Август фон Финктің: «Гитлердің банкирі» өмірі мен қызметі

Кіріспе

Неміс банкирі және нацистік партия мүшесі (1898–1980)

Август фон Финк аға (18 шілде 1898 – 22 сәуір 1980) – неміс банкирі және кәсіпкер. Ол банкир Вильгельм фон Финктың (1848–1924) ұлы, сақтандыру саласындағы ірі компания «Альянц» және жеке банк «Мерк Финк & Co.»-ның негізін қалаушы. Адольф Гитлер режимімен тығыз байланыста болғандықтан, оны «Гитлердің банкирі» деп атады. Август фон Финк Веймар Республикасы мен нацистік Германияның ең ықпалды банкирлерінің бірі болды. Ол 1930-шы жылдары Гитлерді қаржыландырды. Ол Бавариядағы «ең бай және ең қисық» адам ретінде сипатталды. Ол ондаған жыл бойы «Volkswagen Beetle» көлігін пайдаланды.

Өмірбаян

Аугуст фон Финк 1898 жылғы 18 шілдеде Кохель-ам-Зе қаласында дүниеге келген. Ол Вильгельм фон Финк (1848-1924) және Мари Фейстль (1865-1935) отбасында туған. Фон Финктің екі әпкесі болған. Оның ағасы Вильгельм фон Финк кіші (1893-1916) Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан. 1916 жылы ағасының өлімінен кейін фон Финк Балқанда екі жыл неміс армиясында қызмет еткен. Әкесінің тілегі бойынша, 1924 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін фон Финк «Мерк Финк» компаниясының негізгі серіктесі болған. Ол әкесінің басқа да бизнесі мен көптеген жерлерін мұраға алған. 1931 жылғы 3 ақпанда Вильгельм фон Финк басқа өнеркәсіпшілермен бірге Берлиндегі «Кайзерхоф» қонақ үйінде Адольф Гитлермен алғаш рет кездескен. Осы кездесуде фон Финк пен Шмитт солшыл көтеріліс болған жағдайда SA-ны қаржыландыру үшін «Альянс» компаниясынан 5 миллион рейхсмарка беруге уәде берген. Бірақ Гитлер уәделенген соманы алған жоқ, себебі көтеріліс болған жоқ. 1933 жылғы мамыр айында фон Финк НСДАП мүшесі болған. Ол Гитлердің сүйікті жобасы – «Haus der Kunst» мұражайын салуға қаржы жинауға көмектескен, сонымен қатар Жоғарғы Бавария Альпындағы аң аулау үйінде Gauleiter Adolf Wagner сияқты нацистік шенділерді қабылдаған. 1933-1938 жылдар аралығында ол еврей мүлігін арийлендіруден пайда көрген және оған шақырылған, Германиядағы еврей компанияларын күшпен басып алған, соның ішінде Венадағы еврей банкі «S. M. von Rothschild» банкін де, оны «Мерк, Финк & Co.» компаниясына өте төмен бағаға сатқан, бұл соңғысына Еуропаның жеке банк индустриясында үстемдікке қол жеткізуге мүмкіндік берген. Ол соғыстан үлкен пайда тапқан, ал «Альянс» компаниясы НСДАП пен Финк арасындағы байланыстарды дамыту арқасында соғыс кезінде өркендеген. 1937 жылы Сауда палатасына жолдаған хатында ол былай деп жазған: «Бүгінгі күні Германияның жеке банк секторының көп бөлігі арий емес фирмалардан тұрады. Яһудилік элементтің күшті ықпалы бар осы саланы біртіндеп тазартуды босату туралы өтініштерді беру арқылы тоқтатуға болмайды, керісінше, барлық мүмкіндіктерді пайдаланып оны ілгерілету керек». 1941 жылы ол Германия бақылауындағы Сербиядағы Велики Бечкеректегі (қазіргі Зреньянин) «Grossbetschkereker Zuckerfabriks Aktiengesellschaft» қант фабрикасы директорлар кеңесінің мүшесі болған. 1942 жылы ол бірінші әйелі Марго фон Рюкерден ажырасқан. 1944 жылы ол жеке банктер жөніндегі кеңесші кеңестің мүшесі болған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін фон Финк уақытша қызметтен шеттетілген, ал басқару сенімді тұлғаға тапсырылған. Ол өзінің саяси көзқарасы жоқ екенін, тіпті нацистерге қарсы екенін мәлімдеген және сотқа қырық «Persilschein» ұсынған. Фон Финк сотта кінәлі куәгерлердің пайда болуын немесе олардың айтқандарын өзгертуін болдырмау үшін 500 000 неміс маркасын жұмсаған. Ол сондай-ақ прокурорға өзінің гомосексуал екенін айтамын деп қорқытқан. 1948 жылы ол нацистердің «ілесушісі» деп танылған, ал сот оған реституциялық қорға 2000 марка төлеуге бұйрық берген. Фон Финк бұл шешіммен келіспегендіктен шағымданып, рақымшылық алған. Ол бес жылға банк ісінен шеттетілген. 1951 жылы ол лауазымына оралған және банк басқаруда консервативті саясат ұстанған. Соғыстан кейін ол үлкен қиындықтарға қарамастан «Мерк Финк & Co.» компаниясын қайта құрған. Ол сонымен қатар жер реформасын тоқтатуға бағытталған жұмыстарды бастаған. 1972 жылы ол еврей отбасынан 340 000 швейцариялық франкқа Вайнфелден қаласын сатып алып, оны жаңартқан. Бүгінде қалада Аугуст фон Финк кіші тұрып жатыр. Аугуст фон Финк 1980 жылғы 22 сәуірде Грасбрунн муниципалитетіне қарасты Мёшенфельд қаласында қайтыс болған.

August von Finck was born on 18 July 1898 in Kochel am See. He was born to Wilhelm von Finck (1848 1924) and Marie Fäustle (1865 1935). Von Finck had two sisters. His brother, Wilhelm von Finck Jr. (1893 1916), was killed in action during World War I. After his brother's death, von Finck was enrolled in 1916 and served in the German army in the Balkans for two years. As per the wishes of his father, von Finck became principal partner at Merck Finck after his father's death in 1924. Von Finck also inherited his father's other business holdings and a large amount of land. On February 3, 1931, Wilhelm von Finck, along with other industrialists, met Adolf Hitler for their first time at the Hotel Kaiserhof in Berlin. At this meeting, von Finck and Schmitt pledged 5 million Reichsmark from Allianz to fund the SA in the event of a leftist uprising. The pledged amount, however, was never handed over to Hitler as the uprising never occurred. In May 1933, von Finck became a member of the NSDAP. He helped raise funds to build Haus der Kunst museum, Hitler's pet project to house the artworks, and used his hunting lodge in the Upper Bavarian Alps to entertain Nazi bigshots like Gauleiter Adolf Wagner. Between 1933 and 1938, he benefited and called for the Aryanisation of Jewish property, and led the hostile overtaking of Jewish owned companies across Germany and annexed Austria including Jewish bank S. M. von Rothschild in Vienna which was sold to Merck, Finck & Co. at a very low price which allowed the latter to attain a commanding position in Europe's private bank industry. He also profited massively from war and Allianz flourished during the war through the successful cultivation of ties between the NSDAP and Finck. In a letter to Chamber of Commerce in 1937, he wrote: “Today, the German private banking sector is still largely made up of non Aryan firms. The gradual cleansing of this trade, which is strongly influenced by the Jewish element, must not be halted by the granting of applications for exemptions but must be promoted by all means.”

In 1941 he was a member of the board of directors of the Grossbetschkereker Zuckerfabriks Aktiengesellschaft, a sugar factory in Veliki Bečkerek (now Zrenjanin) in German occupied Serbia. He divorced his first wife, Margot von Rücker, in 1942. He became a member of the German advisory board for private banking in 1944. After the end of World War II, von Finck withdrew temporarily and management was handed over to a trustee. He asserted that he was apolitical, even anti Nazi, and submitted forty Persilschein to denazification court. Von Finck spent 500,000 deutsche marks to make sure that incriminating witnesses did not appear in court or alter what they had intended to say. He also threatened the prosecutor that he would reveal that he was gay. In 1948, he was classified as a “fellow traveler” of the Nazis and the court ordered him to pay 2,000 marks to a restitution fund. Von Finck, dissatisfied, appealed and was granted amnesty. He was suspended from running a bank for five years. In 1951, he returned to his positions and took a conservative course in running the bank. He rebuilt Merck Finck & Co. after the war despite tremendous handicaps. He also started focusing on stopping a land reform. He bought Weinfelden Castle from a Jewish family in 1972 for 340.000 Swiss francs and renovated it. Today the castle is inhabited by August von Finck jr.

August von Finck died 22 April 1980 in Möschenfeld, in the municipality of Grasbrunn.