Оккупациялық Палестина аумақтары

Кіріспе

Оккупацияланған Палестина аумақтары Орта Шығыста орналасқан.

Палестина аумақтары – 1967 жылғы Алты күндік соғыстан бері Израиль басып алған, бұрынғы Британдық мандатқа қарасты Палестина аймақтары, атап айтқанда Батыс жағалау (Шығыс Иерусалимді қоса алғанда) және Газа секторы. Халықаралық сот (ХС) Батыс жағалауды, оның ішінде Шығыс Иерусалимді «Оккупацияланған Палестина аумағы» деп атады және бұл терминді 2004 жылғы шілдедегі консультативтік пікірінде құқықтық анықтама ретінде пайдаланды. «Оккупацияланған Палестина аумағы» термині Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) және басқа да халықаралық ұйымдар 1999 жылдың қазаны мен 2012 жылдың желтоқсаны аралығында Палестина Ұлттық Әкімдігі басқаратын аумақтарды атау үшін қолданды. Бірақ 2012 жылдан бастап Палестина БҰҰ-ның мүше емес бақылаушы мемлекеттерінің бірі ретінде қабылданғаннан кейін, БҰҰ «Палестина мемлекеті» деген атауды ғана қолдана бастады. Еуропалық Одақ (ЕО) та «Оккупацияланған Палестина аумағы» терминін қолданады. Израиль үкіметі мен оның жақтастары оның орнына «даулы аумақтар» деген атауды қолданады. Газа секторы мен Батыс жағалау 1948 жылғы араб-израиль соғысынан 1967 жылғы Алты күндік соғысқа дейін тиісінше Египет пен Иорданияның бақылауында болды. Израиль 1967 жылы Батыс жағалау мен Газа секторын басып алды және содан бері оларды бақылауында ұстап келеді. 1980 жылы Израиль Шығыс Иерусалимді ресми түрде өзіне қосып, қаланың барлық бөлігін өзінің астанасы деп жариялады. Бұл қосылу, формалды түрде заңды аннексия болмаса да, халықаралық қоғамдастық тарапынан айыпталып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан «жарамсыз» деп жарияланды. Палестина Ұлттық Әкімдігі, БҰҰ, халықаралық құқықтық және гуманитарлық ұйымдар мен халықаралық қауымдастық Шығыс Иерусалимді Батыс жағалаудың бөлігі деп санайды, демек, Палестина аумақтарының бір бөлігі. Палестина Ұлттық Әкімдігі бұл аумақта егемендік танытпағанмен, өздерінің егемендік мүдделерін көрсету мақсатында Ориент үйінде және басқа бірнеше ғимаратта кеңселер орналастырды. Халықаралық қауымдастық Израильдің Шығыс Иерусалимге билігін мойындамайды, себебі соғыста басып алынған аумақты бір жақты аннексиялау Төртінші Женева конвенциясына қайшы келеді. Израильдің төрт онжылдық (1967–2007) оккупацияға кеткен шығындары шамамен 50 миллиард долларға бағаланады. Дүниежүзілік банк 2013 жылы Израиль оккупациясының Палестина экономикасына тигізген жылдық шығынын 3,4 миллиард доллар деп есептеді. 1988 жылы Палестина Азат ету ұйымы (ПАҰ) Палестина мемлекетін жариялау ниетімен Иордания Батыс жағалауға, оның ішінде Шығыс Иерусалимге қатысты барлық аумақтық талаптардан бас тартты. 1993 жылы Осло келісімдерінен кейін аумақтардың бір бөлігі Палестина Ұлттық Әкімдігінің (Палестина анклавтары, техникалық тұрғыдан А және В аймақтары деп аталады) юрисдикциясына өтті. Израиль әлі де Батыс жағалаудың 61% (С аймағы) толық әскери және азаматтық бақылауын жүзеге асыруда. Осло келісімдері Газаға жағалаудан 20 теңіз милі аралығында теңізге шығу құқығын қамтамасыз етті. Газа-Израиль қақтығысы аясында 2002 жылғы Берлин міндеттемесі бұл аралықты 12 мильге (19 км) дейін қысқартты. 2006 жылдың қазанында Израиль 6 мильдік шекараны бекітті, ал 2008–2009 жылғы Газа соғысының соңында 3 теңіз милі шегіне кіруді шектеді, одан тыс аймаққа кіруге тыйым салынды. Нәтижесінде 2012 жылы 3 мыңнан астам палестиналық балықшылар 1995 жылы келісілген теңіз аймақтарының 85%-ына кіруден бас тартылды. Өлі теңіздің басым бөлігі палестиналықтардың пайдалануына тыйым салынған, және олардың жағалауына кіруіне рұқсат етілмейді. Израиль 2005 жылы Газа секторынан шығып кетті. 2007 жылы Газаны Хамас басып алғаннан кейін Палестина аумақтары саяси жағынан бөлінді. Аббастың ФАТХ партиясы Батыс жағалауды негізінен басқарып, халықаралық деңгейде ресми Палестина (Ұлттық) Әкімдігі ретінде танылды. 2009 жылы БҰҰ Батыс жағалау мен Газа секторын әлі де Израиль басып алған деп есептеді. Палестинаның географиялық аймағын атау үшін «Палестина» атауын пайдалануға ешқандай құқықтық кедергі жоқ екені атап өтілді. Сондай-ақ, «Шығыс Иерусалимді қоса алғанда, оккупацияланған Палестина аумағы» терминін немесе БҰҰ Бас Ассамблеясы әдетте қолданатын басқа терминдерді қолдануды жалғастыруға ешқандай кедергі жоқ екендігі түсіндірілді. ISO 2013 жылы атауды өзгертуді қабылдады. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Палестинаны егемен емес тұлға ретінде қарастыруды жалғастыруда, оның БҰҰ Бас Ассамблеясына толық мүше ретінде қабылдануына кедергі келтіреді. Израиль үкіметтері бұл аймақ аумақтық даудың құрамына кіретінін мәлімдейді. Аумақтардың көлемі болашақ келісімдерге байланысты болғанымен, Палестина (Ұлттық) Әкімдігі оны жиі Жасыл желі бойынша талап етеді. 1988 жылғы Палестинаның тәуелсіздік жариялауынан бері БҰҰ-ның 135 мүше мемлекеті Палестина мемлекетін мойындады. Израиль және АҚШ сияқты көптеген Батыс елдері оны мойындаған жоқ. 2014 жылы ФАТХ және Хамас сайлау өткізіп, келісімдік Біртұтас Үкімет құруға келісті. Үкімет 2014 жылғы Израиль-Газа қақтығысынан өтті, бірақ 2015 жылдың 17 маусымында Президент Аббас Газа секторында жұмыс істей алмайтынын айтқаннан кейін таратылды.

The Palestinian territories are the two regions of the former British Mandate for Palestine that have been occupied by Israel since the Six Day War of 1967, namely the West Bank (including East Jerusalem) and the Gaza Strip. The International Court of Justice (ICJ) has referred to the West Bank, including East Jerusalem, as "the Occupied Palestinian Territory", and this term was used as the legal definition by the ICJ in its advisory opinion of July 2004. The term occupied Palestinian territory was used by the United Nations and other international organizations between October 1999 and December 2012 to refer to areas controlled by the Palestinian National Authority, but from 2012, when Palestine was admitted as one of its non member observer states, the United Nations started using exclusively the name State of Palestine. The European Union (EU) also uses the term "occupied Palestinian territory". The government of Israel and its supporters use the label "disputed territories" instead. The Gaza Strip and the West Bank had been occupied by Egypt and Jordan, respectively, since the 1948 Arab–Israeli War until the Six Day War of 1967. Israel occupied the West Bank and the Gaza Strip in 1967 and has since maintained control. In 1980, Israel officially absorbed East Jerusalem and proclaimed the whole of the city to be its capital. The inclusion, though never formally amounting to legal annexation, was condemned internationally and declared "null and void" by the United Nations Security Council. The Palestinian National Authority, the United Nations, the international legal and humanitarian bodies and the international community regard East Jerusalem as part of the West Bank, and consequently a part of the Palestinian territories. The Palestinian National Authority never exercised sovereignty over the area, although it housed its offices in Orient House and several other buildings as an assertion of its sovereign interests. Israeli sovereignty over East Jerusalem has not been recognized by the International community, on the grounds that the unilateral annexation of territory occupied during war contravenes the Fourth Geneva Convention. The cost of the occupation for Israel over four decades (1967–2007) is estimated to amount to $50 billion. The World Bank estimates the annual cost in 2013 to the Palestinian economy of Israeli occupation at $3.4 billion. In 1988, with the Palestine Liberation Organization (PLO) intention to declare a Palestinian State, Jordan renounced all territorial claims to the West Bank, including East Jerusalem. In 1993, following the Oslo Accords, parts of the territories politically came under the jurisdiction of the Palestinian National Authority (Palestinian enclaves, technically known as Areas A and B). Israel still exercised full military and civil control over 61% of the West Bank (Area C). The Oslo Accords established access to the sea for Gaza within 20 nautical miles from the shore. In the context of the Gaza–Israel conflict, the Berlin Commitment of 2002 reduced this to 12 mile (19 km). In October 2006, Israel imposed a 6 mile limit, and at the conclusion of the 2008–2009 Gaza War restricted access to a 3 nautical mile limit, beyond which a no go zone exists. As a result, in 2012 more than 3,000 Palestinian fishermen were denied access to 85% of the maritime areas agreed to in 1995. The majority of the Dead Sea area is off limits to Palestinian use, and Palestinians are denied access to its coastline. Israel disengaged from the Gaza Strip in 2005. The Hamas takeover of Gaza in 2007 divided the Palestinian territories politically. Abbas's Fatah largely ruled the West Bank and was recognized internationally as the official Palestinian (National) Authority. In 2009, the UN considered the West Bank and the Gaza Strip to still be occupied by Israel. It was noted that there was no legal impediment to using the designation 'Palestine' to refer to the geographical area of the Palestinian territory. It was also explained that there was also no bar to the continued use of the term "Occupied Palestinian Territory including East Jerusalem" or such other terminology as might customarily be used by the UN General Assembly. The ISO adopted the name change in 2013. The UN Security Council continues to treat Palestine as a non sovereign entity, preventing its admission to the UN General Assembly as a full member state. Israeli governments have maintained that the area involved is within territorial dispute. The extent of the territories, while subject to future negotiations, have frequently been revendicated by the Palestinian (National) Authority as the Green Line. Since the Palestinian Declaration of Independence in 1988, 135 UN Member Nations have recognized the State of Palestine. It has not been recognized by Israel and most Western nations, including the United States. In 2014, Fatah and Hamas agreed to hold elections and form a compromise Unity Government. The government survived the 2014 Israel–Gaza conflict, but dissolved on 17 June 2015 after President Abbas said it was unable to operate in the Gaza Strip.

Атауы

Біріккен Ұлттар Ұйымы, Еуропалық Одақ, Халықаралық Қызыл Крест комитеті және Ұлыбритания үкіметі көп жылдар бойы "Оккупацияланған Палестина аумағы" немесе "Оккупацияланған Палестина аумақтары" терминдерін пайдаланып келді. Палестиналықтар Израильді білдіру үшін "басып алынған Палестина" деген сөз тіркесін қолданған, бірақ профессор Джули Питит бұл қолданыс бейбіт процестің басталуымен және Палестина Азаттық Ұйымының (ПАҰ) Израильді мойындауымен азайғанын айтады. Дәуіт Бен-Гурион мен Менахем Бегиннің еврей халқына сенім білдіріп, Үлкен Израильдің барлық аумағында еврейлердің егемендігін орнатуға ұмтылысында да осыған ұқсас жағдай бар.

Шекаралар

Палестина аумақтары екі бөлек аймақтан тұрады: Батыс жағалау (Шығыс Иерусалимді қоса алғанда) және Газа секторы. Шекаралар жиі "1967 жылғы шекаралар" деп аталғанымен, тарихи тұрғыдан олар 1948 жылғы Араб-Израиль соғысын аяқтаған 1949 жылғы қару тоқтату келісімдері бойынша белгіленген қару тоқтату сызықтары болып табылады және көбінесе "Жасыл сызық" деп аталады. 1949 жылғы қару тоқтату сызықтары халықаралық шекара емес екені нақты айтылды, олар тек қару тоқтату сызықтары болды. Кейбір палестиналық тараптар болашақ палестина мемлекетінің шекарасы ретінде осы сызықтарға оралуды жақтаса, ХАМАС Израиль мемлекетін мүлдем мойындамайды. Араб лигасы 2002 жылғы Араб бейбітшілік жоспарында осы шекараларды болашақ Палестина мемлекетінің шекарасы ретінде қолдады. Батыс жағалаудың шығыс шекарасы Иорданиямен шектеседі. Израиль-Иордания бейбіт шартында бұл шекара халықаралық шекара ретінде белгіленді, ал Иордания одан батысқа қарайғы барлық аумаққа деген құқығынан бас тартты. Иордания мен Батыс жағалау арасындағы шекара бөлігі аумақтың мәртебесі туралы түпкілікті келісімге қол жеткізілгенге дейін белгісіз қалды. Бұл көрсеткіш ізраилдік елді мекендер, қабырғалар және жолдармен жабылған барлық аумақты қамтиды. БҰҰ-да шамамен барлық ел 2004 жылғы 17 мамырдағы 58/292 қарарға қолдау көрсетті, атап айтқанда, болашақ палестина мемлекетінің шекарасы 1967 жылға дейінгі шекараларға негізделуі керек, бұл Жасыл сызыққа сәйкес келеді. Бұл қарар палестиналықтардың өзін-өзі анықтау және егемендік құқығына байланысты, тәуелсіз Палестина мемлекеті 1967 жылға дейінгі шекараларға негізделуі керек екенін растады. 1988 жылғы 15 желтоқсандағы 43/177 қарарында Палестина мемлекетінің тәуелсіздігін жариялау БҰҰ Бас Ассамблеясы тарапынан мойындалды, бірақ ол мүше мемлекет ретінде қабылданбады. Сол қарар бойынша олардың оккупацияланған Палестина аумақтарындағы егемендігі мойындалды. 2012 жылғы 29 қарашада БҰҰ Бас Ассамблеясы 67/19 қарары арқылы Палестинаның БҰҰ-дағы бақылаушы статусын "құрылымнан" "мүше емес мемлекетке" өзгертіп, 138 дауысқа 9 қарсы және 41 қалыс дауыспен қабылдады.

The Palestinian territories consist of two distinct areas: the West Bank (including East Jerusalem) and the Gaza Strip. Although the boundaries are commonly referred to as the "1967 borders", they are historically the armistice lines under the 1949 Armistice Agreements, which brought an end to the 1948 Arab–Israeli War, and are commonly referred to as the Green Line. The 1949 armistice lines were expressly declared to be armistice lines, and not international borders. Some Palestinian negotiators have claimed a return to those lines as the borders of a future Palestinian state, while Hamas does not recognize the State of Israel at all. The Arab League has supported these boundaries as the borders of the future State of Palestine in the 2002 Arab Peace Initiative. The eastern limit of the West Bank is the border with Jordan. The Israel–Jordan peace treaty defined that border as the international border, and Jordan renounced all claims to territory west of it. The border segment between Jordan and the West Bank was left undefined pending a definitive agreement on the status of the territory. The last figure is including all space occupied by Israeli settlements, walls, and roads. In the UN, nearly all countries voted in favour of Resolution 58/292 of 17 May 2004; namely, that the boundaries of a future Palestinian state should be based on the pre 1967 borders, which correspond with the Green Line. The Resolution affirmed, in connection with the Palestinian right to self determination and to sovereignty, that the independent State of Palestine should be based on the pre 1967 borders. In Resolution 43/177 of 15 December 1988, the declaration of independence of the State of Palestine was acknowledged by the UN General Assembly, but it was not admitted as a member state. In the same resolution, their sovereignty over the Occupied Palestinian Territory was recognized. On 29 November 2012, the UN General Assembly passed United Nations General Assembly resolution 67/19 changing Palestine's observer status at the UN from "entity" to "non member state" by a vote of 138 to 9, with 41 abstentions.

Шығыс Иерусалим

1967 жылғы маусымдағы Алты күндік соғыстан кейін Израиль Шығыс Иерусалимді, Иорданияның бұрынғы шығыс Иерусалим муниципалитеті мен Батыс жағалаудың айналасындағы аумақты, солтүстіктегі Каландия мен оңтүстіктегі Хар-Хомаға дейін қамтитын аймақты тиімді түрде аннексиялады. Израильдің заңдары, юрисдикциясы және әкімшілігі осы аймаққа қолданылды, сонымен қатар ол Израильдің Иерусалим муниципалитетіне толыққанды қосылды. Шығыс Иерусалим тұрғындары көк түсті израильдік жеке куәлікпен Израиль азаматтары болды. 1980 жылы Кнессет Иерусалимнің біртұтастығы мәселесін конституциялық мәртебеге көтеріп, «Израильдің астанасы – Иерусалим» негізгі заңын қабылдады. Бұл акт әлемдік қауымдастықтың көп бөлігі тарапынан айыпталып, батыс Иерусалимде орналасқан, көбінесе Латын Америкасы елшіліктері Тель-Авивке жылжуға мәжбүр болды. Израильдің Шығыс Иерусалимді аннексиялауына ешбір ел халықаралық деңгейде мойынұрып көрген жоқ. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің жеті қарары, оның ішінде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 478-ші қарары оны «жарамсыз және күшсіз» деп жариялап, халықаралық құқықтың бұзылуы (Төртінші Женева конвенциясы) деп танып, оны жоюды талап етті. Біріккен Ұлттар Ұйымы Иерусалимді Израильдің немесе Палестинаның бөлігі деп ешқашан ресми түрде мойындаған емес, себебі 181 (1947) қарары күшін жойған жоқ. 181-ші қарар бойынша Иерусалим халықаралық басқарудағы жеке корпус болуға тиіс болған. Көптеген елдер Батыс Иерусалимді де, Иерусалимді де Израильдің астанасы ретінде мойындамайды. Палестиналықтар Шығыс Иерусалимді болашақ Палестина мемлекетінің астанасы деп санайды. Шығыс Иерусалим әдетте Палестина аумақтарының бір бөлігі ретінде танылады. БҰҰ-ның Израильге қатысты қабылдаған қарарларында Шығыс Иерусалим Палестинаның оккупацияланған аумағының бір бөлігі деп көрсетіледі. БҰҰ-ның 1967 жылдан бері оккупацияланған Палестина аумақтарындағы адам құқықтары жағдайы жөніндегі арнайы баяндамашысы 2007 жылы былай деп мәлімдеді:
Израиль Газаға қатысты оккупациялық держава болып қала береді. Израильдің 2005 жылы қоныстарын эвакуациялап, әскерін шығарғаннан кейін Газаны оккупациялауын тоқтатты деген аргументтер, Израиль Газаның сыртқы шекараларын, әуе кеңістігін, теңіз суларын, халық тізілімін, салық түсімдерін және үкіметтік функцияларды бақылау арқылы Газаны тиімді бақылауда ұстап отырғандығын ескермейді. Бұл бақылаудың тиімділігін әскери шабуылдар мен ракеталық соққылардың үнемі жалғасуы көрсетіп тұр.

Immediately after the Six Day War of June 1967, Israel effectively annexed East Jerusalem, an area comprising the much smaller prior Jordanian municipality of east Jerusalem and a surrounding area of the West Bank, as far as Kalandia to the north and Har Homa to the south. Israeli law, jurisdiction and administration were applied to this area, which was also made part of the Israeli Jerusalem municipality in its entirety. East Jerusalem residents became Israeli residents with blue Israeli ID cards. In 1980, the Knesset elevated the issue of the unity of Jerusalem to constitutional status by enacting Basic Law: Jerusalem the Capital of Israel, an act which was condemned by much of the world community, the few, mainly Latin American, embassies maintained in west Jerusalem promptly moving to Tel Aviv. Israel's annexation of East Jerusalem lacks international recognition by any country. Seven UNSC resolutions, including United Nations Security Council Resolution 478 declared it "null and void" and required that it be rescinded, stating that it was a violation of international law (the Fourth Geneva Convention). The United Nations never explicitly recognized Jerusalem as part of either Israel or Palestine, as Resolution 181 (1947) was never revoked. In Resolution 181, Jerusalem was intended to become a corpus separatum under international regime. Most countries do not recognize either West Jerusalem or Jerusalem as Israel's capital. Palestinians regard East Jerusalem as the capital of the future Palestinian state. East Jerusalem is generally recognized as part of the Palestinian Territories. In UN resolutions concerning Israel, East Jerusalem is routinely referred to as a part of the Occupied Palestinian Territory. The UN Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967 stated in 2007:
Israel remains an occupying Power in respect of Gaza. Arguments that Israel ceased its occupation of Gaza in 2005 following the evacuation of its settlements and the withdrawal of its troops take no account of the fact that Israel retains effective control over Gaza by means of its control over Gaza's external borders, airspace, territorial waters, population registry, tax revenues and governmental functions. The effectiveness of this control is emphasized by regular military incursions and rocket attacks.

Басқару

Саяси жағдайлар Израиль мен Палестина Азаттық Ұйымы (ПАҰ) арасындағы келіссөздердің және Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) көптеген мәлімдемелері мен қаулыларының тақырыбы болды. (БҰҰ-ның Израильге қатысты қаулыларының тізіміне қараңыз.) 1994 жылдан бері Палестинаның автономиялық Ұлттық Билігі Осло келісімдеріндегі қағидалар декларациясының нәтижесінде аумақтардың көп бөлігінде әртүрлі деңгейде бақылауды жүзеге асырып келеді. АҚШ үкіметі Батыс Жағалау мен Газаны саяси, экономикалық, құқықтық және басқа да мақсаттар үшін біртұтас нысан ретінде қарастырады. Мемлекеттік департамент және АҚШ үкіметінің басқа да мекемелері, мысалы, USAID Батыс Жағалау мен Газада демократия, басқару, ресурстар және инфрақұрылым салаларындағы жобалармен айналысады. USAID миссиясының маңызды бөлігі – «Төрттік жол картасының» іске асырылуына икемді және жасырын қолдау көрсету. Жол картасы – Батыс Жағалау мен Газадағы тұрақты Палестина мемлекетінің кезең-кезеңмен дамуын көздейтін халықаралық қолдауға ие жоспар. Қатысушы мемлекеттер көмекті тікелей үлестер арқылы немесе Дүниежүзілік банк құрған Палестина мемлекетінің шоты арқылы көрсетеді. 2006 жылы ХАМАС Палестина Парламентіне сайлауда көпшілік орынды жеңіп алып, Рамаллада АҚШ пен Израиль тарапынан толығымен шеттетілген Палестина Билігі үшін үкімет құрды. ФАТХ қозғалысы Батыс Жағалау мен Газа секторындағы Палестина Билігінің қауіпсіздік күштеріне үстемдік етуін жалғастырды. 2007 жылы ХАМАС Газа секторын күшпен басып алып, Палестина Билігінің офицерлерін өлтірді және оның лауазымды тұлғаларын қызметтен шеттетуге мәжбүр етті, олардың көпшілігі, мысалы, Мұхаммед Дахлан отбасыларымен бірге Газа секторынан қашып кетті. Махмуд Аббас ХАМАС басқарған Палестина Билігі үкіметін дереу қызметтен шеттетуге мәжбүр болды, және екі қарсыласатын әкімшілік құрылды: Батыс Жағалауда ФАТХ бақылауындағы, Израиль, АҚШ және Еуроодақпен (ЕО) бизнес байланысын қайта жаңартқан, ал Газа секторында ХАМАС басқаратын, ол әлемдік қауымдастық тарапынан толығымен қабылданбады. ХАМАС Газа секторынан Израильдің азаматтық орталықтарына ракеталық және минометтік оқтарды күшейткеннен кейін, АҚШ пен Израиль Газа секторына әскери және экономикалық блокада енгізді. Құпия жоба АҚШ елшісінің Мемлекеттік департаменттің құпия құжаттарын кездейсоқ жариялағаннан кейін ашыққа шықты. ФАТХ басшылығына жеткізілген нұсқауларда: ХАМАСқа нақты мерзіммен нақты таңдау жасау керек: олар «Төрттік» қағидаларына сәйкес келетін жаңа үкіметті қабылдауы керек немесе одан бас тартуы керек. ХАМАС шешімінің салдары да анық болуы керек: егер ХАМАС белгіленген мерзімде келіспесе, сіз төтенше жағдай жариялау және осы платформаға толық берілген төтенше үкімет құру ниетіңізді анық білдіруіңіз керек. 2007 жылғы Газа шайқасынан бері аумақтарды басқару Палестина Ұлттық Билігінің екі қарсыласатын фракциясы арасында даулы болып келеді, ХАМАС Газа секторын, ал ФАТХ Батыс Жағалауды басқарады. Екі топ та Палестина аумақтарына басшылық етудегі заңдылығын талап етеді. Мәселеге қызығушылық танытқан көптеген елдер, соның ішінде араб елдерінің көпшілігі Махмуд Аббас басқаратын үкіметті екі Палестина аумағының заңды үкіметі ретінде мойындайды. «Қосқыш» операциясы кезінде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі 1860 (2009) қаулысын қабылдады, онда Газа секторы 1967 жылы басып алынған территорияның ажырамас бөлігі болып табылады және Палестина мемлекетінің бір бөлігі болады деп айтылды. 2011 жылдың 15 желтоқсанында Исландия Палестинаны 1967 жылғы алты күндік соғыстың шекараларындағы тәуелсіз және егемен мемлекет ретінде мойындады; Исландияның Сыртқы істер министрі Оссур Скарфединссон және Палестинаның Сыртқы істер министрі доктор Риад Малки Исландия мен Палестина арасындағы толық дипломатиялық қатынастардың орнатылғанын ресми түрде растады. 2014 жылғы «ФАТХ – ХАМАС» Газа келісімі сайлау және келісім бойынша бірлік үкіметін құруды қарастырды. Палестина аумақтарының тәуелсіз мемлекет ретіндегі түпкілікті мәртебесін «Тыныштық жол картасын» құрайтын елдер қолдайды. Израиль үкіметі де жол картасын қабылдады, бірақ 14 ескертумен. Газа секторы мен Иерихон бойынша өкілеттіктер мен жауапкершіліктер Израиль мен ПАҰ арасындағы 1994 жылғы 4 мамырдағы Каир келісіміне сәйкес берілді. Батыс Жағалаудың басқа аймақтарында өкілеттіктер Израиль-ПАҰ арасындағы 1995 жылғы 28 қыркүйектегі Уақытша келісімге, Израиль-ПАҰ арасындағы 1997 жылғы 15 қаңтардағы Хеброн қаласындағы қайта орналастыру туралы хаттамаға, Израиль-ПАҰ арасындағы 1998 жылғы 23 қазандағы Уай-Ривер меморандумына және 1999 жылғы 4 қыркүйектегі Шарм-эль-Шейх келісіміне сәйкес берілді. DOP-та Израильдің өтпелі кезеңде сыртқы қауіпсіздікке және Израильдік қоныстар мен азаматтардың ішкі қауіпсіздігі мен қоғамдық тәртібіне жауапкершілігі сақталады делінген. Газа мен Батыс Жағалаудың мәртебесін анықтау бойынша тікелей келіссөздер үш жылдық үзілістен кейін 1999 жылдың қыркүйегінде басталды, бірақ 2000 жылдың қыркүйегінде басталған әл-Ақса интифадасы салдарынан тоқтатылды. 2003 жылы Израиль үкіметі 2005 жылдың соңына дейін Газа секторынан және Батыс Жағалаудың солтүстік бөлігінен толық шығу жоспарын жариялады. Бұл «Жайылу жоспары» деп белгілі болды. Палестина Билігі бұл жоспарды құптады, бірақ түпкілікті мәртебеге дейін Газа секторының Израиль бақылауында екенін мәлімдеді. Көптеген израильдіктер бұл жоспарға қарсы болды, және Израильде «Жайылу жоспары» Израиль Кнессетімен 2005 жылдың 16 ақпанында бекітілгенге дейін және одан кейін де шиеленіс өте жоғары болды. 2005 жылдың тамызында Израиль Қорғаныс күштері мен Израиль полициясы Газа секторындағы барлық қоныс аударушыларды күшпен шығарып тастады. Израиль 2005 жылдың 12 қыркүйегінде жайылуды аяқтады. Қазіргі уақытта Батыс Жағалаудың көп бөлігі Израиль тарапынан басқарылады, бірақ оның 42 пайызы ФАТХ басқаратын Палестина Билігінің әртүрлі деңгейдегі автономиялық басқаруында. Газа секторы қазіргі уақытта ХАМАС бақылауында. Халықаралық қылмыстық сот (ХҚС) – өзінің заң шығару жинасы бар тәуелсіз халықаралық шартты ұйым. Мүше мемлекеттердің көпшілігі Палестина мемлекетін мойындайды. Палестинаның Сыртқы істер министрі Риад әл-Малки ХҚС прокурорына Латын Америкасы, Азия, Африка және Еуропаның 67 мемлекеті Палестина мемлекетін заңды түрде мойындағанды көрсететін құжаттық дәлелдерді ұсынды. 2010 жылдың қаңтарында Иордания королі Абдалла, Давостағы Әлемдік экономикалық форумда Израиль президенті Шимон Переспен кездескеннен кейін, елінің Батыс Жағалауды басқаруға ниеті жоқ екенін және Израиль-Палестина қақтығысына «екі мемлекеттік шешім» ғана қанағаттандырарлық опция екенін мәлімдеді. Егер аумаққа билік жүргізу құқығы Корольдікке берілсе, ол «израильдік әскери билікті иорданиялық әскери билікпен алмастырады және палестиналықтар өз мемлекетін қалайды». 2012 жылдың 29 қарашасында, 138–9 дауыспен (41 қалыс қалды) БҰҰ Бас Ассамблеясының 67/19 қаулысы қабылданды, Палестинаның БҰҰ-дағы «мүше емес байқаушы мемлекет» мәртебесін көтерді. Жаңа мәртебе Палестинаның Ватиканмен тең мәртебесін білдіреді. Мәртебенің өзгеруі The Independent газетімен «Палестинаның тәуелсіз мемлекетінің де-факто мойындалуы» деп сипатталды. Дауыс Палестина мемлекеті мен оның азаматтары үшін маңызды кезең болды, ал Израиль мен АҚШ үшін дипломатиялық соққыға ұшырады. БҰҰ-да байқаушы мемлекет мәртебесі Палестина мемлекетіне шарттарға және мамандандырылған БҰҰ агенттіктеріне, соның ішінде Халықаралық азаматтық авиация ұйымына, Халықаралық қылмыстық сотқа және танылған тәуелсіз мемлекеттерге арналған басқа ұйымдарға қосылуға мүмкіндік береді. Бұл Палестинаға өзінің теңіз және әуе кеңістігіне заңдық құқықтарды талап етуге және Палестина халқына өздерінің талап еткен аумағын бақылау үшін Халықаралық сотқа соттануға және Израилға қарсы Халықаралық қылмыстық сотта соғыс қылмыстары туралы айыптаулар қоюға мүмкіндік береді. Халықаралық әдеттегі құқық, соның ішінде...

The political status of the territories has been the subject of negotiations between Israel and the PLO and of numerous statements and resolutions by the United Nations. (See List of United Nations resolutions concerning Israel.) Since 1994, the autonomous Palestinian National Authority has exercised various degrees of control in large parts of the territories, as a result of the Declaration of Principles contained in the Oslo Accords. The United States government considers the West Bank and Gaza as a single entity for political, economic, legal and other purposes. The State Department and other U. S. government agencies, such as USAID West Bank and Gaza, have been tasked with projects in the areas of democracy, governance, resources, and infrastructure. Part of the USAID mission is to provide flexible and discrete support for implementation of the Quartet Road Map. The Road Map is an internationally backed plan that calls for the progressive development of a viable Palestinian State in the West Bank and Gaza. Participating states provide assistance through direct contributions or through the Palestinian State account established by the World Bank. Hamas won a majority of seats in elections for the Palestinian Parliament in 2006 and formed a government in Ramallah for the entire PA largely shunned by the United States and Israel. The Fatah movement continued to dominate the PA security forces in both the West Bank and Gaza Strip. In 2007, Hamas took control of the Gaza Strip by force, executing PA officers and removing its officials, many of whom, such as Muhammad Dahlan, escaped the Gaza Strip with their families. Mahmoud Abbas promptly deposed the Hamas dominated PA government, and two rival administrations were created, a Fatah controlled one in the West Bank, with which Israel, the US and the EU resumed business, and a Hamas controlled one in the Gaza Strip which was largely shunned by the world community. After Hamas intensified rocket and mortar fire on Israeli civilian centers from the Gaza Strip, the United States and Israel instituted a military and economic blockade of the Gaza Strip. The covert initiative was exposed when confidential State Department documents were accidentally leaked by the U. S. envoy. The talking points delivered to the Fatah leadership said:
Hamas should be given a clear choice, with a clear deadline: they either accept a new government that meets the Quartet principles, or they reject it. The consequences of Hamas' decision should also be clear: If Hamas does not agree within the prescribed time, you should make clear your intention to declare a state of emergency and form an emergency government explicitly committed to that platform. Since the Battle of Gaza (2007), the administration of the territories has been contested by two rival factions of the Palestinian National Authority, with Hamas controlling the Gaza Strip and Fatah continuing to administer the West Bank. Both groups claim legitimacy over leadership of the Palestinian territories. Most countries with an interest in the issues, including most of the Arab countries, recognize the administration of Mahmoud Abbas as the legitimate government over both Palestinian Territories. During Operation Cast Lead the UN Security Council adopted Resolution 1860 (2009), which said that the Gaza Strip constitutes an integral part of the territory occupied in 1967 that will be a part of the Palestinian state. On 15 December 2011, Iceland recognized Palestine as an independent and sovereign state within the pre 1967 Six Day War borders; Össur Skarphéðinsson, Minister for Foreign Affairs of Iceland, and Dr. Riad Malki, the Foreign Minister of Palestine, formally confirmed the establishment of full diplomatic relations between Iceland and Palestine. The 2014 Fatah–Hamas Gaza Agreement provided for elections and the formation of a compromise unity government. The final status of the Palestinian Territories as an independent state is supported by the countries that form the Quartet's "Road map for peace". The government of Israel has also accepted the road map but with 14 reservations. A transfer of powers and responsibilities for the Gaza Strip and Jericho took place pursuant to the Israel–PLO 4 May 1994 Cairo Agreement on the Gaza Strip and the Jericho Area. In other areas of the West Bank, transfer of powers took place pursuant to the Israel–PLO 28 September 1995 Interim Agreement, the Israel–PLO 15 January 1997 Protocol Concerning the Redeployment in Hebron, the Israel–PLO 23 October 1998 Wye River Memorandum, and the 4 September 1999 Sharm el Sheikh Agreement. The DOP provides that Israel will retain responsibility during the transitional period for external security and for internal security and public order of Israeli settlements and citizens. Direct negotiations to determine the permanent status of Gaza and the West Bank had begun in September 1999 after a three year hiatus, but have been derailed by the al Aqsa Intifada that began in September 2000. In 2003, the Israeli government issued a plan for total withdrawal from the Gaza Strip and part of the northern West Bank by late 2005. This became known as the Disengagement Plan. The Palestinian Authority welcomed this plan, but declared that until final status, it would still consider the Gaza Strip under Israeli occupation. Many Israelis opposed the plan, and tensions were very high in Israel before and after the Disengagement Plan was approved by the Israeli Knesset on 16 February 2005. In August 2005, the Israel Defense Forces and Israeli police forcibly removed all settlers from the Gaza Strip. Israel completed the disengagement on 12 September 2005. Presently, most of the West Bank is administered by Israel though 42% of it is under varying degrees of autonomous rule by the Fatah run Palestinian Authority. The Gaza Strip is currently under the control of Hamas. The International Criminal Court (ICC) is an independent international treaty organisation with its own legislative assembly. Many of the member states recognise the State of Palestine. The Palestinian Foreign Minister Riad al Malki presented the ICC prosecutor with documentary evidence which shows that 67 states in Latin America, Asia, Africa, and Europe have legally recognised the State of Palestine. In January 2010, King Abdullah of Jordan, after a meeting with the Israeli president Shimon Peres at the World Economic Forum in Davos, declared that his country does not want to rule the West Bank and that "the two state solution" to the Israeli–Palestinian conflict was the only viable option. If rule over the territory was to be transferred to the kingdom, it would only "replace Israeli military rule with Jordanian military rule and the Palestinians want their own state". On Thursday, 29 November 2012, In a 138–9 vote (with 41 abstaining) General Assembly resolution 67/19 passed, upgrading Palestine to "non member observer state" status in the United Nations. The new status equates Palestine's with that of the Holy See. The change in status was described by The Independent as "de facto recognition of the sovereign state of Palestine". The vote was a historic benchmark for the partially recognised State of Palestine and its citizens, whilst it was a diplomatic setback for Israel and the United States. Status as an observer state in the UN will allow the State of Palestine to join treaties and specialised UN agencies, including the International Civil Aviation Organisation, the International Criminal Court, and other organisations for recognised sovereign nations. It shall permit Palestine to claim legal rights over its territorial waters and air space as a sovereign state recognised by the UN, and allow the Palestinian people the right to sue for control of their claimed territory in the International Court of Justice and to bring war crimes charges against Israel in the International Criminal Court. Customary international law, including the International Court of Justice's interpretation of the Fourth Geneva Convention in their July 2004 ruling, has been widely interpreted as prohibiting Israel from building settlements, due to its clauses prohibiting the transfer of a civilian population into an occupied territory. This was reaffirmed 5 December 2001, at the Conference of High Contracting Parties to the Fourth Geneva Convention. The participating High Contracting Parties called upon Israel "to fully and effectively respect the Fourth Geneva Convention in the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem, and to refrain from perpetrating any violation of the Convention. They reaffirm the illegality of the settlements in the said territories and of the extension thereof." Article 47 of the Fourth Geneva Convention prohibits any change of status in occupied territory concluded through negotiations between the occupying power and local authorities under occupation. This finding also suggests that Israel may be in violation of the Rome Statute (one of the primary legal instruments of the International Criminal Court), Article 8, section (2)(b)(viii): "The transfer, directly or indirectly, by the Occupying Power of parts of its own civilian population into the territory it occupies, or the deportation or transfer of all or parts of the population of the occupied territory within or outside this territory" see:. Given that United Nations General Assembly resolution 67/19 upgraded Palestine to non member observer state status in November 2012, representatives of Palestine may now be able to take members of the Israeli government to the International Criminal Court under violations of the Rome Statute. On 31 January 2012, the United Nations independent "International Fact Finding Mission on Israeli Settlements in the Occupied Palestinian Territory" filed a report stating that if Israel did not stop all settlement activity immediately and begin withdrawing all settlers from the West Bank, it potentially might face a case at the International Criminal Court, increasing credibility of any Palestinianin attempt to do so. The UN has, after granting Palestine observer state status, permitted Palestine to title its representative office to the UN as 'The Permanent Observer Mission of the State of Palestine to the United Nations', seen by many as a reflexion of the UN's de facto recognition of the State of Palestine's sovereignty, The Palestinian authorities have also instructed its diplomats to officially represent 'The State of Palestine', as opposed to the 'Palestine National Authority'. Critics point out that implementation of the Oslo Accords has not improved conditions for the population under occupation. In 2009, the UN considered the West Bank and the Gaza Strip to still be occupied by Israel. Israel contends that the settlements are not illegal as the West Bank is considered a "disputed territory" under international law. United Nations Security Council Resolution 242 recognized Israel's rights to "safe and secure borders", which has been interpreted by the Israeli government as meaning that Israel had a right to West Bank territory for secure borders. The San Remo Conference, binding under international law, further envisioned the West Bank as being part of a sovereign Jewish state, and arguably encourages, rather than prohibits Jewish settlement in the area. Furthermore, according to the Israeli government, many of the settlements were established on the sites of former Jewish communities that had existed there prior to 1947 on land that was legitimately bought, and ethnically cleansed by Arab forces. Israel views the territory as being the subject of legitimate diplomatic dispute and negotiation under international law. East Jerusalem, captured in 1967, was unilaterally annexed by Israel. The UN Security Council Resolution 478 condemned the annexation as "a violation of international law". This annexation has not been recognized by other nations, although the United States Congress declared its intention to recognize the annexation (a proposal that has been condemned by other states and organizations). Because of the question of Jerusalem's status, most states base their diplomatic missions there and treat Tel Aviv as the capital, though the United States and Guatemala both have embassies in the Jerusalem. Israel asserts that these territories are not currently claimed by any other state and that Israel has the right to control them. Israel's position has not been accepted by most countries and international bodies, and the West Bank (including East Jerusalem) and the Gaza Strip are referred to as occupied territories (with Israel as the occupying power) by most international legal and political bodies, including the EU, the United States (before President Trump), both the General Assembly and Security Council of the United Nations, and the Israeli Supreme Court (in a decision regarding the Israeli West Bank barrier). Former U. S. President George W. Bush stated, during his presidency, that he did not expect Israel to return entirely to pre 1967 borders, due to "new realities on the ground." Both US President Bill Clinton and UK Prime Minister Tony Blair, who played notable roles in attempts at mediation, noted the need for some territorial and diplomatic compromise on this issue, based on the validity of some of the claims of both sides. One compromise offered by Clinton would have allowed Israel to keep some settlements in the West Bank, especially those in large blocks near the pre 1967 borders of Israel. In return, Palestinians would have received concessions of land in other parts of the country. The United Nations did not declare any change in the status of the territories as of the creation of the Palestinian National Authority between 1993 and 2000, although a 1999 U. N. document implied that the chance for a change in that status was slim at that period. During the period between the 1993 Oslo Accords and the Second Intifada beginning in 2000, Israeli officials asserted that the term "occupation" did not accurately reflect the state of affairs in the territories. During this time, the Palestinian population in large parts of the territories had a large degree of autonomy and only limited exposure to the IDF except when seeking to move between different areas. Following the events of the Second Intifada, and in particular, Operation Defensive Shield, most territories, including Palestinian cities (Area A), came back under effective Israeli military control, making the discussion along those lines largely moot. In the summer of 2005, Israel implemented its unilateral disengagement plan; about 8,500 Israeli citizens living in the Gaza Strip were forcibly removed from the territory, along with citizens from 4 settlements in the northern West Bank; some were compensated with alternative homes and a sum of money. The Israel Defense Forces vacated Gaza in 2005, but invaded it again in 2006 in response to rocket attacks and the abduction of Israeli soldier Gilad Shalit by Hamas. In January 2010, King Abdullah of Jordan, after a meeting with the Israeli president Shimon Peres at the World Economic Forum in Davos, declared that his country does not want to rule the West Bank and that "the two state solution" to the Israeli–Palestinian conflict was the only viable option. If rule over the territory was to be transferred to the kingdom, it would only "replace Israeli military rule with Jordanian military rule and the Palestinians want their own state." In December 2010, Brazil recognized Palestine as a state with its 1967 borders. This move was later followed by Argentina, Peru, Uruguay, Bolivia and Ecuador. This action was later criticized by Israel and the United States, who labelled it "counterproductive".

Дін

Палестиналықтардың басым көпшілігі мұсылмандар. Палестина мұсылмандарының ішіндегілердің көбі – сунниттер, бірақ Батыс жағалауда Ахмадия исламын қабылдаған бірнеше ондаған адам бар. Палестина Конституциясының 4-бабында былай делінген: "Ислам Палестинаның мемлекеттік діні. Барлық басқа да діни сенімдерге құрмет көрсетіледі". Палестина аумақтарының халқының шамамен 1–2 пайызы – христиандар. Газа секторындағы христиандардың саны шамамен 3000-ға жуық деп есептеледі. Геризим тауындағы Кирият-Луза ауылында (Батыс жағалау) Палестина және Израиль азаматтығын алған 370 самариялық тұрады. 2012 жылдың соңына қарай Батыс жағалаудағы еврей қоныс салушылардың саны 341 000-ға, ал Шығыс Иерусалимде 200 000-нан астам адамды құрады.

Тіл

Араб тілі Палестина мемлекетінің ресми тілі болып табылады. Палестиналық араб тілі – күнделікті қолданылатын тіл. Еврей және ағылшын тілдері кеңінен таралған. Халықтың 16,1 пайызы – ізраилдік қоныс аударушылар, олардың көпшілігі еврей тілін ана тілі ретінде қолданады, ал еврей тілі көптеген палестиналықтар үшін екінші немесе үшінші тіл болып табылады.

Израиль қоныстары

1970 жылдары Израильдің палестиналық жерлерді иелену және қоныстар құру әдістеріне әскери мақсаттармен жерді алу және жерге уландыру шашулары кірді. PCBS бағалауынша, 2012 жылы Батыс жағалауда шамамен 564 000 израильдік қоныс танушы тұрды. Олардың 203 000-ға жуығы Шығыс Иерусалимде (Иерусалим облысының J1 аймағы) және 346 000-ы Батыс жағалаудың қалған бөлігінде қоныстанды. Иерусалимді Израильдің біртұтас және бөлінбес астанасы саясатын ұстануына сәйкес, Израиль Шығыс Иерусалимдегі қоныс танушылардың нақты санын жарияламайды. Оның орнына, Яһудея мен Самария аймағындағы израильдіктердің саны көрсетіледі. Үкіметтердің саяси құрамына қарамастан, 1967 жылдан бері Батыс жағалаудағы қоныс танушылардың саны жылдам және салыстырмалы түрде тұрақты өсті (графикті қараңыз). Израильдің Орталық статистика бюросы 2012 жылдың соңында Иерусалимді есепке алмай, Яһудея мен Самария ауданында 341 000-ға жуық қоныс танушыны тіркеді.

Әкімшілік бөлімшелер

Араб мемлекеттері лигасының Конституциясында Палестинаның болуы мен тәуелсіздігіне заң жүзінде күмән келтіруге болмайды, бірақ форс-мажор жағдайлардың салдарынан осы тәуелсіздіктің сыртқы белгілері жасырын қалды. Лига британдық мандаттың тоқтатылуынан кейін Газадағы Палестина үкіметіне Египеттің қамқорлығын бақылады және Иорданиядан 1950 жылғы Бірігу туралы заңның «соңғы шешімге ешқандай зиян келтірмейтінін» растады. 1988 жылғы декларация бойынша, Ұлттық кеңес (ҰК) өзінің орталық кеңесіне қажет болған жағдайда эмиграциядағы үкімет құруға өкілеттік берді және оның атқару комитетіне осы үкімет құрылғанға дейін оның міндеттерін орындауға шақырды. Израиль мен Палестина Азаттық Ұйымы (ПАҰ) арасында қол қойылған Осло келісімінің шарттарына сәйкес, соңғысы 1994 жылдың 17 мамырында Батыс жағалаудағы Иерихон аймағы мен Газа секторын өз бақылауына алды. 1995 жылдың 28 қыркүйегінде Батыс жағалау мен Газа секторы бойынша Израиль-Палестина келісіміне қол қойылғаннан кейін Израиль әскері Батыс жағалаудағы Наблус, Рамалла, Иерихон, Дженин, Тулкарем, Калкилия және Бейт-Лехем қалаларынан шықты. 1995 жылдың желтоқсанында ПАҰ да Хебронның 17 ауданындағы азаматтық басқаруды өз мойнына алды. Осло келісімінің нәтижесінде ПАҰ осы міндеттерді алғанмен, келісімдерге сәйкес осы функцияларды жүзеге асыру үшін жаңа уақытша әкімшілік орган құрылды: Палестина Ұлттық Әкімшілігі (ПҰӘ). ПАҰ, ПҰӘ (ПА), Палестина және Израиль арасындағы қарым-қатынасты Осло келісімінде қарастырылған уақытша шаралар тұрғысынан талдауда «Палестинаны ПА мен ПАҰ арасындағы өтпелі бірлестік ретінде сипаттауға болады» делінеді. Бұл өтпелі бірлестік ПА-ға жергілікті басқаруды, ал ПАҰ-ға халықаралық аренада палестиналықтарды өкілдік етуді жүктейді, сонымен бірге оккупацияланған аумақтардың мәртебесіне әсер ететін халықаралық келісімдер жасауға тыйым салады. Бұл жағдай палестиналықтар тарапынан уақытша шара ретінде қабылданады. 2007 жылғы Газа шайқасынан бері Газа секторы мен Батыс жағалау сияқты екі бөлек аумақ Газа секторындағы Хамас басшылығына және Батыс жағалаудағы автономиялы аймақтардағы ФАТХ азаматтық басшылығына бөлінді. Әрқайсысы өзін барлық Палестина аумақтарының әкімшісі деп санайды және екіншісін аумақтардың ресми үкіметі ретінде мойындамайды. Осылайша Палестина аумақтары де-факто екі бірлікке бөлінді.

The Constitution of the League of Arab States says the existence and independence of Palestine cannot be questioned de jure even though the outward signs of this independence have remained veiled as a result of force majeure. The League supervised the Egyptian trusteeship of the Palestinian government in Gaza after the termination of the British Mandate and secured assurances from Jordan that the 1950 Act of Union was "without prejudice to the final settlement". By the 1988 declaration, the PNC empowered its central council to form a government in exile when appropriate, and called upon its executive committee to perform the duties of the government in exile until its establishment. Under the terms of the Oslo Accords signed between Israel and the PLO, the latter assumed control over the Jericho area of the West Bank and the Gaza Strip on 17 May 1994. On 28 September 1995, following the signing of the Israeli–Palestinian Interim Agreement on the West Bank and Gaza Strip, Israeli military forces withdrew from the West Bank towns of Nablus, Ramallah, Jericho, Jenin, Tulkarem, Qalqilya and Bethlehem. In December 1995, the PLO also assumed responsibility for civil administration in 17 areas in Hebron. While the PLO assumed these responsibilities as a result of Oslo, a new temporary interim administrative body was set up as a result of the Accords to carry out these functions on the ground: the Palestinian National Authority (PNA). An analysis outlining the relationship between the PLO, the PNA (PA), Palestine and Israel in light of the interim arrangements set out in the Oslo Accords begins by stating that, "Palestine may best be described as a transitional association between the PA and the PLO." It goes on to explain that this transitional association accords the PA responsibility for local government and the PLO responsibility for representation of the Palestinian people in the international arena, while prohibiting it from concluding international agreements that affect the status of the occupied territories. This situation is said to be accepted by the Palestinian population insofar as it is viewed as a temporary arrangement. Since the Battle of Gaza (2007), the two separate territories, the Gaza Strip and the West Bank, are divided into a Hamas leadership in the Gaza Strip and a Fatah civil leadership in the autonomous areas of the West Bank. Each sees itself as the administrator of all Palestinian Territories and does not acknowledge the other one as the official government of the territories. The Palestinian Territories have therefore de facto split into two entities.

Губернаторлықтар

Осло келісімдеріне қол қойылғаннан кейін Палестина аумақтары Палестина Ұлттық Әкімдігінің құзыретіндегі 16 әкімшілік аймаққа бөлінді. 2007 жылдан бері Палестина Ұлттық Әкімдігінің заңды үкіметімін деп екі үкімет таласқан, біреуі Батыс жағалауда, екіншісі Газа жолағында орналасқан.

Батыс жағалау аймақтары

Осло II келісімі Палестина аумақтарында А, В және С аймақтары деп аталатын үш уақытша, ерекше әкімшілік бөліністерін құрды, соңғы мәртебе туралы келісімге қол жеткізілгенге дейін. Аймақтар біріктірілмеген, олар әртүрлі халық тығыздығына және Израильдің әскери қажеттіліктеріне байланысты фрагменттелген. А аймағы (Палестина басшылығының толық азаматтық және қауіпсіздік бақылауы): Батыс жағалаудың шамамен 3% -ы, Шығыс Иерусалимді қоспағанда (бірінші кезең, 1995). 2011 жылы: 18%. Бұл аймаққа барлық палестиналық қалалар мен оларды қоршаған аудандар кіреді, Израильдік елді мекендер жоқ. Бұл аймаққа Израиль азаматтарының кіруіне тыйым салынған. Израиль қорғаныс күштері күдіктілерді ұстау үшін рейдтер жүргізу мақсатымен кейде бұл аймаққа кіреді. В аймағы (Палестинаның азаматтық бақылауы және Израиль мен Палестинаның бірлескен қауіпсіздік бақылауы): шамамен 25% (бірінші кезең, 1995).

Тарих

1922 жылы, төрт ғасыр (1517–1917) бойы Ұлы Сирияны басқарған Осман империясы құлағаннан кейін, Палестинаға британдық мандат орнатылды. Британдық мандат кезінде, негізінен Шығыс Еуропадан, шетелден еврейлердің кең көшіп келуі болды, бірақ еврейлердің көшіп келуі Осман кезеңінде басталған еді. Палестинаның болашағы арабтар мен еврейлер арасында қызу дау-жанжал тудырды. 1947 жылы Палестинадағы еврейлерге тиесілі жердің жалпы ауданы 1 850 000 дунамды құрады, бұл Палестинаның барлық жерінің 7,04% болды. Палестина үкіметіне тиесілі, оның көп бөлігі Негевте орналасқан, жалпы жердің шамамен 70% құрады; қалған бөлігі арабтарға, христиандарға және басқаларға тиесілі болды. 1947 жылғы БҰҰ-ның бөлу жоспары Палестинаны араб және еврей мемлекеттеріне бөлуді ұсынды, ал Иерусалим мен оның айналасындағы аймақ ерекше халықаралық режимдегі жеке корпус болады. Ұсынылған араб мемлекетіне Газа секторына айналған аймақтар, сондай-ақ Батыс жағалаудың көп бөлігі және басқа да аймақтар кірді. Бөлу жоспары 1947 жылдың қараша айында БҰҰ Бас Ассамблеясымен қабылданды. Еврей басшылары жоспарды қабылдады, бірақ араб басшылары оны қабылдамады. Араб лигасы Палестинаның бөлінуіне қарсы әскери шаралар қолданумен және палестиналық араб халқының ұлттық құқықтарын қамтамасыз етумен қорқытты. Британдық Палестина мандатының мерзімі аяқталуға бір күн қалғанда, 1948 жылдың 14 мамырында Израиль бөлу жоспарында белгіленген еврей мемлекетінің шекараларында тәуелсіздігін жариялады. АҚШ президенті Гарри Трумэн келесі күні Израиль мемлекетін де-факто мойындады. Араб елдері жаңадан құрылған Израиль мемлекетіне соғыс жариялады, осылайша 1948 жылғы араб-израиль соғысы басталды. Араб елдері "Палестинада заң мен тәртіпті қалпына келтіру үшін араласу" туралы мәлімдеді, осылайша 1948 жылғы Палестина соғысы басталды. 1947–1949 жылдардағы Палестина соғысынан кейін, 1949 жылғы келісімдер жауынгерлер арасындағы шекараны белгіледі, Израильді бөлу жоспары бойынша араб мемлекетіне бөлінген кейбір аймақтарда, Трансиорданияны Батыс жағалауда, соның ішінде Шығыс Иерусалимде, Египетті Газа секторында және Сирияны Химма аймағында бақылауда қалдырды. 1950 жылы Иордания Батыс жағалауды аннексиялады. Батыс жағалауды аннексиялауды ресми түрде тек Ұлыбритания мойындады, Шығыс Иерусалимнің жағдайы де-факто мойындалды. Газа секторында Араб лигасы Египет оккупациясымен жұмыс істеген Палестинаның Біртұтас үкіметін құрды. 1964 жылғы Палестина Ұлттық келісімінің 24-бабы, Палестинаны азат ету ұйымын құрған, былай деді: "Бұл Ұйым Иорданияның Хашимит Корольдігіндегі Батыс жағалауда, Газа секторында немесе Химма аймағында ешқандай аумақтық егемендікке ие емес" (яғни Иордания, Египет және Сирияның бақылауындағы бұрынғы мандаттық Палестинаның аймақтары). Израиль 1967 жылғы алты күндік соғыста осы екі аумақты да, сондай-ақ Египет пен Сирияға тиесілі басқа аумақтарды да басып алды. Осыдан бері бұл аумақтар Израиль басып алған аумақтар деп белгіленді. Соғыстан кейін, 1967 жылдың 19 маусымында Израиль үкіметі Голан биіктігін Сирияға, Синайды Египетке және Батыс жағалаудың көп бөлігін Иорданияға бейбітшілікке алмастыруды ұсынды. Қыркүйекте өткен Хартум саммитінде араб тараптары бұл ұсынысқа "Израильмен бейбітшілік болмайды, Израильді мойындамаймыз және Израильмен келіссөздер жүргізбейміз" деп жауап берді. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 242-резолюциясы Израиль мен оның көршілері арасындағы қарым-қатынасты қалыпқа келтіру үшін "Жерге тыныштық" формуласын енгізді. Бұл формула 1979 жылы Израиль Синай түбегін Египетке бейбіт келісімге алмастырған кезде қолданылды. Бұл келісімде Израиль мен Египет арасындағы бейбітшілік пен палестиналық автономия арасындағы "байланыс" көрсетілгенімен, бұрын Египет басып алған Газа аймағы келісімнен шығарылды және Израильдің бақылауында қалды. 1990 жылдардың басында Палестинаны азат ету ұйымы мен Израиль арасындағы Осло келісімдері Палестина автономиясының құрылуына әкелді. Бұл Палестина аумақтарындағы өзін-өзі басқарудың шектеулі формасын басқаруға арналған уақытша ұйым болды, оның мерзімі бес жылды құрады, осы кезеңде түпкілікті мәртебе туралы келіссөздер жүргізілуі тиіс еді. Палестина автономиясы кейбір ауылдық аймақтарда азаматтық жауапкершілікке, сондай-ақ Батыс жағалау мен Газа секторындағы ірі қалаларда қауіпсіздік жауапкершілігіне ие болды. Бес жылдық мерзім 1999 жылы аяқталғанымен, 2000 жылғы Кемп-Дэвид саммиті, Таба саммиті және бейресми Женева келісімдері сияқты әрекеттерге қарамастан, түпкілікті мәртебе туралы келісімге әлі қол жеткізілген жоқ.

In 1922, after the collapse of the Ottoman Empire that ruled Greater Syria for four centuries (1517–1917), the British Mandate for Palestine was established. Large scale Jewish immigration from abroad, mainly from Eastern Europe took place during the British Mandate, though Jewish immigration started during the Ottoman period. The future of Palestine was hotly disputed between Arabs and Jews. In 1947, the total Jewish ownership of land in Palestine was 1,850,000 dunams or , which is 7.04% of the total land of Palestine. Public property or "crown lands", the bulk of which was in the Negev, belonging to the government of Palestine may have made up as much as 70% of the total land; with the Arabs, Christians and others owning the rest. The 1947 United Nations Partition Plan proposed a division of Mandate Palestine between an Arab and a Jewish state, with Jerusalem and the surrounding area to be a corpus separatum under a special international regime. The regions allotted to the proposed Arab state included what became the Gaza Strip, and almost all of what became the West Bank, as well as other areas. The Partition Plan was passed by the UN General Assembly in November 1947. The Partition Plan was accepted by the Jewish leadership, but rejected by the Arab leaders. The Arab League threatened to take military measures to prevent the partition of Palestine and to ensure the national rights of the Palestinian Arab population. One day before the expiration of the British Mandate for Palestine, on 14 May 1948, Israel declared its independence within the borders of the Jewish State set out in the Partition Plan. US President Harry Truman recognized the State of Israel de facto the following day. The Arab countries declared war on the newly formed State of Israel heralding the start of the 1948 Arab–Israeli War. Arab countries announced "an intervention in Palestine to restore law and order", heralding the start of the 1948 Palestine War. After the 1947–1949 Palestine war, the 1949 Armistice Agreements established the separation lines between the combatants, leaving Israel in control of some of the areas designated for the Arab state under the Partition Plan, Transjordan in control of the West Bank, including East Jerusalem, Egypt in control of the Gaza Strip and Syria in control of the Himmah Area. In 1950, Jordan annexed the West Bank. Only the United Kingdom formally recognized the annexation of the West Bank, excluding the case of East Jerusalem which was de facto recognized. In the Gaza Strip the Arab League formed the All Palestine Government, which operated under Egypt occupation. Article 24 of the Palestinian National Covenant of 1964, which established the Palestine Liberation Organization, stated: "This Organization does not exercise any territorial sovereignty over the West Bank in the Hashemite Kingdom of Jordan, on the Gaza Strip or in the Himmah Area" (i. e. the areas of the former Mandate Palestine controlled by Jordan, Egypt and Syria, respectively). Israel captured both territories in the 1967 Six Day War, as well as other territory belonging to Egypt and Syria. Since then, these territories have been designated Israeli occupied territories. Immediately after the war, on 19 June 1967, the Israeli government offered to return the Golan Heights to Syria, the Sinai to Egypt and most of the West Bank to Jordan in exchange for peace. At the Khartoum Summit in September, the Arab parties responded to this overture by declaring "no peace with Israel, no recognition of Israel and no negotiations with Israel." UN Security Council Resolution 242 introduced the "Land for Peace" formula for normalizing relations between Israel and its neighbors. This formula was used when Israel returned the Sinai Peninsula to Egypt in 1979 in exchange for a peace treaty. While that treaty mentioned a "linkage" between Israeli–Egyptian peace and Palestinian autonomy, the formerly Egyptian occupied territory in Gaza was excluded from the agreement, and remained under Israeli control. The Oslo Accords of the early 1990s between the Palestine Liberation Organization and Israel led to the creation of the Palestinian Authority. This was an interim organization created to administer a limited form of Palestinian self governance in the territories for a period of five years during which final status negotiations would take place. The Palestinian Authority carried civil responsibility in some rural areas, as well as security responsibility in the major cities of the West Bank and the Gaza Strip. Although the five year interim period expired in 1999, the final status agreement has yet to be concluded despite attempts such as the 2000 Camp David Summit, the Taba summit, and the unofficial Geneva Accords.