Кіріспе

Израиль қонысы Шығыс Иерусалимде

Израиль қонысы Гило – Шығыс Иерусалимнің оңтүстік-батысында орналасқан израильдік қоныс, халқы 30 000 адамды құрайды, оның көп бөлігі еврейлер. Ол Иерусалим муниципалитетінің құрамында болғанымен, Израильдің Иерусалимді қоршаған бес «сақина» ауданының бірі ретінде салынғандықтан, кеңінен қоныс деп есептеледі. Ол 1967 жылғы Алты күндік соғыс және 1980 жылғы Иерусалим заңынан кейін Израиль басып алған және тиімді түрде аннексиялаған Батыс жағалаудағы жерге салынған. Халықаралық қауымдастық Израильдің қоныстарын халықаралық құқық бойынша заңсыз деп санайды, бірақ Израиль мұны жоққа шығарады. Израиль оның қоныс ретінде тағайындалуын да жоққа шығарады және ол Иерусалим муниципалитетінің бір бөлігі ретінде басқарылады.

Киелі кітап дәуірі

Қазіргі Гило қаласының орнында темір дәуірінің I кезеңіне (1200–1000 б.з.б.) жататын, израильдіктер қоныстанған кезеңге дейінгі бір нысан анықталып, қазба жұмыстары жүргізілді. Қазба жұмыстары нәтижесінде, б.з.д. XII ғасырға жататын керамикалық ыдыстармен бірге, учаске периметрі бойында салынған тұрғын үйлерге ие, кішкентай жоспарланған қоныс табылды. Гилодағы темір дәуіріне жататын нысанның оңтүстік бөлігі осы кезеңдегі ең ерте израильдік қоныстардың бірі деп саналады. Кейбір ғалымдар Киелі кітаптағы Гилоның Орталық Хеброн төбелерінде орналасқандығын айтады, ал қазіргі қоныс атына Бейт-Жалаға жақындығы себеп болған, бұл Гилоның бұрмаланған түрі болуы мүмкін.

Демография

2017 жылы Гилоның халқы 30 900 адамды құрады. Құрылғаннан бастап, Гило әлемнің түкпір-түкпірінен келген жаңа еврей иммигранттарына тұрғын үймен қамтамасыз етіп келеді. Иран, Сирия, Франция және Оңтүстік Америкадан келгендер сияқты, алғашқы айларын елде Гилодағы иммигранттар жатақханасында өткізген көптеген адамдар осы ауданда қалуды жөн көрді. 1990 жылдарда кеңестік еврейлердің көптеп келуінен бері Гило Иерусалимге көшіп келген иммигранттардың 15% -ын қабылдады. Иммигранттар жатақханасының орнында қазір Бейит-Исраел деп аталатын қалалық кибуц орналасқан.

Мектептер мен мекемелер

Бейт Ор (Жарық үйі) – аутистік спектрлі жас ересектерге арналған жатақхана, 2008 жылдың наурыз айында Гилода ашылды. Ілан мүгедек ересектерге арналған үйі Гилода орналасқан. Гилода 35 синагог бар. 2009 жылы елдегі ең ірілердің бірі саналатын Гило қоғамдық орталығы энергияны үнемдейтін және ластануды күрт азайтатын жаңа гибридті су жылыту жүйесін енгізді. Гило саябағында балаларға арналған үлкен ойын алаңы бар.

Төлем туралы пікірталас

Гилло 1949 жылғы Жасыл сызықтың шегінен тыс, Алты күндік соғыстан бері оккупацияланған аймақта орналасқандықтан, Біріккен Ұлттар Ұйымы, Еуропалық Одақ және Жапония оны заңсыз елді мекен деп қарастырады. Израиль мұны жоққа шығарып, оны Иерусалимнің бір бөлігі деп санайды. Палестиналықтар оны оккупацияланған территория деп есептейді және Гило мен Батыс жағалаудағы елді мекендер арасында ешқандай айырма жасамайды. Гилоны кеңейту жоспарлары АҚШ пен Ұлыбритания тарапынан сынға ұшырады. Израиль, Гило қаласы (кеңейтілген) Иерусалим қалалық шекарасында орналасқандықтан және Батыс жағалаудағы елді мекен емес, сол себепті осы ауданда еркін құрылыс салуға құқығы бар деп мәлімдейді. 2009 жылы Иерусалим қалалық жоспарлау комитеті Гилода 900 жаңа тұрғын үй салуға рұқсат берді, бұл жаһандық сынның жаңа толқынына себеп болды.

Араб-израиль қақтығысы

2000 жылдан бастап, көбінесе палестиналық христиандар тұратын Бейт-Джала қаласы, ФАТХ-тың Танзим тобының қарулы күштері үшін Гилоға снайперлік және минометтік шабуылдар жасау үшін база ретінде пайдаланылды. Израиль үкіметі Бейт-Джалаға қарап тұрған Гилоның шетіндегі үйлер мен мектептерге бетон қабырға салдырып, оқтан қорғалған терезелер орнатты. "Қорғау қалақаны" операциясынан кейін Гилоға жасалған шабуылдар азайды, сол жылы оқ атысқан оқиғалар саны үшке дейін төмендеді. 2010 жылдың 15 тамызында, бірнеше жылдық тыныштықтан кейін, Израиль қорғаныс күштері бетон қабырғаны бұзуды бастады, ол құрылысынан шамамен он жыл өткен соң болды. Патт-Джанкшендегі автобус жарылысында қаза тапқан 19 жолаушының 17-сі Гило қаласының тұрғындары еді.