Кіріспе

Солтүстік Англиядағы таулы аймақ

Пеннистер (Pennine Chain немесе Pennine Hills) – негізінен Солтүстік Англияда орналасқан таулы аймақ. Ұзындығы мен орналасуына байланысты "Англияның омыртқасы" деп аталатын бұл таулар тізбегі Солтүстік Мидлендс аймағындағы Дербишир мен Стаффордширден басталып, Англияның Солтүстік-Шығысындағы Нортумберлендке дейін, ағылшын-шотланд шекарасына жақын созылады. Таулы аймақ оңтүстікте Трент өзенінің аңғарынан басталып, солтүстікке қарай Пик округі, Оңтүстік Пенниндер, Йоркшир Дойлзі және Солтүстік Пенниндер арқылы өтеді, соңында Тайн ойысында аяқталады. Ойыннан тысқары жағында шекаралық Моорстар мен Чевиот таулары орналасқан, олар кейбір анықтамаларда осы таулы аймақтың бір бөлігі ретінде қарастырылады. Пенниндер аңғарлармен терең тілінген, ал таулы аймақ Айр және Риббл өзендерінің аңғарларымен қалыптасқан кең өткел – Айр ойығымен екіге бөлінеді. Негізгі Пеннин тауларының шығысында Ланкаширге қарай Россендейл феллстері, Батыс Пеннин моорлары және Боуленд феллстерін қамтитын бірнеше тармақтары бар. Камбриядағы Хоугилл және Ортон феллдері де кейде Пеннин тауларының тармақтары саналады. Пенниндер маңызды су жиналатын аймақ болып табылады, өзен аңғарларының бастауларында көптеген су қоймалары орналасқан. Таулы аймақтың көп бөлігі ұлттық парктер мен ерекше табиғи сұлулық аймақтарымен қорғалған. Солтүстіктен оңтүстікке қарай, Чевиот тауларын қоса алғанда, таулы аймақ Нортумберленд ұлттық паркі, Солтүстік Пенниндер AONB, Йоркшир Дойлзі ұлттық паркі, Ниддердейл AONB, Боуленд орманы AONB және Пик округінің ұлттық паркінің құрамына кіреді. Скиптон мен Марсден арасындағы аймақ – қорғалмаған жалғыз маңызды бөлік. Ұлыбританиядағы ең көне қашықтыққа жаяу жүру жолы – 268 миль (429 км) ұзындығындағы Пеннин жолы, осы таулы аймақтың көп бөлігімен өтеді.

Атауы

Әртүрлі этимологиялар "Пеннин" атауын бритт тілдеріне/қазіргі уэльс тіліне тән, "пен" ("бас") сөзімен байланысты жергілікті шыққан атау ретінде қарастыруды ұсынды. Пэнниннің Уайт Пик, Йоркшир Дейлдері және Жоғарғы Тисдейл аймақтарындағы әктас аймақтары ботаникалық қорғаумен айналысатын Plantlife қайырымдылық қорының табиғат қорықтары немесе маңызды өсімдіктер мекендейтін аймақтар ретінде белгіленді және олардың жабайы гүлдері ерекше маңызға ие.

Фауна

Пенниндердегі фауна Англия мен Уэльстің қалған бөлігіне ұқсас, бірақ бұл аймақта кейбір арнайы түрлер кездеседі. Елендер Пенниндердің барлық аймағында таралған, сондай-ақ Англияның басқа жерлерінде сирек кездесетін жануарлардың түрлерін де осында табуға болады. Мұз дәуірінде Ұлыбританияда көптеп кездесетін арктикалық қояндар, климат жылығаннан кейін салқынырақ, тундраға ұқсас жоталарға қоныс аударған. Олар 19 ғасырда Пик округінің Қара шыңына (Dark Peak) әкелінді. Пеннин тауларындағы кең аумақтарда жабайы қызыл қасқырды (red grouse) аулау үшін қолданылады. Оған жақын және саны азайып бара жатқан қара қасқыр (black grouse) әлі де Пенниннің солтүстік бөліктерінде кездеседі. Алтын құс, шырша, құс, дунлин, мерлин, қысқа құлақты сұңқар, сақиналы аузель және твит сияқты құстардың Англиядағы көбею ошақтары Пенниндерде орналасқан, бірақ олардың көпшілігі таралу аймағының оңтүстік шегінде және Шотландияда көбірек таралған.