Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1786 жылы Ұлыбритания мен Франция арасындағы келісім
1786 treaty between Great Britain and France
Едем келісімі – 1786 жылы Ұлыбритания мен Франция арасында жасалған келісім. Ол британдық келіссөзші Уильям Эден, 1-ші Окленд бароны (1744–1814) есімімен аталады. Француз тарапынан Жозеф Маттиас Жерар де Рейневаль өкілдік етті. Келісім Франция мен Ұлыбритания арасындағы экономикалық соғысты қысқа мерзімге тоқтатып, екі елдің тауарларына тарифтерді төмендету жүйесін құрды. Ұлыбританияда он үш американдық колонияның тәуелсіздікке шығуы және Адам Смиттің «Ұлттар байлығы» атты еңбегінің жарық көргені келісімге түрткіс болды. Ұлыбритания премьер-министрі Уильям Питт кіші Смиттің идеяларына күшті ықпал етті және келісімнің маңызды қозғаушы күштерінің бірі болды. Британдықтардың келіссөздердегі талапкерлігі коммерциялық келісімді толыққанды түрде британдықтарға пайдалы етті, ал кейбір салаларға тең емес қорғау француз экономикасына зиян келтірді. Бұл келісім француз халқының наразылығының бірі болып саналады, ол француз революциясын тудырды. 1793 жылы келісім бұзылды, себебі Ұлттық конвентте 1793 жылғы шетелдіктер заңы келісімнің шарттарын бұзды деген талаптар айтылды және ақпан айының басында Ұлыбритания мен Франция арасында соғыс басталғаннан кейін келісу мүмкіндігі жойылды.
The Eden Treaty was a treaty signed between Great Britain and France in 1786, named after the British negotiator William Eden, 1st Baron Auckland (1744–1814). The French side was represented by Joseph Matthias Gérard de Rayneval. It effectively ended, for a brief time, the economic war between France and Great Britain and set up a system to reduce tariffs on goods from either country. It was spurred on in Britain by the secession of the thirteen American colonies, and the publication of Adam Smith's Wealth of Nations. British Prime Minister William Pitt the Younger was heavily influenced by the ideas of Smith, and was one of the key motivators of the treaty. Obstinancy in negotiations on the part of the British made the commercial agreement almost wholly beneficial to the British, and the unequal protection on certain industries ended up hurting the French economy. This treaty is often considered to be one of the grievances of the French people that sparked the French Revolution. The treaty collapsed in 1793, following claims in the National Convention that the Aliens Act 1793 breached the terms of the treaty and the outbreak of war in early February between Great Britain and France ended any chance of a compromise.
Меркантилизм
1786 жылғы Едем келісіміне әкелген оқиғалар тізбегі екі ғасыр бұрын, меркантилизм (кейін Адам Смит қолданған термин) Батыс Еуропадағы басты экономикалық саясатқа айналған кезде басталды. Басқа елдердің бәрінен бұрын, ерте жаңа дәуірдегі Еуропаның екі жетекші меркантилистік мемлекеті – Жан Батист Колбердің басшылығымен Ұлыбритания мен Франция болды. Колбер бұл саясатты 17 ғасырдағы Францияда «табиғи ресурстар шектеулі, ал мемлекеттің күші әлемдік ресурстардың қанша бөлігін иеленгеніне байланысты» деген түсінігіне сүйене отырып жүзеге асырды. Осының салдарынан меркантилистік саясат отаршылдықпен тығыз байланысты болды; отарлар ана мемлекетке ресурстар мен шикізатпен қамтамасыз етті, ал олар өз кезегінде ана мемлекетте өндірілген өнеркәсіптік тауарларға нарық ретінде қызмет етті. Ұлыбритания мен Франция екеуі де шетелдік импортты жоққа шығаруға (кем дегенде заңды арналар арқылы) бағытталған меркантилистік сауда саясатын қабылдады, «осылайша жергілікті өндірушілер мен шаруалар ішкі нарықта дерлік монополияға ие болды». Бұрыннан таныс бәсекелестер ретінде белгілі болған бұл қатаң меркантилистік саясат (әсіресе жоғары тарифтер және Солтүстік Америка мен Оңтүстік Азияны отарлауға ұмтылыс) Англия мен Франция арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастарды шиеленістірді.
The series of events leading up to the Eden Agreement of 1786 began two centuries earlier when mercantilism (a term later coined by Adam Smith) became the leading economic policy in Western Europe. Above all other nations, the two leading mercantilist countries in early modern Europe were Britain and France, who followed the guidance of Jean Baptiste Colbert. Colbert enforced the policy in 17th century France based on his understanding that "natural resources are limited, and the power of the nation depends on what portion of the world’s resources it acquires." As a result, mercantilist policies went hand in hand with colonialism; colonies provided the mother country with access to resources and raw materials, and, in return, would act as a market for industrial products made in the mother country. Both Britain and France would enact a mercantilist commercial policy that aimed at negating foreign imports (at least through legitimate channels) "so as to give native manufacturers and farmers a virtual monopoly of the home market." Already known as traditional rivals, these stringent mercantilist policies (specifically the high tariffs, and the race to colonize North America and South Asia) created tense diplomatic relationships between England and France.
1786 жылға дейінгі шарттар
Еуропадағы меркантилизм саясаты 1786 жылғы Едем шартына дейін бірнеше елдер арасындағы келісімдер сериясымен сәл жеңілдетілді. Бурбон үйі 1761 жылы отбасылық келісімді жаңартқаннан бөлек, француздар сол жылы шетелдік саудаға бірнеше отар портын ашты. Он екі жыл өткен соң француз үкіметі 1773 жылғы франко-португал келісімін жасады. 1778 жылы Франция жаңадан құрылған Америка Құрама Штаттарымен өзара сауда негізінде достық және сауда шартына қол қойды, бұл Ұлыбританияның меркантильдік теңіз сауда актілерін бұзды; сондай-ақ, егер соғыс шығар болса, оны қорғау үшін өзара қорғаныс мақсатында франко-американдық одаққа қол қойды, және соғыс шықты. Сонымен қатар, 1786 жылға дейінгі жылдары Адам Смит және физиократтар сияқты белгілі экономистер 18 ғасырдағы Ұлыбританияда еркін сауда саясатын жақтады. Олардың жарияланымдары мен талқылаулары кең танымал болды және ел ішінде сауда кедергілерін азайтуды талап ететін орта құрды. Халықтың саясаткерлерге тигізген әсері аз болғанымен, британ үкіметі, француз әріптесі сияқты, ұлттық кірістің жетіспеушілігіне үлкен алаңдаушылық білдірді. Екі ел де жағдайды түзетуге шұғыл түрде мұқтаж болды; осы шұғыл қажеттіліктен 1786 жылғы Едем келісіміне қол қойылды, ол Франция мен Ұлыбританияның қатаң меркантильдік саясатын тиімді түрде жұмсартты.
The policies of mercantilism in Europe were eased slightly by a series of agreements between several nations leading up to the Eden Treaty of 1786. Besides the House of Bourbon renewing their Family Compact in 1761, the French also opened a few colonial ports to foreign trade in the same year. Twelve years later the French government negotiated the Franco Portuguese Agreement of 1773. In 1778 France signed the Treaty of Amity and Commerce with the fledgling United States, on a reciprocal trading basis, which broke Britain's mercantile Navigation Acts; they also signed the Franco American Alliance for mutual defense to protect it, if war erupted as a result, which it did. Additionally, in the years leading up to 1786, vocal economic leaders like Adam Smith and the Physiocrats promoted a more liberal trade policy in 18th century Britain. Their publications and discussions garnered popularity and created a culture within the country that called for relaxed trade barriers. Although the influence of the people probably had little to no effect on policy makers, the British government, similarly to its French counterpart, was highly concerned with the lack of national revenue being produced. Both countries urgently sought a remedy; and, out of their urgency, the Eden Agreement of 1786 was agreed upon, effectively softening the stringent mercantile policies of France and Britain.
Келісімге әкелетін факторлар
1786 жылға дейінгі ширек ғасыр ішінде Франция Канада және Үндістан колонияларының көп бөлігін жоғалтты, мемлекеттік қарыз тым жоғары деңгейге жетті және көптеген адамдар ұлттық банкроттық жақын арада орын алады деп қорқып жүрді. Людовик XVI үкіметі тыйымдар алынса және импорттық баж салығы төмендетілсе, заңды сауда кеңейеді деп сенді. Франциядағы импорттық баж салығы Ұлыбританиямен жасалған сауда шартының нәтижесінде төмендетілсе, екі есе пайда табуға болады: импорттық баж салығынан түсетін кіріс артады, сондай-ақ өндірушілер мен шарап саудагерлері өз өнімдерін Ұлыбританияға сатуға көбірек мүмкіндік алады. Ұлыбритания экономикасы да өте тиімсіз болды. 250 миллион фунт стерлингтік мемлекеттік қарыз, өте кең таралған қара нарық (импортталған шайдың 42% және брендидің 14% ғана үкімет белгілеген 119% баж салығын төледі), және Он үш колонияның жоғалтуы Уильям Питт пен Ұлыбритания үкіметін осы "үлкен мүмкіндіктерді" қамтамасыз ету үшін тарихи қарсыластарымен келісім табуға ынталандырды. Алғашқы талқылаулар 1783 жылдың қаңтарында ағылшын-француз бейбітшілік конференциясында өтті. Бұл келіссөздердің 18-бабында әр ел "өзара тиімділік туралы жаңа сауда келісімдерін талқылау үшін" комиссия тағайындайтыны айтылды. Француздар сауда келісімі татуласу процесіне жасалған алғашқы қадам болады деп үміттеніп, 1784 жылы тарифтерін Утрехт шартының 8 және 9-баптарында көрсетілген деңгейге дейін төмендетті. Осының нәтижесінде Ұлыбританиядан Францияға экспорт күрт өсті немесе кем дегенде, қара нарық арқылы контрабандалық жолмен емес, заңды арналар арқылы сауда жасалды. Алайда Ұлыбританияда француз либералды саясатына жауап ретінде ештеңе істелмеді. 1784 жылдың соңында Ұлыбритания француздардың жаңа стандартына сәйкес келуден бас тартқаннан кейін Францияның 1784 жылға дейінгі тыйым салынған тарифтерін қайта орнатудан басқа амалы қалмады. Осы сәтсіздіктер Уильям Питтті 1785 жылдың соңында Уильям Иденді француздармен сауда келіссөздерін жүргізуге басшы етіп тағайындауға мәжбүр етті.
In the quarter century leading up to 1786 France had lost most of its Canadian and Indian colonies, national debt had risen to excessively high levels, and many feared national bankruptcy was imminent. The government of Louis XVI believed that if prohibitions were abolished and import duties were reduced, then legitimate trade would expand. If French import duties were reduced as the result of a commercial treaty with Britain, a twofold advantage might be secured: more revenue from import duties, and greater opportunities for manufacturers and wine merchants to sell their products to Britain. Similarly, the British economy was highly inefficient. With a national debt of £250 million, an extreme black market (only 42% of the tea and 14% of the brandy imported paid the government issued 119% duties imposed), and the loss of the Thirteen Colonies, William Pitt and the British government were eager to find common ground with their historic rivals in order to secure these "greater opportunities." The first discussions took place at the Anglo French peace conference in January, 1783. Article 18 of these talks stipulated that each country would delegate a commission 'to discuss new commercial arrangements of reciprocity.' Hopeful that the commercial agreement would be the first step towards the process of reconciliation, the French lowered their tariffs in 1784 to levels that were laid out in Articles 8 and 9 of the Utrecht Treaty. Consequently, British exports to France rose drastically, or were at least being traded through legitimate channels as opposed to being smuggled through the black market. In Britain, however, there was no reciprocal reaction to the French liberal policy. At the end of 1784, after the British had refused to meet the new standard of the French, France had no choice but to reinstall their prohibitory pre 1784 tariffs. It was these failures that led William Pitt to appoint William Eden as the lead negotiator of commercial talks with the French in the end of 1785.
Уильям Иден
Питт Уильям Иденді Сауда және Плантациялар кеңесіндегі жұмысы үшін және Ирландия мен Америкадағы экономикалық наразылықтарды шешудегі мол тәжірибесі болғандықтан таңдады. Питт Иденнің бұл тәжірибесінің англо-француз келіссөздеріне ерекше түсінік беретініне сенді. Иден дереу жұмысқа кірісіп, 1786 жылдың сәуірінде француз әріптесі Жерар де Рейневалмен келісімге келді. Бірақ, Иденнің оптимизміне қарамастан, британдықтар, әсіресе Питт, келісімнің бұлыңғырлығына байланысты Иден мен Рейневалдың бастапқы келісімін қабылдамады. Питт англо-француз сауда нарығына кіретін ең маңызды тауарлар деп есептегендерге жоғары баж салығын енгізуді қалады.
Pitt selected William Eden because of his work on the board of Trade and Plantations, and because Eden had vast experience dealing with economic grievances in both Ireland and America, which Pitt believed would furnish Eden with exceptional insight into the Anglo Franco deliberations. Eden went to work immediately, hammering out an agreement with Gérard de Rayneval, his French counterpart, in April 1786. But, in spite of Eden’s optimism, the British, and more specifically Pitt, did not favour Eden and Rayneval’s original agreement because of its vagueness. Pitt sought to enforce higher duties on what he deemed as the most important goods entering the Anglo Franco trade market.
Шартқа жауап
Жаңа келісімді британ үкіметі көбінесе қолдады, ал Уильям Иден осыған орай сыйлық алды. Британдық өнеркәсіпшілер мен саудагерлер бұл олар мен француз әріптестері арасындағы өзара тиімді сауданың жаңа дәуірін ашады деп сенді. Мысалы, фустиан өндірушілер комитеті Манчестерде қабылданған қаулысында, Еден мен Рейневал шарттарға келіскеннен кейін: «Біз сауда келісімінің осы қаланың мақта өндірушілеріне зор пайда әкелетініне бірауыздан келісеміз» деп жазды. Жаңа, ірі өнеркәсіптер келісімді жылы қабылдаса да, ескі, гильдия тәрізді өнеркәсіптер келісімге қарсы шықты. Кейде бір сала ішінде келісімге қатысты мүдделер таласып жатты. Мысалы, темір өнеркәсібі екіге бөлінді: бірі келісімді қолдады, екіншісі қарсы болды. Мысық және темір таяқшаларын өндірушілер француз нарығына ену мүмкіндігін ұсынғандықтан оны қолдады. Ал аппараттар өндірушілер керісінше, келісім олардың шеберліктерін француздық машинамен жасалған арзан тауарлармен алмастыру қаупіне ұшыратады деп қорқыды. Үкімет құрамындағы Fox North коалициясының бірлескен жетекшісі Чарльз Джеймс Фокс келісімді ратификациялау кезінде сынады. Ол француздармен одақтасуға қарсы болды, себебі Франция сол кезде өз флот құрамын Ла-Манш бұғазында күшейтіп жатқан дәстүрлі жау еді. Фокс келісімге қарсы шығып, Франция Еуропадағы ең күшті ел болғанша, теңгерімді сақтау үшін Ұлыбритания француздарға қарсы тұруы керек деді. Осы ойға сүйене отырып, француз экономикасын күшейту британдық саудагерлерге ешқандай пайда әкелмейді. Фокстың ыстық қарсылығына қарамастан, келісім екі палатада да, негізінен Уильям Питттың қолдауына байланысты ратификацияланды. Питт Ұлыбритания мен Францияның «мәңгілік жаулыққа» байланысты деген сенімді жоққа шығарды және келісім екі ел арасындағы тарих бойында туындаған шиеленісті азайтады деп мәлімдеді. Келісім 8 наурызда Корольге бекіту үшін ұсынылды. Францияда бұл келісім Англиядағыдай оң қабылдамады. Франция екі маңызды наразылыққа байланысты келісімге қарсылық білдірді. Біріншіден, ағылшын қолөнершілері сияқты, француз қолөнершілері де Ла-Манш арқылы машинамен жасалған арзан тауарлармен алмастырылады деп қорқыды. Сонымен қатар, француз қолөнершілері Францияда ағылшын әріптестерінен гөрі күшті әсерге ие болды, себебі ағылшын өнеркәсіптік тауарлары француз өнеркәсіптік тауарларынан басым түскен. Екіншіден, француздар португал шараптарына қарағанда олардың шараптарына тым жоғары салық салынады деп санайды. Келісім күшіне енгеннен кейін француз сыншыларының айтқандары расқа айналды. Француз порттарының ашылуы арзан ағылшын тоқыма және аппараттар өндіруші компанияларына Францияға тауарларын төгуге мүмкіндік берді. Француздар британдықтарға күмәндана бастады және британдықтар француз нарығын су басу үшін импорттық бағаны төмендетіп жатыр деп көпшілік ойлады.
The new treaty was mostly received with support by the British government, and William Eden was rewarded accordingly. British industrialists and merchants of Britain believed that it would create a new age of mutually advantageous trading between themselves and their French counterparts. For example, the Committee of Fustian Manufacturers wrote in a resolution passed in Manchester shortly after Eden and Reyneval agreed upon terms, "We are unanimously of opinion that the commercial treaty will be highly beneficial to the cotton manufacturers of this town." Although the treaty was met cordially by the newer, larger scale industries, the older, guild like industries vehemently opposed the treaty. Sometimes, within an industry there were disputed interests regarding the treaty. For instance, the iron industry was divided into two sects: one in support of the treaty, and the other opposed to it. Pig and bar iron manufacturers favoured it because it offered them an opportunity to expand into the French markets. Hardware manufacturers, conversely, feared the treaty would put their expert craftsmanship in jeopardy of being replaced by cheaper, machine made French goods. Joint leader of the Fox North Coalition that governed the House of Commons, Charles James Fox attacked the treaty during the ratification proceedings. He argued against allying with the French, a traditional enemy that, at that time, continued to strengthen their navy in the Channel. Fox passionately opposed the treaty insinuating that, as long as France was the most powerful country in Europe, Britain must challenge the French in order to maintain balance. And, based on that notion, in no way was strengthening the French economy beneficial for British merchants. Despite Fox’s impassioned opposition, the treaty was ratified in both Houses largely due to William Pitt’s support for it. Pitt denounced the belief that Britain and France were bound to "eternal enmity" and argued that the treaty would alleviate the tensions that had precipitated between the two countries throughout history. The treaty was submitted to the King with a recommendation for approval on 8 March. The treaty was not looked upon as favourably in France as it was in England. There was French opposition to the agreement because of two central complaints. First, similarly to the English craft industries, the French craft industries feared being replaced by cheaper machine made goods from across the Channel. Moreover, the French craft industries had more traction in France than their English counterparts because of the known triumph of British industrial goods over French industrial goods. Second, the French believed their wines were still too highly taxed in comparison to Portuguese wines. After the treaty came into force, those French critics were proven right. The opening of the French ports allowed for cheap English textiles and hardware companies to dump their goods into France. The French became skeptical of the British, and it was widely believed that the British were depreciating their imports in order to flood the French markets.
Шарттың әсері
1787 жылы келісім күшіне енгеннен кейін, Аббевиль, Нормандия және Бордо қалаларында мақта және жүн өндірушілер тарапынан өрт қою, зорлық-зомбылық әрекеттері туралы хабарлар тарады. Заманауи француз сыншылары Еден келісімін француз экономикасына екі түрлі зиян келтірген деп есептейді. Біріншіден, ол Францияда тұтынылатын британдық өндірілген тауарлардың бесiлiмдік кеңеюіне әкелді, ал «француз нарығының осылай толуы коммерциялық дағдарысты тудырды, ол коммерциялық қиындықтарды ушықтырып, революцияға себеп болды». Бұл рас па, жоқ па, әлі де даулы; британдық экспорт 1787 мен 1792 жылдар аралығында шамамен 100%-ға өскені рас болса да, бұл өсімнің қанша пайызының қара нарықтағы тауарлардың заңды каналдарға ауысуына байланысты екенін анықтау мүмкін емес. Екіншіден, француз сауда дағдарысы 1786 жылға дейін басталған. Сонымен қатар, 1787 жылы Франциядағы экономикалық жағдайды жақсартуға келісім (британдық тауарлардың күрт ағыны арқылы) кедергі келтіргені мүмкін болғанымен, Еден келісімін француз революциясына әкелген экономикалық құлдырау үшін жауапты деп санау жөн емес. Сонымен қатар, француз шараптарына салынатын жоғары баждар туралы француз сыншыларының пікірлері осы келісімде Ұлыбританияға импортталатын шарапқа қатысты саясаттың нақты көрсетілгеніне байланысты осылай айтылуда – олар португал шараптарына қолданылатын баждардан артық болмайтын, ал Ұлыбритания португал шараптарына басымдық беру құқығын сақтап қалатын. Нормандия сауда палатасы жариялаған, бүкіл Францияда танымал болған меморандум, келісімге байланысты британдықтардың француздықтарға қарағанда өнеркәсіптік экономика ретінде бірнеше артықшылықтары бар екенін қатты сынға алды. Меморандумда Британияның капиталға және несиеге қолжетімділігі, арзан көмірдің көп мөлшерде болуы, жоғары сапалы жергілікті жүн, ірі масштабты өндіріс әдістері және тиімді, қуатпен жұмыс істейтін машиналарынң көп болуы осы келісіммен қамтамасыз етілгені айтылды. Бұл меморандум толыққанды дұрыс болмаса да, британдықтардың көмір бағасына шаққандағы жоғары жалақысы, капитал бағасына шаққандағы жоғары жалақысы, жоғары тұрмыс деңгейін қамтамасыз ететін күміс жалақысы және француз экономикасының есебінен келісіммен берілмеген тиімді айырбас бағамы бар екенін ескермеген. Сонымен қатар, кейбір заманауи француз сыншылары осы келісімнің әсерін Вандеядағы соғыстың негізгі себептерінің бірі деп санайды. Мысалы, Шоледегі тоқыма өнеркәсібінің өндірісі 1789 мен 1791 жылдар аралығында Францияға арзан британдық тоқыма өнімдерін импорттаудың салдарынан құлдырады. Нәтижесінде Шоле ауданында кедейлік пен жұмыссыздық күрт өсті. Осылайша, наразы тоқымашылар француз үкіметі үшін саяси қауіп-қатерге айналды.
In 1787, shortly after the treaty was enforced, there were reports of incendiary, violent actions taken in Abbeville, Normandy, and Bordeaux by cotton and wool manufacturers. Contemporary French critics of the Eden Treaty accredit the agreement with providing two detriments to the French economy. First, it led to an unprecedented expansion of British manufactured goods consumed in France, and "this flooding of the French market caused a commercial crisis which aggravated commercial distress and helped to bring about the Revolution." Whether this is true is still often disputed; although it is true that British exports increased by nearly 100% from 1787 1792, it is impossible to know what percentage of that increase should be accounted to the transfer of goods traded in the black market to legitimate channels. Secondly, the French commercial crisis is known to have started prior to 1786. And, though it is plausible that the treaty (via a dramatic influx of British goods) impeded improving economic circumstances in 1787 France, it is objectionable to hold the Eden Treaty responsible for the economic downturn which led to the French Revolution. Furthermore, the French criticisms regarding the insatiably high duties on French wine are less grounded because of the clarity with which the treaty laid out the policy towards wine imported into Britain—that they were to pay no more than the existing duty on Portuguese wine, and Britain reserved the right to continue to give a preference to Portuguese. A memorandum issued by the Normandy Chamber of Commerce, which gained popularity throughout France, was highly critical of the treaty citing several advantages the British enjoyed over the French as an industrial economy ‘'because of the treaty'’. The memorandum argued that Britain’s availability of capital and credit, large supplies of cheap coal, high quality native wools, large scale methods of production, and abundance of efficient, power driven machinery, were all provided by the treaty. Though not entirely wrong, the memorandum fails to recognize that the British also had the advantages of having the highest wages relative to the price of coal, high wages relative to capital prices, high silver wages which created higher living standards, and an advantageous exchange rate —none of which were granted by the treaty nor at the expense of the French economy. Also, some contemporary French critics consider the effects of the Treaty as one of the main causes of the War in the Vendée. For example, the production of the textile industry in Cholet collapsed between 1789 and 1791 apparently because of the import in France of little expensive British textile products. As a consequence, poverty and unemployment increased much in the Cholet district. Thus, the dissatisfied weavers apparently became a political threat for the French government.
Шарттың құлдырауы
Франция мен Ұлыбритания арасындағы сауда шарты бес жарым жыл ғана сақталды. 1788-89 жылдары француз егіні құнарсыздан болды, ал Француз революциясы басталга́н соң Ескі тәртіп құлады, осымен бірге Едем шарты да тоқтатылды. Шарттың қысқа мерзімді болғанына қарамастан, ол экономикалық тарихта маңызды рөл атқарады, себебі ол Англия мен Франция, және жалпы Еуропа арасындағы сауда қатынастарының маңызды кезеңінің аяқталуын көрсетеді. Шартқа дейін жоғары тарифтер, тыйым салынған заңдар және оқшаулану идеялары әр ел үшін экономикалық тұрғыдан пайдалы деп есептелді. Сәтсіздікке ұшырағанына қарамастан, Едем шарты, Адам Смиттің «Ұлттардың байлығы» еңбегімен және Америка революциясы мен одан кейінгі Конституциялық конвенттен тараған либералдық жарияланымдармен бірге, меркантилизмді ығыстыратын жаңа экономикалық саясатқа сенім ұялатты.
The commercial treaty between France and Britain merely lasted five and a half years. The French harvest failed in 1788 89 and following the outbreak of the French Revolution, the Ancien Régime collapsed and with it the Eden Treaty. Although the treaty was short lived, it still has significance in economic history as it marks the end of an important phase of commercial relations between England and France, and, moreover, Europe. Prior to the treaty, it was accepted that high tariffs, prohibitory laws, and isolationist ideals were economically advantageous for each country. Though it failed, the Eden Treaty, along with Adam Smith’s Wealth of Nations, and the liberal publications emanating from the American Revolution and its subsequent Constitutional Convention, gave credence to a new economic policy that would eventually replace mercantilism.