Кіріспе

Австралиялық футбол ережелері Папуа-Жаңа Гвинеяда (PNG) (көбінесе "ережелер", "ережелер футболы", "футбол", немесе сирек жағдайда "Аузи ережелері", "AFL ережелері", "AFL" немесе "футбол") – Австралия әскери қызметшілерінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде енгізген дамып келе жатқан командалық спорт түрі. Спортты басқарушы орган – ПНГ Ережелі Футбол Кеңесі, дамытушы орган – AFL PNG. Жастар арасындағы даму нұсқасы жергілікті жерде Niukick деп аталады. Аймақтық деңгейде AFL PNG, AFL Oceania ұйымымен байланысты. Бұл Австралиядан тыс жердегі ең ұзақ жұмыс істеп келе жатқан лига – 1955 жылы құрылған Порт-Морсби Австралиялық Футбол Лигасы (немесе POM AFL). Австралиядан тәуелсіздік алғаннан кейін, 1960 және 70-жылдары спорт өркендеді. "Ережелер" үлкен көрермендерге ие болды және қатысушылардың саны көп болды, ал ПНГ құрамаларының деңгейі Австралиядағы жартылай кәсіби лигалар деңгейіне жақын болды. ПНГ VFL клубтарына қарсы және халықаралық аренада Австралияға, аборигендерге және Науруға қарсы жоғары бәсекеге қабілетті еді. Ұлттық құраманың Наурумен өткізген алғашқы толық халықаралық матчы Порт-Морсбидегі сэр Хьюберт Мюррей стадионына 10 000 жанкүйерді тартты, бұл спорттағы халықаралық матчтар бойынша әлемдік рекорд болып табылады. Бұл алтын ғасыр 1981 жылы австралиялық тараптардың футбол операцияларын реструктуризациялау әрекеттерінен кейін, Teal Cup турнирінде жастардың нашар өнемі және қаржыландырудың тоқтатылуына байланысты толық құлдырауға ұшырады. Бұл регби лигасы және футбол сияқты басқа спорт түрлерінің тез өсуіне әкелді. Дегенмен, 1990 жылдардан бері "Ережелер" қайта жандануды бастан кешірді. Ұлттық құрама халықаралық австралиялық футболдағы ең табысты құрама болып табылады, ол 2008, 2014 және 2017 жылдары 3 халықаралық титул жеңіп, басқа елдерден озып кетті. Сонымен қатар, 2002, 2005, 2011 жылдары күміс жүлделерді және Арафура ойындарында үш алтын медаль жеңіп алды. AFL Азияға қатысты ПНГ Muruks клубы 2018 жылдан бері әр жылы өзінің дивизионында Азиялық Австралиялық Футбол Чемпионатын жеңіп келеді. Папуа-Жаңа Гвинеялық тегі бар ойыншылар Австралия Футбол Лигасында кәсіби деңгейде ойнады, олардың ең танымал өкілі – "патша" Мал Майкл, ол Папуада туған ойыншылар арасында AFL ойындары мен голдары бойынша рекордты иеленеді. Соңғы кезде AFL PNG-ден AFL-ге, негізінен AFL Queensland арқылы жол ашылды, ол Австралиядағы клубтар үшін талантты ойыншылардың көзіне айналды. Бұл жолдың арқасында 2022 жылы Хеваго Оэа AFL-де дебют жасаған алғашқы папуалық болды, ол бұл ойынды жергілікті деңгейде үйренген. Бұқаралық ақпарат құралдарында спортты The National, Papua New Guinea Post Courier және EMTV жарықтандырады.

Басталуы

Спорттың танылуы 20 ғасырдың басында басталды, бұқаралық ақпарат құралдарында 1920 жылдарға дейінгі жарияланымдар болды, соның ішінде 1940 жылдардағы QAFL, NSWAFL, NTFL және VFL туралы хабарлар, бірақ ол жергілікті деңгейде ойналмады. 1943 жылдың мамырында Папуа-Жаңа Гвинеяда, Жаңа Гвинея кампаниясы кезінде бейресми лига құрылды, ол Папуа-Жаңа Гвинеядағы ең алғашқы матчтардың бірі болды. Лига құрамында Конедобу, Wirraways, Razorback, Strafers, Wallabies, Pioneers, Bower Birds, Ack Redians, John's Gully сияқты командалар бар еді. 1943 жылдың 29 сәуірінде RAAF командасы құпия жаттығу сессиясын өткізді. Олардың алғашқы матчы сол аптаның соңында, 1 мамырда өтті. Тағы бір маңызды матч 1943 жылдың 5 мамырында өтті, онда бірнеше белгілі австралиялық ойыншылар қатысты. 1943 жылдың 22 мамырында RAAF Wirraways 13.10 Razorback 9.8 есебімен жеңіске жетті. 1943 жылдың 30 мамырында John's Gully R.A.A.F. Австралиялық футбол командасы Waigani Road командасымен Гулли Овалда кездесті, сондай-ақ R.A.A.F. Wirraway Австралиялық футбол командасы қарсыластарды іздеді. Басқа командалардың ішінде Regiment және Con. Depot болды. Жаңа Гвинеядағы ең алғашқы матчтардың бірі 1944 жылы астана Лаеде және ішкі Нагада қаласында австралиялық мектеп мұғалімдері мен қорғаныс күштерінің қызметкерлері арасында өтті. 1945 жылдың қарашасында Бугенвилдегі Торокинада Виктория және "Қалғандары" командалары арасында матч өтті. 1946 жылы Жаңа Британияның Рабаул қаласында әскерилер арасында жарыс өтті, оның ішінде 29/46 жаяу әскер батальоны Жаңа Гвинея және Жаңа Британия командаларына қарсы бірнеше матч өткізді. HMAS Arunta Австралиялық футбол командасы Рабаулда Флотилияға қарсы матчтар өткізді. Порт-Морсби Австралиялық футбол лигасы 1955 жылы Порт-Морсбиде құрылды және тез арада Папуадағы ең танымал жарысқа айналды. 1956 жылы Папуаның алғашқы құрама командасы жиналды, ол алыс Солтүстік Квинслендтегі Кэрнс және Иннисфейлдің аймақтық құрамаларын жеңді. Сондай-ақ, Лаеде де матчтар өтті. Ойынды алғашқылардың бірінде қабылдаған мектептердің бірі - Австралия қорғаныс күштері құрған Орталық провинциядағы Согери орта мектебі болды. Мектеп командасы Magpies деп аталды және Колlingwood Football Club түстерін киді. 1963 жылы ол Порт-Морсбидің аға премьер-лигасын жеңген алғашқы папуалық команда болды және спортта елдің ең күшті мектебіне айналды, үлкен жарысқа көптеген талантты футболшыларды тәрбиеледі. Сол жылы спорт Батыс биік жерлер провинциясында және Шығыс Сепик провинциясында тарады, ал Вевак Маунт-Хагенге қарсы алғашқы құрама матчын қабылдады. Клеланд медалі алғаш рет лиганың үздік ойыншысына табысталды. 1964 жылғы жеңімпаз Согери колледжінің жергілікті ойыншысы Хереа Амини болды, ол Мельбурнда 2 апта бойы VFL's Demons командасымен ойнауға билет алды. Амини Мельбурндан оралғаннан кейін 1965 жылы Мельбурн футбол клубының түстерін және лақап атын қабылдап, Кобони футбол клубын құрды, ал Кобони Демонс Папуа-Жаңа Гвинеядағы ең ұзақ жұмыс істейтін клуб болып табылады. Папуа, Жаңа Гвинея және Жаңа Гвинея аралдары арасында жыл сайын футбол фестивалі өткізілді. 1969 жылдың 8 қазанында Виктория футбол лигасының (VFL) жаттықтырушысы Аллан Джинс басқарған Сент-Килда футбол командасы Порт-Морсбиге келді және Оңтүстік Тынық мұхиты овалдық алаңында құрама ПНГ ұлттық командасын 9.17.61-ге 1.6.12 есебімен жеңді. Бұл жаңа Хьюберт Мюррей стадионының австралиялық футбол ережелері бойынша алғашқы пайдалануы болды және үлкен көрермендер алдында шамдарда ойналды. VFL-дің көрнекті ойыншысы Тед Уиттен, биік жерлердегі ойынның өсуіне қуанды және сол жылдың қарашасында Маданг; Маунт-Хаген; Горока; Вейак және Кита қалаларына сапар шегіп, жергілікті тұрғындарға Ричмонд пен Карлтон VFL Grand Final видеоларын көрсетті. Алтын жағалаудың біріккен командасы ПНГ-ны аралап, бір ұпаймен жеңіске жетті. 1970 жылы Жаңа Ирландияда 4 командалық жаңа лига құрылды, бұл орасан зор өсімді көрсетті. Моробе және Шығыс таулы аймақта 1971 жылы ойын өркендеді, Лае лигасы 13 командаға дейін, ал Горока лигасы 1971 жылы 8 клубқа дейін кеңейді. 1972 жылы Брайан Фрай ұйымдастырған мектеп оқушылары арасында жарыстар басталды, бұл жас ойыншылардың санын арттыруға көмектесті. 1973 жылы Бугенвилде 8 командалық лига жұмыс істеді, оның ішінде Essential Services, Concentrator, Mining, Clerks, CFC, Apprentices, PDF, Hitech командалары бар еді.

1970-ші жылдар: Халықаралық жетістік

Папуа-Жаңа Гвинея тәуелсіздік алғаннан кейін, спортта алғашқы толыққанды халықаралық матчтар өткізілу мүмкіндігі туды. 1973 жылы Австралияның алты штатының турнирінен іріктелген австралиялық команда Папуа-Жаңа Гвинеяға сапар шекті, оған Оңтүстік Австралиялық Ұлттық Футбол Лигасы (SANFL) клубы Sturt-тан шыққан жергілікті ойыншы Роджер Ригней жетекшілік етті. Келесі жылы ПНГ командасы, жаттықтырушысы Вили Маха Канберрадағы Эйнсли Овалда жергілікті австралиялық команданы жеңді. Согери орта мектебінің командасы Мельбурнға барып, ең беделді футбол мектебі – Scotch College-ке айтарлықтай жеңіліс сыйлады. VFL клубы South Melbourne жаңа таланттар іздеп, ПНГ-ны рекрут аймағы деп жариялауға қызығушылық танытты. 1973 жылы Koboni-дің ең үздік ойыншылары Вили Маха мен Гимана Гума клубта сынақтан өту үшін Австралияға ұшып келді, резервтік командада ойнады, бірақ негізгі құрамға іліге алмады. Келесі жылы Маха мен Гуманың Koboni клубы Австралияға әкелінді және South Melbourne футбол клубының резервтік командасымен ойнады, олар 14.4.104 есебімен South Melbourne-ның 6.14.50 есебімен жеңіске жетті. 1975 жылы Порт-Морсбидің "B" командасы 1000 көрерменнің алдында Австралия Корольдік Әскери-теңіз флотының командасын жеңді. 1976 жылдың қазан айында North Melbourne (VFL) турнеге шығып, Сэр Хьюберт Мюррей стадионында Рон Барасси жаттықтырушылығымен 8000 көрерменнің алдында ПНГ-ға қарсы ойнады. North Melbourne 18.12.120 есебімен 11.10.76 есебімен жеңіске жетті. 1976 жылдың қарашасында ПНГ-ның жасөспірімдер құрамасы Викторияға сапар шегіп, VFL клубы Geelong-қа қарсы ойын ойнады, жергілікті команданы қысымға ұшыратты, Кевин Шихан жаттықтырды, ол тек 4 ұпаймен жеңіске жетті. 1976 жылы алғашқы ұлттық құрама құрылды және алғашқы халықаралық матч Порт-Морсбиде Науруға қарсы, Сэр Хьюберт Мюррей стадионында 10,000-нан астам көрерменнің алдында өтті. 1977 жылы VFL-дің жетекші командаларына қарсы көрсеткен бәсекеге қабілеттілігіне байланысты NFL Папуа-Жаңа Гвинея командасының нокаут NFL Night Series турниріне қатысуын ұсынды. Ол кезде елде Порт-Морсби, Горока, Лае, Маданг, Рабаул және Вейвак сияқты бірнеше лигалар болды. 1977 жылы Австралияда 17 жасқа дейінгілер арасында алғашқы халықаралық матчтар өтті, онда Викторияның 17 жасқа дейінгілер командасы (австралиялық чемпиондар) және Папуа-Жаңа Гвинея қатысты. 1977 жылдың тамызында Викторияның үздік U17 командасы 10.17(76) есебімен 4000 көрерменнің алдында Хьюберт Мюррей стадионында ПНГ 5.11(41) командасын жеңді. 1978 жылы Папуа-Жаңа Гвинея Аделаидадағы Футбол паркінде Австралиядан екі голға жақын болды. Сондай-ақ 1977 жылы Виктория және Тасманиядан келген ойыншылармен күшейтілген Gold Coast командасы Сэр Хьюберт Мюррей стадионында Порт-Морсби командасынан жеңілді. 1978 жылы капитан-жаттықтырушы Джоэл Матадж бастаған команда 15.11.101 есебімен Салк Овалда 5000 көрерменнің алдында Gold Coast үй командасына 17.13.115 есебімен шамалы есебімен жеңілді.

VFL жоғары дәрежелі таланттарға шабуыл жасайды

1978 жылдың наурыз айында талантты іздеуші Кевин Шихан өткізген жаттығулардан кейін VFL клубтары ПНГ-нің ойыншылық талантына көбірек қызығушылық таныта бастады. 1978 жылы Лаэдегі австралиялық ерікті Ричард Кидби спорттың қарқынды дамуы Австралияны басып өтетінін мәлімдеді, ол бұл спорттың тез арада ең танымал түрге айналып келе жатқанын айтты және 5 жыл ішінде ұлттық құраманың VFL командасын жеңе алатынын болжады, бірақ Австралия тарапынан қолдау мен көрегендіктің жетіспеуіне өкінді. "Фитцрой" Уильям Маха мен Питер Патиді клубта жаттығудан өтуге және резервтік командада ойнауға шақырды, "Норт Мельбурн" Дэвид Харо мен Меа Вуиді таңдап алды, ал қазан айында "Хоторн" Вейвактан Амброз Ваки мен Питер Патиді, сондай-ақ Порт-Морсбиден Мартин Тулуган мен Тамо Велені шақырды. Жаңа тағайындалған VFL жарнамалық өкілі Кевин Шихан 9 қарашада Маданг, Горока, Лаэ, Рабаул, Киета, Арава және Порт-Морсби қалаларын аралады. Тейо Ила басшылығындағы ұлттық ерлер құрамасы әлі де өркендеп келе жатқан еді, олар Кэрнсте Солтүстік Квинслендтің өкілдерін 61 ұпаймен ойсыратып, Кэрнс матчтары жыл сайынғы дәстүрлі шараға айналды.

1980 жылдар: Австралия бақылауға алады, жаңа амбициялық құрылым құлдырап түседі

Австралиядан келген Ұлттық футбол лигасы ПНГ футбол операцияларын өз бақылауына алды және 1978 жылдың мамырында Питер Эвансты ПНГ Футбол қағидалары кеңесінің толық уақытты басқарушысы етіп тағайындады. Эванс футбол операцияларын кең ауқымды және қарқынды түрде қайта құруды бастады, бұл басымдықпен жасөспірімдер дамуына бағытталды және ересектер клубтары мен өкілдік жарыстарын көбінесе назарсыз қалдырды. ПНГ Футбол қағидалары кеңесі ПНГ Австралия Футбол қағидалары кеңесі болып қайта аталды, ол жергілікті ойыншылардың қағидаларды білудегі кемшіліктерін көрсетуге тырысты, зорлық-зомбылықты жою мақсатында, бірақ керісінше, жаңа басқару кезінде зорлық-зомбылық күрт өсті және бақылаудан шығып, төрешілерді ұрудың бірнеше айқын оқиғалары болды, соның салдарынан өмір бойына жарыстан шеттетілді. Басқару лигалардың жаңа басқарумен байланысудан бас тарту жағдайында ұлттық құрамаға ойыншыларды қабылдауды да тоқтатты, бұл ұлттық астанадан тыс ойыншылардың арасында үлкен наразылық тудырды. Ересектердің ұлттық чемпионаттары тоқтатылды және қаражат Эванстың ПНГ Ұлттық спорт хатшысы лауазымын пайдаланып, 1979 жылы Тейл кубогына (Австралияның 17 жасқа дейінгі чемпионаты) қатысу үшін жасөспірімдер құрамын Хобартқа ұшыруға жұмсалды. Команда ACT, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Оңтүстік Австралиядан жеңіліске ұшырады, бұл жергілікті БАҚ-та сәтсіздік ретінде кеңінен жарияланды. Турнирден кейін Эванс Тасмания футбол лигасының бас әкімшісі болу үшін отставкаға кетті, ал қаржылық тұрғыдан әлсіз әкімшілікті басқару жергілікті ойыншы Уильям Махаға жүктелді. NFL-дің Викториялық басшысы Джон Уоррен 1980 жылы Ротманс Интернешнлден 100 000 австралиялық доллар көлемінде қаржы және демеушілік, сондай-ақ кеңеске қабылдауды уәделеді, бірақ жаттықтырушылар, төрешілер және алаңды жаңарту үшін жеткіліксіз ресурстарға ие жергілікті жарысқа үлкен үміт артатын. Уоррен Порт-Морсбиден тыс ойынға қатысатын барлық әкімшілерді, ойын стилін және жаттықтырушыларды ашық сынады. Алайда, ПНГ (Солтүстік территориядан айырмашылығы) толық дауыс беру құқығы бар мүше ретінде қабылданбады. Ұлттық футбол әкімшілігінде VFL-дің күшті позициясы және Ұлттық футбол лигасының Австралиядағы ойынға бақылауын жоғалтуымен, 2 жылдық қайта құру мен уәделерден кейін ПНГ әкімшілік немесе қаржылық қолдаусыз қалды. НФЛ мен ВФЛ Папуа-Жаңа Гвинеядан шығарылғаннан кейін басқарушы орган өзінің атынан Австралияға қатысты барлық сілтемелерді алып тастап, ПНГ Футбол қағидалары кеңесіне қайта оралды. Жағдайды одан да нашарлату үшін, мектептерде қағидаларға тыйым салынғанымен, футбол, көрермендерді көп тартпаса да, жасөспірімдерді дамыту үшін екі еседен астам қаражат алды, ал қағидалар енді софтбол мен нетболдан да аз қызығушылық тудырды. Қағидалар жөніндегі шенеуніктер 1981 жылы спорттың еліміздегі үшінші ең танымал түрі болғанына, 1978 жылдан бері халықаралық матчтарға қатыспағанына және ұлттық деңгейде спорт ретінде танылуының тоқтағанына өкініш білдірді. NFL-ден айырмашылығы, VFL Викториялық жарысты кеңейтумен айналысты, ол Оңтүстік Мельбурн футбол клубының Сиднейге көшіруінен басталды. Бұл әсер дереу және терең болды, Порт-Морсби лигасы әлі де қаржылық қиындыққа тап болған жалғыз лига және ұлттық команда өте төмен қаржыландырылды. "Ұлттық" ПНГ құрамасы (негізінен Порт-Морсби ойыншыларынан тұрады) 1980 жылы Алтын жағалауға барды, онда оларды Алтын жағалаудың өкілді командасы жеңді. Үлкен қаржылық қысыммен ПНГ Футбол қағидалары кеңесі ұлттық чемпионатты алғаш рет тоқтатуға мәжбүр болды. Аймақтық лигалар ұлттық чемпионаттардың болашағына қауіп төндіретін қарызға ұшырады. Футбол және регби лигасы қағидаларға қарағанда қауіпсіз нұсқалар ретінде насихатталды, жарақаттану деңгейі әлдеқайда төмен болды және бірнеше провинциялар зорлық-зомбылықтың артуына байланысты оқушылардың қауіпсіздігіне алаңдап, ережелерді мектептерден тыйым салды. Атап айтқанда, Моробе провинциясы мектептерде спортты мүлдем тыйым салды. Жасөспірімдерді дамытудың тез төмендеуі және жоғары дәрежелі таланттарға назар аудару туралы да айтылды. 1982 жылы әкімшілікті құтқару үшін ПНГ Футбол қағидалары кеңесінің мүшелері қағидалар маусымын жаз айларына ауыстырудың радикалды жоспарларын ұсынды. Жергілікті әкімшіліктің құлдырауы ПНГ-да Футбол қағидаларының біраз уақытқа тоқтағанын білдірді. 1970 жылдардың соңында теледидардан көрсетіле бастаған регби лигасының танымалдылығы, әсіресе Жаңа Оңтүстік Уэльс регби лигасы мен Квинсленд және Жаңа Оңтүстік Уэльс арасындағы Регби лигасының шығу тегі туралы матчтары көтерілді. VFL Grand Final-дан басқа, 1980-ші жылдары Австралия Футбол қағидалары бойынша матчтар теледидардан сирек көрсетілді. Австралия үкіметі басқа спорт түрлеріне, әсіресе регби лигасы мен футболға көбірек қаржы жұмсады. Жергілікті қағидалар лигаларының құлдырауына наразы болған ойыншылар регби лигасына көптеп ауысты. 1985 жылы Регби лигасы әлем чемпионатында Кумулс командасының қатысуымен және Порт-Морсбиде халықаралық матчтардың үнемі өткізілуімен қағидалар танымалдылығын жоғалтты. Регби лигасы БАҚ-та басымдық алды және қағидалар дерлік ұмытылды. Кішкентай, бірақ адал және егде жастағы ойыншылар ресми тұлғаларсыз, төрешілерсіз және қаржыландырусыз ойынды жалғастырды. Көптеген жергілікті лигалар таратылды немесе банкротқа ұшырады.

1990 жылдар: Халықаралық қайта өрлеу

Жергілікті әкімшілік орган Каирнсте араласып, 1990 жылдан бастап Каирнс Австралия футбол лигасының командаларымен тұрақты бәсекелестік басталды. 1993 жылы PNG Rules уақытша төрағасы Вили Маха ұлттық команданы «Mosquitos» деп қайта атауды жүзеге асырды. 1992 жылы Рабаулдағы жарыс уақытша тоқтатылды, ал 1994 жылғы жанартаудың атқылауы осы спортты қайта жандандыруға жасалған күш-жігердің үстінен көлеңке түсірді. ПНГ-ның бас ұлттық құрамасы, Mosquitoes, 1995 жылы Дарвин қаласында өткен Арафура ойындарында алғаш рет өнер көрсетті. «Mosquitos» табысқа жетіп, Ұлы финалда Жаңа Зеландияны жеңіп, алтын медальді жеңіп алды. Турнирде құрылған әлемдік құрама командасының құрамына Джордж Кава, Уилли Липу, Томас Гори және Тони Мегеа енді. 1995 жылы ПНГ-ның Арафура ойындарындағы сәттілігінен кейін, сол кездегі Австралия футбол қорынан (AFF) Эд Биггс және AFL-ден Иан Коллинз ПНГ-дағы барлық ірі австралиялық футбол орталықтарына сапар шегіп, шенеуніктермен келіссөздер жүргізді. ПНГ футбол кеңесінің өкілдеріне футболды дамытуға көмек алу үшін үш жылдық даму жоспарын жасау ұсынылды. Жоспарға ПНГ-дағы футболдың қазіргі жағдайының тұжырымы, басқару құрылымы, жақсартуды қажет ететін нысандар, даму ұсыныстары және қаржылық есептемелер енгізілуі керек еді. 1996 жылдың тамызында «Mosquitos» AFL-дің 100 жылдығын тойлау аясында Перт қаласына сапар шекті. Олар «West Coast Eagles» және «Carlton» командаларының арасындағы матч алдында «Central Desert Eagles» командасына қарсы матч өткізді. ПНГ 21.22 (148) есебімен «Central Desert Eagles» командасын 5.8 (38) есебімен жеңді. ПНГ 1997 жылы Арафура ойындарында алтын медальді қорғап, финалда Жаңа Зеландияны 14.9 (93) - 9.6 (60) есебімен жеңді. ПНГ сонымен қатар NTFL, Австралия қорғаныс күштері және «Central Desert Eagles» командаларымен, сондай-ақ халықаралық қарсыластарымен де ойын өткізді. 1997 жылғы әлемдік құрама командасының құрамына Гибсон Исайя, Джордж Каоре, Дэвид Лукас және Вилли Липу енді. 1999 жылы ПНГ Арафура ойындарының финалында Жаңа Зеландияны тағы да жеңді. Сол жылы Порт-Морсбиде өткен «Wests» және «Koboni» командалары арасындағы ірі финалға рекордтық 5000 көрермен жиналды.

2000-шы жылдар: Мал Майкл эффектісі және Жас бум

Папуа-Жаңа Гвинеяда туған Мал Майкл 1997 жылы AFL-де ойнай бастады. Оның мансабы қызығушылықты күшейте түсті, жастардың қызығушылығы мен қатысуын жаңартты. 2000 жылы AFL ПНГ-ға даму офицері Эндрю Кадзоуды жіберді. Порт-Морсбиде орналасқан Кадзоу басқа да аймақтық орталықтарды аралады. AFL PNG 2001 жылдың тамызында құрылды. AFL PNG – ПНГ-дағы AFL өкілі, ПНГ-дағы AFL футболына қатысты жастар дамуы және қоғамдық бағдарламаларды үйлестіру, қолдау және басқару үшін құрылған. Скотт Рид, Сальваторе Алгери және Мел Тогола – AFL PNG-нің қазіргі директорлары. Олар ПНГ-дағы AFL жастар даму бағдарламаларын құруға және ілгерілетуге жауапты. ПНГ-да туған Мал Майкл 2001 жылы «Брисбен Лайонс» командасымен алғашқы үш чемпиондыққа қатысып, елде футболдың танымалдығын арттырды. 2002 жылы «Москитос» командасы тұңғыш рет өткізілген Австралия футбол халықаралық кубогында Ирландиядан кейін екінші орын алды. 2003 жылы Алистер Сиони AFL PNG элиталық стипендиясын жеңіп алып, 11 қараша мен 23 желтоқсан аралығында «Брисбен Лайонс» командасымен жаттықты. 2005 жыл ПНГ футболы үшін маңызды жыл болды. Халықаралық кубокта «Москитос» Жаңа Зеландиядан кейін екінші орын алды. Сондай-ақ 2005 жылы Квинсленд AFL PNG-ні қолдауға алып, ПНГ ойыншыларына AFL-ге жол ашты. Квинсленд – Австралияның ең жақын және ең көп халқы бар штаттарының бірі, нәтижесінде Квинсленд штаттық чемпионаттары мен клубтарына қатысатын көптеген жас және ересек ПНГ ойыншылары бар. Содан бері Квинслендтен қосымша қаржы түсті және сол жылы ПНГ таланттарын одан әрі дамыту үшін Мал Майкл қоры құрылды. 2006 жылдың қазан айында ұлттық жасөспірімдер әйелдер футбол командасы «Каракум» ПНГ-ні халықаралық аренада таныстырған алғашқы әйелдер спорт командасы болды. 2006 жылы Папуа-Жаңа Гвинеяның 16 жасқа дейінгі командасы Квинслендтің 16 жасқа дейінгілер чемпионатында жеңіске жетіп, финалда Кэрнсті жеңді. Бірнеше ПНГ ойыншылары Құрлық Кукабурасының U16 құрамасына шақырылды, бірақ финалда Солтүстік Рейдерске есе жіберді. Порт-Морсбидің Станис Сусавесі Папуа-Жаңа Гвинеядан Квинсленд Скорпиондарының U16 құрамасына қосылған алғашқы ойыншы болды. 2007 жылы U16 «Bintangs» командасы Квинсленд штатының барлық чемпионаттарына шақырылып, үш ойынның біреуінде AFLQ Colts командасын жеңді. U14 командасы да қатысты. Қараша айында ПНГ-ның 17 жасқа дейінгі қыздар құрамасы QLD штатының чемпионатында жеңіліссіз өтіп, чемпион атанды. Тек Кейп-Йорк командасы ғана «Каракум» жастарына қарсы есеп тіркеді. ПНГ-ның ең үздік жас ойыншылары Станис Сусуве мен Джон Джеймс 2007 жылдың қарашасында AFL/AIS драфт-лагеріне шақырылды. ПНГ-да футболды үйренген бірнеше ойыншылар 2007 жылы Австралиядағы әртүрлі аймақтық және штаттық лигаларда жоғары деңгейге жетті. Жыл ішінде 13 папуа-жаңа гвинеялық ойыншы Кулангатта Твид Хедс АФК командасының құрамында Квинсленд штатының лигасының 2-ші дивизионында ойнады, олардың бесеуі 2007 жылы негізгі құрамда ойнады: Дэвид Эвертиус, Дональд Барри, Джонни Джеймс, Эммаус Вартово және Али Пинда. Дональд Барри, Илайджа Баруай және Бергманн Таллингапуа 2007 жылы ПНГ-дан АФЛ Кейрнс жарысында «Манунда Хоукс» командасы үшін ойнауға шақырылды. Бағдарламаның кеңеюіне байланысты 2009 жылы Саншайн-Кост лигасына бірнеше ПНГ ойыншылары қосылды, олардың ішінде Эммануэль Тупия, Джон Воге, Гэри Киле және Питер Лаби болды. 2008 жылдың наурыз айында Джон Джеймс Папуа-Жаңа Гвинеядан Квинслендтің атынан 18 жасқа дейінгі ұлттық чемпионатта ойнаған алғашқы ойыншы болды. 2008 жылдың қыркүйегінде «Москитос» командасы Халықаралық кубокты Жаңа Зеландияға қарсы өткен тартысты ойында жеңіп алды. 2008 жылдың қарашасында 17 жасар Тианен Карбри AIS/AFL академиясына шақырылды. 2009 жылдың қаңтарында 17 жасар Амуа Парика Голд-Кост футбол клубымен AFL лигасында ойнауға келісімшарт жасады. Одан кейін Голд-Кост талантты жас ойыншы Станис Сусувені де шақырып алды, ал 17 жасар Питер Лаби халықаралық стипендиямен «Карлтон футбол клубына» қосылды.

Басқарушы кеңес

Басқарушы орган – ПНГ ережелері футбол кеңесі. Дамытушы орган – AFL PNG.

Теледидар

AFL Highlights бағдарламалары PNG теледидарында, оның ішінде EM TV арнасында көрсетіледі. Тікелей матчтар ABC Asia Pacific арнасында таратылады.