, the term implementation process represents the way implementations on overall are being realized within an organization (Rooimans, Theye & Koop, 2003). Process data diagram A diagram constructed with meta modeling to express a process. A process data diagram consists of two integrated models. The meta process model on the left hand side is based on a UML activity diagram, and the meta data model on the right hand side is an adapted UML class diagram. Combining these two models, the process data diagram is used to reveal the relations between activities and artifacts (Saeki, 2003). Test Process improvement (TPI) Developed by Sogeti, an IT solutions company located in the Netherlands, the test process improvement model supports the improvement of test processes. By considering different aspects, also called key areas, of the test process (e. g. use of test tools, design techniques), the model offers insight into the strengths and weaknesses of the test process and also the maturity of the test processes within an organization. A test maturity matrix is used to communicate, evaluate and derive the maturity of test processes within an organization (Koomen & Pol, 1998).