Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Ирландиядағы бомбалық шабуыл
Bomb attack in Northern Ireland
Ла Мон мейрамханасындағы бомбалық шабуыл 1978 жылғы 17 ақпанда Уақытша Ирландия Республикалық Армиясы (ИРА) жасаған өртеу бомбасы шабуылы болды және ол "Қиындықтар" кезеңіндегі ең қорқынышты қасіреттердің бірі деп есептеледі. Оқиға Белфастқа жақын орналасқан Ла Мон Хаус қонақ үйі мен мейрамханасында болды. ИРА мейрамхананың терезесінің сыртында напалмға ұқсас зат бар, ірі өртеу бомбасын қалдырды. Ғимараттың ішінде 450-ге жуық қонақ, қонақ үй қызметкерлері және тұрушылар болды. ИРА қоғамдық телефоннан ескерту беруге тырысқанын, бірақ бомба жарылғанға дейін тоғыз минут бұрын ғана мүмкін болғанын мәлімдеді. Жарылыс салдарынан от шары пайда болып, 12 адам қаза тауып, 30-дан астам адам жарақат алды, олардың көпшілігі ауыр күйік шақты. Жарақат алғандардың көпшілігі жақын маңдағы Дундональдтағы Ольстер ауруханасына жеткізілді. Белфаст тұрғыны Роберт Мерфи 1981 жылы қаза тапқандарды өлтіргені үшін он екі жылға бас бостандығынан айырылды. Мерфи 1995 жылы мерзімінен бұрын босатылды.
The La Mon restaurant bombing was an incendiary bomb attack by the Provisional Irish Republican Army (IRA) on 17 February 1978 and has been described as one of the worst atrocities of the Troubles. It took place at the La Mon House hotel and restaurant, near Belfast. The IRA left a large incendiary bomb, containing a napalm like substance, outside one of the restaurant's windows. There were 450 diners, hotel staff and guests inside the building. The IRA said that they tried to send a warning from a public telephone, but were unable to do so until nine minutes before the bomb detonated. The blast created a fireball, killing 12 people and injuring 30 more, many of whom were severely burnt. Many of the injured were treated in the Ulster Hospital in nearby Dundonald. A Belfast native, Robert Murphy, received twelve life sentences in 1981 for the manslaughter of those who were killed. Murphy was freed from prison on licence in 1995.
Ескертулер
1978 жылғы 17 ақпанда ИРА тобы бензинге толы контейнерлерге бекітілген өртке қарсы бомбаны Белфаст қаласының орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 10 шақырым жерде орналасқан Ла Мон Хаус қонақ үйінің ресторанындағы Peacock Room терезесінің сыртындағы ет ілгіштерге орналастырды. Бомбаны орнатқаннан кейін ИРА мүшелері ең жақын қоғамдық телефоннан ескерту жіберуге тырысты, бірақ телефонның бүлінгенін көрді. Басқа телефонға бара жатқанда, Ольстер қорғаныс полкінің (UDR) бақылау бекетінде тоқтатуға мәжбүр болғандықтан олардың жолы кешікті. Ескерту келіп үлгерген кезде бәрі тым кеш болды. Ресторанға телефон соғып ескерту жасаған офицерге: "Құдайға шүкір, тез шығыңыз – бомба жарылды!" деп жауап берді.
On 17 February 1978, an IRA unit planted an incendiary bomb attached to petrol filled canisters on meat hooks outside the window of the Peacock Room in the restaurant of the La Mon House Hotel, located at Comber, County Down, about 6 mile (10 km) southeast of central Belfast. After planting the bomb, the IRA members tried to send a warning from the nearest public telephone, but found that it had been vandalised. On their way to another telephone, they were further delayed when forced to stop at an Ulster Defence Regiment (UDR) checkpoint. By the time the latter call came in, it was too late. When an officer telephoned the restaurant to issue the warning he was told "For God's sake, get out here – a bomb has exploded!"
Жарылыс және от шары
Сол кешкі екі негізгі іргелес зал – «Павлин» және «Гранша» залдары, түрлі жастағы адамдармен толы болды. Қонақ үй қонақтары мен қызметкерлерін есепке алғанда, ғимарат ішінде барлығы 450 адам болды. Он екі адам тірідей жанып кетіп қайтыс болды, ал тағы 30-ға жуық адам жарақат алды, олардың көпшілігінің жағдайы ауыр. Жарақат алғандардың кейбіреулері мүшелерін жоғалтты, ал көптегендері ауыр күйіктер алды. Апаттан аман қалған бір адам мейрамханадағы отты «тозақтан көрініс» деп сипаттады, ал екіншісі жарылысты «күн көз алдымда жарылғандай» болды деді. Зейнеткер RUC детектив-суперінтенданты Кевин Бенедикт Шихи жариялаған мәліметтерге сәйкес, бұл типтегі құрылғы Ла Монға жасалған шабуылға дейін ИРА коммерциялық ғимараттарға жүзден астам шабуыл жасағанда қолданылған. Ол кез келген нәрсеге жабысып қалатын құрылғы еді, бұл комбинация ауыр күйіктерге әкеп соқты. Мұндай құрылғылардың көп бөлігі Ирландия Республикасындағы «бомба фабрикаларында» ИРА тарапынан жасалған (Ирландия Республикасындағы Уақытша ИРА-ға қараңыз). Кейбір денелер қатты ыстықтан соншалықты кішірейіп кеткен, бастапқыда құрбандардың арасында балалар бар деген ойға келді. Денелерді көрген бір дәрігер оларды «көмірленген ағаш бөренелері» сияқты деп сипаттады. Осы қырғыннан кейін басқа ирланд ұлтшылдарынан тез наразылық келді, бір танымал газет бұл шабуылды 1971 жылғы МакГерк барына жасалған бомбалаумен салыстырды. Екі сот процесі өтті. Бір белфасттыққа он екі адамды өлтіргені үшін айып тағылды, бірақ ол ақталды. Ол ИРА мүшесі деп танылды, бірақ апелляциясы қабылданды. 1981 жылдың қыркүйегінде тағы бір белфасттық, Роберт Мерфи, қаза тапқандарды өлтіргені үшін он екі мәрте өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Мерфи 1995 жылы мерзімінен бұрын босатылды. Бомбалаушыларды ұстау үшін RUC құрбан болғандардың күйген денелерінің суреті бар жарнама парақшаларын таратты. 2012 жылы анонимді республикалық көздерге сілтеме жасай отырып, жарияланған жаңалықта ИРА бомбалау тобының екі мүшесі, оның ішінде қашқан жүргізушісі, Арнайы бөлім үшін жұмыс істейтін қос агенттер болғандығы айтылды. Мақалада агенттердің бірі – Денис Дональдсон екені көрсетілген. Құрбандардың көптеген отбасылары бұл есепті сынап, ашық тергеуді талап етті. Олар кейбір ИРА мүшелерін қорғау үшін құжаттар алынып тасталғанын мәлімдеді. Осы отбасыларды қолдаған одақтас саясаткер Джим Аллистер: «Біреудің осы іске қатысы бар екеніне және бұл мәселені анықтау қажеттігіне кеңінен сенім бар» деді.
That evening the two main adjoining function rooms, the Peacock Room and Gransha Room, were packed with people of all ages attending dinner dances. Including the hotel guests and staff, there was a total of 450 people inside the building. Twelve people were killed, having been virtually burnt alive, and some 30 others were injured, many critically. Some of the wounded lost limbs, and most received severe burns. One badly burnt survivor described the inferno inside the restaurant as "like a scene from hell" whilst another said the blast was "like the sun had exploded in front of my eyes". According to a published account by retired RUC Detective Superintendent Kevin Benedict Sheehy, this type of device had already been used by the IRA in more than one hundred attacks on commercial buildings before the La Mon attack. This was designed to stick to whatever it hit, a combination which caused severe burn injuries. A large number of these devices were produced by the IRA in "bomb factories" in the Republic of Ireland (see Provisional IRA in the Republic of Ireland). Some of the bodies had shrunk so much in the intense heat, it was first believed that there were children among the victims. One doctor who saw the remains described them as being like "charred logs of wood". The resulting carnage brought quick condemnation from other Irish nationalists, with one popular newspaper comparing the attack to the 1971 McGurk's Bar bombing. Two prosecutions followed. One Belfast man was charged with twelve murders but was acquitted. He was convicted of IRA membership but successfully appealed. In September 1981, another Belfast man, Robert Murphy, was given twelve life sentences for the manslaughter of those who died. Murphy was freed on licence in 1995. As part of their bid to catch the bombers, the RUC passed out leaflets which displayed a graphic photograph of a victim's charred remains. In 2012, a news article quoting unnamed Republican sources stated that two members of the IRA bombing team, including the getaway driver, were double agents working for the Special Branch. According to the article, one of the agents was Denis Donaldson. A number of the victims' families criticised the report and called for a public inquiry. They stated the documents had been removed to protect certain IRA members. Unionist politician Jim Allister, who had been supporting the families, said: "There is a prevalent belief that someone involved was an agent and that is an issue around which we need clarity".