Кіріспе

Сандра Фельдман (Абрамовиц; 13 қазан 1939 – 18 қыркүйек 2005) – американдық педагог және еңбек қозғалысының қайраткері, 1997 жылдан 2004 жылға дейін Американдық мұғалімдер федерациясының (AFT) президенті қызметін атқарды.

Ерте өмір

1939 жылы Бруклиндегі Кони-Айлендте (Нью-Йорк) Сандра Абрамовиц дүниеге келді. Оның әкесі сүт сатушы, сонымен қатар скрипкада ойнайтын, бірақ жұмысының ауыртпалығынан саусақтары қатая берген соң, музыка ойнаудан қол үзді. Анасы нан пісіретін дүкенде жартылай күн жұмыс істеді, бірақ көбінесе ауырып жүреді. Абрамовицтер отбасы өте кедей болды; Сандра мен оның екі бауыры бастапқыда жалданған үйлерде өсті, бірақ отбасының қаржылық жағдайы нашарлаған кезде мемлекеттік тұрғын үйге көшіп кетті. Ол Нью-Йорк қаласының мемлекеттік білім беру жүйесіндегі Джеймс Мэдисон орта мектебінде оқыды. Бруклин колледжіне (сол кезде оқу тегін болған) түсіп, ағылшын әдебиетін зерттеді. Ол социалистік саясатқа және Азаматтық құқықтар қозғалысына белсенді қатысты. 17 жасында азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі Баярд Растинмен танысты, ол оның ұстазы мен жақын досы болды. Азаматтық құқықтар қозғалысындағы алғашқы жылдары Фельдман Мэриленд штатындағы Говард Джонсон мейрамханаларын біріктіру жұмысына қатысты. Көп ұзамай ол Гарлемдегі Нәсілдік теңдік конгресінің жұмыспен қамту комитетінің төрағасы болды. Ол бірнеше "Азаттық саяхатына" қатысып, екі рет тұтқындалды. 1958 жылы Бруклин колледжінің әдеби журналында жұмыс істеп жүргенде Пол Фельдманмен танысып, үйленді. Пол Фельдман кейіннен "Жаңа Америка" социалистік журналының редакторы және Социалистік партияның ұлттық атқару комитетінің мүшесі болды. 1975 жылы олар ажырасып кетті. Олардың балалары болмады. 1980 жылы ол Нью-Йорк қалалық коалициясының бұрынғы президенті Артур Х. Барнсқа үйленді, ол екі баланың әкесі болды.

Оқытушылық мансап

1962 жылы мектепті бітіргеннен кейін Фельдман алты ай бойы Шығыс Гарлемдегі мемлекеттік мектепте үшінші сынып мұғалімінің орнына уақытша жұмыс істеді. Бірақ ол өзінің жеткілікті дайындықпен қамтамасыз етілмегенін түсінді және 1963 жылы аспирантураға түсті. 1963 жылдан 1966 жылға дейін Фельдман Нью-Йорк университетінде әдебиет бойынша магистр дәрежесін алу үшін оқыды. Ол азаматтық құқықтар қозғалысына белсенді қатысып, 1963 жылы Вашингтонда жұмыс пен бостандық үшін өткен шеруге қатысты. Аспирантурада оқып жүргенде, Фельдман Нью-Йорк қаласының Төменгі Шығыс бөлігіндегі 34-ші мемлекеттік мектепте төртінші сынып мұғалімі болып жұмыс істеді. Ол дереу AFT ұйымына қосылды (мектепте бұл ұйымда тек бір ғана мүше болған). Нью-Йорк қаласының мұғалімдері 1960 жылы ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығын алғаннан кейін, ол бір жылдың ішінде мектептің барлық қызметкерлерін ұйымдастырды. Осы кезеңде Фельдман сол кездегі Ұстаздар федерациясының ұйымдастырушысы Альберт Шенкермен байланыс жасады.

Кәсіподақ мансабы

1966 жылы Растиннің ұсынысы бойынша Шэнкер (қазір UFT-тің атқарушы директоры) Фельдманды толық уақытты далалық өкіл ретінде жұмысқа алды. Келесі тоғыз жыл ішінде Фельдман кәсіподақтың атқарушы директоры болды және оның қызметкерлерін басқарды. 1983 жылы ол оның хатшысы (жергілікті ұйымдағы екінші ең беделді лауазым) болып сайланды. UFT штабында жұмыс істеген екі жылдың ішінде Фельдман Оушен Хилл Браунсвилл ереуілінде маңызды рөл атқарды. Нью-Йорк қаласы Оушен Хилл Браунсвилл ауданын Бруклиндегі үш децентрализацияланған мектеп округінің бірі деп белгіледі, бұл азшылық қауымдастығына мектеп мәселелерінде көбірек қатысу мүмкіндігін беру мақсатында жасалды. Көптеген сарапшылар децентрализациялық тәжірибе – алдасқандық екенін айтты: Оушен Хилл Браунсвиллдің кедейлікпен күресіп жатқан оқушыларына қосымша ресурстарсыз білім беруде елеулі жетістіктерге қол жеткізу мүмкін емес, бірақ қала ешқандай көмек көрсетпеді. Дағдарыс Оушен Хилл Браунсвилл басқару кеңесінің 13 мұғалімді децентрализациялық тәжірибені саботаж жасады деген айыппен жұмыстан босатқан кезде басталды. Шэнкер нақты айыптаулар қойылсын және мұғалімдерге өздерін қорғауға заңмен кепілденген процедуралық тәртіпте мүмкіндік берілсін деп талап етті. Оушен Хилл Браунсвилл кеңесін қолдағандар мен UFT-ті қолдағандар арасында ұзаққа созылған тартыс туды. 1968 жылдың 9 қыркүйегі мен 17 қарашасы аралығында бірнеше заңсыз ереуілдер болды. Жергілікті мектеп басшылығын қолдағандардың көпшілігі нәсілдік қорлауларға жүгінді. Шэнкерді нәсілшіл деп айыптады, ал көптеген афроамерикандықтар UFT-ні «еврейлер басымдығында» деп кінәлады. Фельдман көбінесе ереуілдің ортасында болды. Ол тәуелсіз мектепке қосымша қаржыландыру мәселесі бойынша алғашқы келіссөздерге қатысты, ал Оушен Хилл Браунсвилл директоры Роуди Маккой Фельдманның сол кездегі тәртіптік шараларға қарсылық білдірмегенін мәлімдеді. Көп жағдайда Фельдман Оушен Хилл Браунсвиллдегі UFT-нің өкілдігін жүзеге асырды. Бірақ ол қиын жағдайда болды. Ол газеттерге мақалалар жазып, Нью-Йорк азаматтық бостандықтар одағына, UFT ереуіліне қарсы болған қара нәсілді мұғалімдерге және азшылық топтарынан шыққан ата-аналарға шабуыл жасады – бұл адамдармен ол бірнеше жыл бұрын тығыз байланыста болған. Фельдман ереуілдегі рөліне қатты қайғырды және нәсілдік сезімталдықсыздық туралы айыптаулар оны ренжітті. Шэнкер 1974 жылы AFT президенті болып сайланды, бірақ UFT президенті лауазымын сақтап қалды. 1986 жылы UFT мүшелері Шэнкердің AFT және UFT президенті ретіндегі міндеттерін орындай алмайтынына алаңдады. Оның орнына Фельдман президент болып сайланды.

АФТ-те қызмет ету мерзімі

Фелдман 1974 жылы AFT вице-президенті болып сайланды, ұлттық одақтың атқарушы кеңесінде және атқарушы кеңестің атқарушы комитетінде қызмет етті. Ол сонымен қатар AFT-тің білім беру мәселелері бағдарламасы мен саясаты кеңесінің төрағасы болды, бұл AFT атқарушы кеңесіне мұғалімдер мәселелері бойынша кеңес беретін конституциялық міндеттелген орган. Шенкер 1997 жылдың ақпанында ми мен өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды. AFT атқарушы кеңесі сол жылдың мамырында Фельдманды президент етіп тағайындады. 1998 жылдың шілдесінде AFT президенті болып сайланды, 1930 жылдан бері кәсіподақтың бірінші әйел президенті болды. Фельдманның ұзақ жылдар бойы кеңесшісі болған Рэнди Вайнгартен UFT президенті болып сайланды. 1997 жылдың мамырында Фельдман AFL-CIO атқарушы кеңесіне сайланды және атқарушы кеңестің атқарушы комитетіне тағайындалды. AFT-нің басшылығымен қызмет еткен кезінде Фельдман сонымен қатар Education International вице-президенті және Халықаралық құтқару комитетінің және Freedom House-тің, сондай-ақ көптеген басқа да қайырымдылық ұйымдары мен қорлардың мүшесі болды. Ол өзінің алғашқы екі жылында бірқатар маңызды қиындықтарға тап болды. Біріншісі – Ұлттық білім беру қауымдастығымен (NEA) бірігу туралы ұсынысқа қатысты дауыс беруді бақылау. 1960 жылдан бері бірігу туралы ұсыныстар айтылып келді, бірақ 1995 жылы ол кеңінен таралды. Екі кәсіподақ «рейд жасамауға» келісімге қол қойды, онда олар ондаған жылдар бойы болған қақтығысты басу үшін бір-бірінің жергілікті ұйымдарын рейдке алмауға уәде берді. 1998 жылдың ақпанында AFT атқарушы кеңесінде бірігу шарттары мақұлданды. Бірақ NEA делегаттары келесі шілдеде келісімді қабылдамады, көпшілік делегаттар келісімге дауыс берді, бірақ бірігуді бекіту үшін қажетті үштен екі көпшілікке ие болмады. Фельдман бірігуді қолдауға жалғастырды. Ол бірнеше штаттық және жергілікті бірігу әрекеттерін бақылады, әсіресе Миннесота, Монтана және Флорида штаттарында. AFT және NEA сонымен қатар федералды білім беру саясаты бойынша бірлесіп жұмыс істеуді жалғастырды және үнемі рейдтік келісімді жаңартты. Екінші қиындық – ұйымдастырушылық мәселелер. Фельдман AFT-нің атқарушы вице-президенті, кәсіподақтың басқару құрылымына қосылған алғашқы жаңа атқарушы лауазымды қосу үшін конвенцияның мақұлдауын алды. 1998 жылдың шілде айының соңында AFT-нің денсаулық сақтау бөлімінің 3500 мүшесі, олардың барлығы дерлік Род-Айленд штатында, одақтың жаңа мүшелерді ұйымдастыруға ақша жұмсауға дайындығы туралы келіспеушілікке байланысты одақтан шықты. 1998 жылы Фельдман AFT ұйымы мен басымдықтарын жүйелі түрде қарастырды. 1992 жылы одақ осыған ұқсас тексеру жүргізу үшін «Болашақ комитетін» құрды, ал жаңа «Болашақ II» комитетіне «Болашақ I» есебінің есебін дамыту тапсырылды. Комитет жұмысы 1998 жылдың ортасында басталып, 2000 жылдың басында аяқталды. «Болашақ II» комитетінің 2000 жылдың шілдесінде AFT делегаттарымен бекітілген қорытынды есебінде төрт тармақты жоспар ұсынылды: 1) бүкіл одақта «ұйымдастыру мәдениетін» қалыптастыру, 2) одақтың саяси қолдау шараларын арттыру, 3) AFT мүшелері жұмыс істейтін институттарды нығайту үшін жарнамалық, заңнамалық, қаржыландыру және саяси науқандар сериясына қатысу және 4) AFT-ні демократиялық білім мен адам құқықтарын дамыту үшін қайтадан үйде және шетелде бекіту. Фельдман жоспардың жүзеге асырылуын қамтамасыз ету үшін тез әрекет етті, бірнеше жаңа атқарушы кеңес комитеттерін (оның ішінде алғаш рет Ұйымдастыру комитеті) және жұмыс топтарын құрды және одақтың саяси қорларын жинау бойынша конституциялық және ұйымдастырушылық өзгерістерді іздестірді. AFT 1995 жылы Джон Суиниді AFL-CIO президенті етіп сайлауға қарсы болды. Фельдман Суинидің жаңа ұйымды ұйымдастыру мен шатыр топты қайта құруға ынталандыруға күш салғанмен, ол Суини әкімшілігінің Тимстерлер одағының ішкі саясатына араласуына да қатты және ашық сынға түсті. Фельдманның AFL-CIO атқарушы кеңесіндегі орны 2001 жылдың желтоқсан айында AFT хатшысының қазынашысы Эдвард Дж. МакЭлрой сол органға сайланғанда күшейтілді. 2002 жылдың қазан айында Фельдманның сүт безі қатерлі ісігі бар екені анықталды. Емдеуден кейін ол келесі жылдың басында кәсіподақта толық уақытты жұмысқа оралды. 2003 жылы Фельдман «Балабақша плюс» деп аталатын үлкен білім беру саясатын ұсынды. Бұл бағдарлама балабақшаны үш жастағы балаларға да, балабақшадағы оқу күнін кеңейтуге және балабақшадағы сыныптардың көлемін азайтуға мүмкіндік береді. Мақсаты – балаларды бірінші сыныпқа түсуге жақсырақ дайындау және кедейліктің жас балаларға тигізетін зиянды әсерлерін жеңуге көмектесу. Жақсы қабылданғанына қарамастан, екі жылдан кейін бір ғана штат (Жаңа Мексика) «Балабақша плюс» бағдарламасын қабылдады. 2003 жылдың күзінде Фельдман қайтадан қатерлі ісікке шалдықты. 2004 жылдың наурыз айында ол AFT-нің кезекті екі жылдық конвенциясында президенттік лауазымнан кеткенін жариялады. Эдвард Дж. МакЭлрой, 1992 жылдан бері AFT хатшысының қазынашысы, одақтың келесі президенті болып сайланды. Сандра Фельдман 2005 жылдың 18 қыркүйегінде 65 жасында қайтыс болды. Ол екінші күйеуі Артур Барнс (сақтандыру басшысы), екі баласы, екі немересі, ағасы және қарындасынан қалды.