Кіріспе

Техникалық стандарттар жиынтығы

ISO/IEC 15504 Ақпараттық технологиялар – Процестерді бағалау, сондай-ақ Бағдарламалық қамтамасыз ету процестерін жақсарту және қабілетін анықтау (SPICE) терминдерімен белгіленетін, компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу процесі және оған байланысты бизнес-басқару функциялары үшін арналған техникалық стандарттар жиынтығы. Бұл Халықаралық стандарттау ұйымы (ISO) және Халықаралық электротехникалық комиссия (IEC) бірлескен стандарты болып табылады, және ISO/IEC JTC 1/SC 7 бірлескен кіші комитетімен әзірленген. ISO/IEC 15504 бастапқыда ISO/IEC 12207 процестің өмірлік циклы стандартынан және Bootstrap, Trillium және Қабілеттілік деңгейі моделі (CMM) сияқты жетілу модельдерінен туындаған. 2015 жылдың наурызынан бастап ISO/IEC 15504, ISO/IEC 33000:2015 Ақпараттық технологиялар – Процестерді бағалау – Ұғымдар мен терминологиясымен алмастырылды.

Шолу

ISO/IEC 15504 – бұл жетілу үлгілері үшін анықтамалық модель (қабілет деңгейлерінен тұрады, олар өз кезегінде процестің атрибуттарынан және одан әрі жалпы тәжірибелерден құралады), бағалаушылар осы модельге бағалау кезінде жинаған деректерін сәйкестендіре алады, соның арқасында ұйымның өнімдерді (бағдарламалық құралдар, жүйелер және АТ қызметтерін) жеткізу қабілетін анықтай алады.

Тарих

1993 жылы халықаралық стандартты әзірлеу үшін жұмыс тобы құрылды және SPICE аббревиатурасын пайдаланды. SPICE бастапқыда Бағдарламалық қамтамасыз ету процесін жақсарту және қабілеттілікті бағалау дегенді білдірді, бірақ бағалау мағынасына қатысты француздық тараптың алаңдаушылығын ескере отырып, SPICE қазір Бағдарламалық қамтамасыз ету процесін жақсарту және қабілеттілікті анықтау деп аталды. SPICE әлі де стандартты пайдаланушылар тобы үшін және жылдық конференция атауы ретінде қолданылады. Бірінші SPICE 2000 жылы Ирландияның Лимерик қаласында өтті, SPICE 2003 Нидерландыда ESA ұйымдастырды, SPICE 2004 Португалияда, SPICE 2005 Австрияда, SPICE 2006 Люксембургте, SPICE 2007 Оңтүстік Кореяда, SPICE 2008 Германияның Нюрнберг қаласында және SPICE 2009 Финляндияның Хельсинки қаласында өткізілді. Стандарттың алғашқы нұсқалары тек бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу процестеріне бағытталған. Бұл бағдарламалық қамтамасыз ету бизнесіндегі барлық байланысты процестерді, мысалы жобаны басқару, конфигурацияны басқару, сапаны қамтамасыз ету және тағы басқаларын қамту үшін кеңейтілді. Қамтылған процестер тізімі алты салаға дейін өсті: ұйымдық, басқару, инженерлік, сатып алу, қолдау және операциялар. 2004 жылы стандарт жобасына жасалған маңызды өзгерістер кезінде процестердің эталондық моделі алынып тасталды және енді ISO/IEC 12207 (Бағдарламалық өмірлік цикл процестері) стандартына сәйкес келеді. Шығарылған стандарт енді өлшеу аясын белгілейді және әртүрлі процестердің эталондық модельдерін пайдалануға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта бес жалпы және салалық модель қолданылады. 5-бөлім бағдарламалық қамтамасыз ету процесін бағалауды, ал 6-бөлім жүйелік процесті бағалауды анықтайды. ISO стандарттау жұмыс тобының соңғы жұмыстарына жетілу моделін жасау кіреді, ол ISO/IEC 15504 7-бөлімі болып күтілуде.

Стандарт

ISO/IEC TR 15504 техникалық баяндама (TR) құжаты 9 бөлікке бөлінді. Алғашқы Халықаралық стандарт 5 бөлімнен тұрды. Бұл ұсыныс 1997 жылы техникалық баяндамалар жарияланған кезде Жапония тарапынан түсті. ISO/IEC 15504 Халықаралық стандартының (IS) қазіргі нұсқасы 6 бөлімнен тұрады. 7-ші бөлім қазіргі таңда соңғы нұсқасының дайын үлгісінде, ал 8-ші бөлімге жұмыс басталды. ISO/IEC TR 15504 стандартының 1-бөлімі түсініктерді түсіндіреді және аталмыш құрылымға шолу ұсынады.

Анықтамалық үлгі

ISO/IEC 15504 стандартында анықтамалық модель бар. Анықтамалық модель процестік өлшем мен қабілет өлшемін анықтайды. Анықтамалық модельдегі процестік өлшем ISO/IEC 15504 стандартының 2-бөлігінде қарастырылмайды, бірақ 2-бөлімі ISO/IEC 12207 және ISO/IEC 15288 сияқты процестің өмірлік циклінің сыртқы стандарттарына сілтеме жасайды. Стандарт анықтамалық модельдердің сәйкестігін растау тәсілдерін анықтайды.

Бағалау үлгісі

Процессті бағалау моделі (PAM) – нақты бағалау жүргізу үшін қолданылатын толыққанды модель. Бұл, процесс өмірлік циклы стандарттарымен ұсынылған процесс эталондық моделінің (PRM) егжей-тегжейлі сипаттамасы болып табылады. 5-бөлімдегі процесс бағалау моделі (PAM) бағдарламалық қамтамасыз ету үшін процесс эталондық моделіне (PRM) негізделген: ISO/IEC 12207. 6-бөлімдегі процесс бағалау моделі жүйелер үшін процесс эталондық моделіне негізделген: ISO/IEC 15288. Стандарт, егер олар ISO/IEC 15504-тің критерийлеріне сай болса, басқа модельдерді де пайдалануға мүмкіндік береді, олар нақты қызығушылық танытқан топты қамтиды және мазмұн талаптарын қанағаттандырады (яғни, процесс мақсаты, процесс нәтижелері және бағалау индикаторлары).

Бағалауда пайдаланылған құралдар

Бағалауға арналған бірнеше құрал бар. Ең қарапайымдары – қағазға негіделген құралдар. Жалпы алғанда, олар бағалау моделінің көрсеткіштерін, оның ішінде базалық тәжірибе көрсеткіштерін және жалпы тәжірибе көрсеткіштерін қамту үшін жасалған. Бағалаушылар бағалау нәтижелерін және бағалау шешімін негіздеу үшін қолдаушы жазбаларды жазады. Көрсеткіштерді ұсынатын және пайдаланушыларға бағалау шешімін және жазбаларын форматталған экрандарға енгізуге, сондай-ақ жинақталған бағалау нәтижелерін (атрибуттардың рейтингтерін) автоматтандыруға және есептерді құруға мүмкіндік беретін компьютерлік құралдардың саны шектеулі.