Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Араб-израиль қақтығысындағы құқықтық түсіндіру
Legal interpretation in the Arab Israeli conflict
"Жер үшін бейбітшілік" – БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 242 қаулысының құқықтық түсіндірмесі, ол кейінгі араб-израиль бейбітшілік процесінің негізі ретінде қолданылды. "Жер үшін бейбітшілік" атауы қаулыстың бірінші операциялық тармағының мәтінінен алынған, онда бейбітшілік екі принципті қолдануды қамтуы керек деп айтылады: Израиль күштерінің шығуы (жерді беру), және барлық талаптардың немесе соғыс жағдайларының тоқтатылуы (бейбітшілік орнату). Қаулыста екі принципті де қолдану қажет екендігі көрсетілгендіктен, оларды бірлесіп жерді бейбітшілікке ұсыну деп қарастыруға болады, бұл "жер үшін бейбітшілік" деп қысқаша аталады. Бұл түсіндірме кеңінен даулы, себебі Израильдің шығуы оның көршілерінің ресми түрде бейбітшілікке келісуімен байланысты дегенді білдіреді. Қаулыстың балама түсіндірмелері Израильді 1967 жылы басып алынған барлық аумақтардан бір жақты түрде шығуға міндетті деп санайды. 242-қаулыстың 1-тармағы төмендегідей жазылған:
Land for peace is a legalistic interpretation of UN Security Council Resolution 242 which has been used as the basis of subsequent Arab Israeli peace making. The name Land for Peace is derived from the wording of the resolution's first operative paragraph which affirms that peace should include the application of two principles: Withdrawal of Israeli forces (Giving Up Land), and Termination of all claims or states of belligerency (Making Peace). Since the resolution stipulates that both principles should apply, they can be viewed jointly as giving up land for peace, referred to more concisely as 'land for peace'. This interpretation is widely contested because it implies that Israeli withdrawal is linked to its neighbours' willingness to formally make peace. Competing interpretations of the resolution regard Israel as being obligated to withdraw unilaterally from all territories captured in 1967. Operative paragraph 1 of Resolution 242 reads as follows:
1. Жарғы принциптерін орындау Таяу Шығыста әділ және тұрақты бейбітшілікті орнатуды талап етеді, ол келесі екі принципті қолдануды қамтуы тиіс:
(i) Израиль қарулы күштерін соңғы қақтығыста басып алынған аумақтардан шығару;
1. Affirms that the fulfillment of Charter principles requires the establishment of a just and lasting peace in the Middle East which should include the application of both the following principles:
(i) Withdrawal of Israel armed forces from territories occupied in the recent conflict;
(ii) барлық талаптардың немесе соғыс жағдайларының тоқтатылуы және аймақтағы әрбір мемлекеттің егемендігін, аумақтық тұтастығын және саяси тәуелсіздігін құрметтеу және мойындау, сондай-ақ олардың қауіпсіз және танылған шекарада, қауіп-қатерден немесе күш қолданудан азат өмір сүру құқығын қамтамасыз ету;
(ii) Termination of all claims or states of belligerency and respect for and acknowledgement of the sovereignty, territorial integrity and political independence of every State in the area and their right to live in peace within secure and recognized boundaries free from threats or acts of force;
1976 жылы Лорд Карадонға араб мемлекеттерінің Израильге жалпы келісімнің бір бөлігі ретінде қандай жеңілдіктер беруі керектігі туралы сұрақ қойылғанда, ол былай деді: "Егер сіз 242-ші қаулыстың принциптерін қайта оқысаңыз, бұл өте анық, оны Мысыр, Иордания, Сирия және Сауд Арабиясы, тіпті Израиль де қабылдады. Ереже бойынша, егер жеткілікті шығару болса, аймақтағы барлық мемлекеттер күш қолданудан және күш қолдану қаупінен азат, қауіпсіз және танылған шекарада өмір сүруге құқылы. Бұл Израильдің өз еліне және өмір сүруге құқығы бар екенін мойындау, олардың да өз Отанына және өмір сүруге құқығы бар сияқты. Біз ұсынатын негізгі келісім осы. Бұл жаңа емес, 1967 жылдан бері жалғасып келеді."
In 1976, when Lord Caradon was asked about the concessions the Arab states would have to make to Israel as part of an overall settlement, he said "Well, that's perfectly obvious if you read again the principles of 242, which have been accepted by Egypt, Jordan, Syria and Saudi Arabia, and in effect by Israel. The provision is that if there is an adequate withdrawal, all states in the area must be free to live within secure and recognized boundaries, free from force and threat of force. So it is an acceptance that Israel has a right to exist, just as they would have a right to their homeland, and have a right to exist. This is the essential bargain that we are proposing. It's not a new thing, it's been going since 1967.
Бейбітшілік келісімдері
1967 жылғы 19 маусымда, алты күндік соғыстан кейін Израиль үкіметі Синайды Мысырға, ал Голан биіктерін Сирияға қайтаруға, тұрақты бейбіт келісім мен қайтарылған аумақтардың демилитаризациясы орнатылуы шартымен дауыс берді. Бұл шешім сол кезде жарияланбады және ешбір араб мемлекетіне жеткізілмеді. Израильдің сыртқы істер министрі Абба Эбан бұл туралы хабарланғанын айтты, бірақ оның сөзін растайтын нақты дәлелдер жоқ сияқты; Израиль тікелей немесе жанама түрде бейбітшілік ұсынысын жасаған жоқ. Эбан кабинет шешімі туралы хабардар еткен американдықтардан оны Каир мен Дамаскқа ресми бейбітшілік ұсынысы ретінде жеткізуді сұрамады, сондай-ақ Израильдің жауап күтуін білдіретін ешқандай белгі де берілмеді. Эбан делдалдық бейбітшілік мүмкіндігін қабылдамады, араб үкіметтерімен тікелей келіссөздердің қажеттігін баса айтты. 1967 жылғы қыркүйекте Хартумда өткен араб саммитінде араб тарапының Израиль мемлекетімен кез келген бейбіт келісімге келуге қарсы екендігі белгілі болды. Мысыр, Сирия, Иордания, Ливан, Ирак, Алжир, Кувейт және Судан – қатысқан сегіз мемлекет «үш жоқ» деп танылатын резолюцияны қабылдады: Израильмен бейбітшілік болмайды, оны мойындамайды және келіссөздер жүргізбейді. Осыған дейін Иорданияның королі Хусейн Израиль мен араб мемлекеттері арасында «нағыз, тұрақты бейбітшілік» орнату мүмкіндігін толығымен жоққа шығара алмайтынын мәлімдеген еді. «Жер үшін тыныштық» формуласының алғашқы қолданылуы 1979 жылы Израиль мен Мысыр арасындағы бейбіт келісім болды, оның аясында Израиль АҚШ-тың екі тарапқа да экономикалық көмегімен жеңілдетілген жан-жақты бейбіт келісімнің бір бөлігі ретінде Синайдан шықты. 1994 жылы 242-ші резолюцияға сүйенген ұқсас жан-жақты келісім Израиль мен Иордания арасындағы бейбіт келісімнің негізін құрады, оған сәйкес екі тарап та келісілген халықаралық шекараның өзіне тиесілі бөлігіне қайта орналасты.
On 19 June 1967, shortly after the Six Day War, the Israeli government voted to return the Sinai to Egypt and the Golan Heights to Syria in exchange for a permanent peace settlement and a demilitarization of the returned territories. This decision was not made public at the time, nor was it conveyed to any Arab state. Israeli Foreign Minister Abba Eban has said that it had been conveyed, but there seems to be no solid evidence to corroborate his claim; no formal peace proposal was made either directly or indirectly by Israel. The Americans, who were briefed of the Cabinet's decision by Eban, were not asked to convey it to Cairo and Damascus as official peace proposals, nor were they given indications that Israel expected a reply. Eban rejected the prospect of a mediated peace, insisting of the need for direct negotiations with the Arab governments. The Arab position, as it emerged in September 1967 at the Khartoum Arab Summit, was to reject any peaceful settlement with the State of Israel. The eight participating states—Egypt, Syria, Jordan, Lebanon, Iraq, Algeria, Kuwait, and Sudan—passed a resolution that would later become known as the "three no's": there would be no peace, no recognition and no negotiation with Israel. Prior to that, King Hussein of Jordan had stated that he could not rule out a possibility of a "real, permanent peace" between Israel and the Arab states. The first application of the land for peace formula was Israel's peace treaty with Egypt in 1979, under which Israel withdrew from the Sinai as part of a comprehensive peace agreement facilitated by economic assistance to both sides from the United States. In 1994 a similar comprehensive agreement invoking resolution 242 formed the basis of the Israel Jordan peace treaty whereby both sides redeployed to their respective sides of the agreed international boundary.