Кіріспе

Үндістандық кәсіпкер, өнеркәсіпші, экономист және қоғам қайраткері (1882–1953)

Налини Ранджан Саркар (1882–25 қаңтар 1953) – үндістандық кәсіпкер, өнеркәсіпші, экономист және қоғам қайраткері. Ол Бенгалияның саяси және экономикалық қайта жаңғыруына зор үлес қосты. Саркар 1948 жылы Батыс Бенгалияның қаржы министрі болды. Саркар комитетінің есебі Үндістан үкіметімен төрт Үндістан технология институтын (IIT) құруға маңызды түрткіс болды.

Ерте өмір, білім және саясатқа кіру

Налини Ранджан Саркар Британдық Үндістанның үлкен Мьменсинг ауданындағы (қазіргі Бангладештің Нетрокона ауданы) Кендуадан шыққан орта таптық қаяшта отбасында дүниеге келген. 1902 жылы Дахадағы Погосе мектебінен кіру емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін, ол Дахадағы Джаганнатх колледжіне оқуға түсті. Соңынан ол Калькутта университетінің Калькутта қаласындағы колледжіне оқуға түсті, бірақ қаржылық себептерге байланысты оқуын жалғастыра алмады. Ол Калькуттаға мүлде ақшасыз келді. 1905 жылы Бенгалияның бөлінуінен кейін елді шарлаған ұлтшылдық қозғалысқа белсенді түрде қатысты. Ол Конгресс еріктісі ретінде тіркеліп, достарымен бірге тар, лас бөлмеде тұрды. Көбінесе ол тамақсыз күндер өткізді, таңертеңгі шай мен шаруашылыққа достары мен демеушілерінің үйіне баратын. Батылдық пен жігерлілік оны күшпен ұстады. Ұзақ уақыттан кейін ол Дешбанду Читтаранжан Дастың назарына ілікті, ол оған «Хиндустан кооперативтік сақтандыру» компаниясында шағын жұмыс ұйымдастырды, оның негізін қалаушы төрағасы ақын Рабиндранат Тагор, ал бас атқарушы директоры Сурендранат Тагор болды.

Мансап

Саркер Сурендранат Банерджи, Теж Бахадур Сапру, Мотилал Неру, Махатма Ганди, Рабиндранат Тагор және Читтаранжан Даспен тығыз байланыста болды. Олардың барлығы оның ұлтшылдық және экономикалық тәуелсіздік туралы идеяларын қалыптастырды. 1905 жылы Бенгалияны бөлуге қарсы қозғалысқа қатысты. Кейінгі жылдары Гандидің зорлықсыздық идеяларының ықпалымен 1920 жылы Ынтымақтастықтан бас тарту қозғалысына қатысты. 1920-жылдардың басында С.Р. Дас және Мотилал Неру «Сварадж» партиясын құрғанда, ол оған қосылып, көп ұзамай оның жетекшілерінің бірі болды. Сонымен қатар ол Бенгал провинциялық конгресс комитетінің мүшесі болды. 1923 жылдан 1930 жылға дейін және 1937 жылдан 1946 жылға дейін Бенгал заң шығару кеңесінің мүшесі болды, сондай-ақ Бенгалиядағы парламенттік «Сварадж» партиясының бас қамшысы қызметін атқарды. 1928 жылы Калькуттада өткен Индия Ұлттық Конгресінің сессиясында ол осы оқиғаға арналған көрменің хатшысы болды. Ол Бенгалиядағы Индия Ұлттық Конгресінің маңызды тұлғаларының бірі болды. Ол, Бидхан Чандра Рой, Нармал Чандра Чандр, Сарат Чандра Бос және Тулси Чандра Госвами Бенгал Конгресінің «Бес биік тұлғасы» деп белгілі болды. 1932 жылы Калькутта қалалық әкімшілігінің кеңесшісі болып сайланды және 1934 жылы қала әкімі болды. Оның туысы Дхирендра Нат Саркер де оның қызметіне қатысты.

1935 жылдан 1953 жылға дейін

1936 жылы А. К. Фазлул Хукпен бірге Кришак Пража партиясын ұйымдастырды, ал 1937 жылы бірінші Хук үкіметіне Қаржы министрі болып кірді. 1938 жылы ол отставкаға кетті, бірақ кейін қайта құрылған үкіметке қосылды. 1939 жылы ол қайтадан отставкаға келіп, үкімет кабинетінің көзқарасының өзгергеніне наразылық білдірді. 1941–1942 жылдары Вице-корольдің атқарушы кеңесіне Білім, денсаулық сақтау және жерлер салаларына жауапты мүше ретінде, содан кейін Сауда, өнеркәсіп және азық-түлік салаларына жауапты ресми тұлға ретінде кірді. 1943 жылы Гандидің қамауға алынуына наразылық білдіріп, отставкаға кетті. 1948 жылы Батыс Бенгалияның Қаржы министрі болды және 1949 жылы бірнеше ай Батыс Бенгалияның бас министрі қызметін атқарғаннан кейін 1952 жылы саясаттан зейнеткерлікке шықты. Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін Саркар Үндістан конституциясының қаржылық бөлімдерін жасайтын үш сарапшыдан тұратын комиссияны басқарды.