Кіріспе

Италиялық сәулетші, жарыс ат

Джованни "Джио" Понти ([d͡ʒo], 18 қараша 1891 – 16 қыркүйек 1979) – итальяндық сәулетші, өнеркәсіптік дизайнер, жиһаз дизайнері, суретші, оқытушы, жазушы және баспагер. Алты онжылдыққа созылған мансабында Понти Италияда және әлемнің басқа елдерінде жүзден астам ғимарат салды. Ол көптеген сәндік өнер және дизайн объектілерін, сондай-ақ жиһазды жасады. 1928 жылы құрылған және өмірінің көп бөлігінде басқарған Domus журналының арқасында, сондай-ақ Милан триенналесі сияқты көрмелерге белсенді қатысуының нәтижесінде, ол итальяндық өмір салтының көркемдігін ынтамен қолдады және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін итальяндық дизайнды жаңаруда маңызды рөл атқарды. 1936 жылдан 1961 жылға дейін Милан политехникалық институтында оқытып, бірнеше буын дизайнерлерді тәрбиеледі. Понти 1954 жылы ең маңызды дизайн сыйлықтарының бірі – Compasso d'Oro сыйлығын құруға да үлес қосты. Понти 16 қыркүйек 1979 жылы қайтыс болды. Оның ең танымал жұмыстары – 1956 жылдан 1960 жылға дейін инженер Пьер Луиджи Нервимен бірлесіп Миланда салынған Пирелли мұнарасы, Каракастағы Вилла Планшарт және 1957 жылы Cassina компаниясы шығарған Superleggera креслосы.

Ерте өмір және білім

Понти 1891 жылы Миланда Энрико Понти мен Джованна (Ригоне) отбасында дүниеге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметі оқуын үзіліске ұшыратты. 1916 жылдан 1918 жылға дейін ол Понтоньер корпусында (инженерлер корпусы) капитан болып қызмет етті және әскери ерлігі үшін қола медальмен және итальяндық әскери крестімен марапатталды. Понти 1921 жылы Милан политехникалық университетін сәулет мамандығы бойынша бітірді. Сол жылы Джулия Вимеркатиға үйленді, одан төрт бала – Лиза, Джованна, Летиция және Джулио, және сегіз немересі дүниеге келді.

Сәулет және интерьер дизайны

Понти өзінің сәулет карьерасын 1923 жылдан 1927 жылға дейін Мино Фиокки және Эмилио Лансиямен серіктестікте, ал 1933 жылға дейін Лансиямен ғана, Studio Ponti e Lancia PL ретінде бастады. Осы жылдары ол Миланның неоклассикалық Novecento Italiano қозғалысына ықпал етті және онымен байланысты болды. 1925 жылы Понти порцелин өндірушімен бірге Париждегі Заманауи сәндік және өнеркәсіптік өнердің халықаралық көрмесіне қатысты. Осы кезде ол Кристофль күміс шеберлік компаниясының директоры Тони Буйлемен достық қарым-қатынас орнатты. Буйлет отбасы оған өзінің алғашқы сәулет тапсырмасын тапсырды, ол Анже Воланды (1926–1928, Эмилио Лансия және Томасо Буццимен бірлесіп), Париждің шетінде, Сент-Клауд гольф алаңына орналасқан ел үйін салумен. Миландағы Randaccio (1925–1926) арқылы өзінің алғашқы ғимаратын салғанда, Ange Volant Понтиге итальяндық стильдегі үйдің жеке тұжырымдамасын тәжірибеден өткізуге мүмкіндік берді, оның қағидаларын ол 1933 жылы жарық көрген La Casa all'Italiana кітабында жинады. Сол кездегі басқа өнімдерге 1928 жылғы құлағандарға арналған ескерткіш кіреді, оны Novecento сәулетшілері Джованни Муцио, Томасо Буцци, Оттавио Кабиати, Эмилио Лансия және Альберто Альпаго Новелло салған. 1930-шы жылдар Понти үшін қарқынды қызмет жылдары болды. Ол көптеген жобаларға, әсіресе туған қаласы Миланда, қатысқан. 1931 жылы Борлеттидің жерлеу шіркеуінің құрылысымен ол модернисттік ауысуды қабылдауға кірісті. Барлық әшекейлерді алып тастау арқылы Понти стиль мен құрылысты сәйкес келтіруге тырысқан формалды жеңілдетуге бет бұрды. 1931–1938 жылдар аралығында Миланда салынған он "case tipiche" (типілі үйлер) де рационалистік модернизмге жақын болды, бірақ балкондар, террасалар, лоджиялар және перголалар сияқты Жерорта теңізі үйлерінің ерекшеліктерін сақтады. Олар кең, заманауи материалдармен жабдықталған және салынған, олар жаңа Милан буржуазиясының талаптарына сай келді. Расини ғимаратының (1933–1936) жалпақ шатырлармен салынуы 1933 жылы Эмилио Лансиямен серіктестігінің аяқталуын белгіледі. Содан кейін ол инженерлер Антонио Форнароли мен Эухенио Сончинимен бірігіп, 1945 жылға дейін созылған Studio Ponti Fornaroli Soncini студиясын құрды. 1933 жылы Миландағы билеуші өнердің бесінші триенналесі үшін Джованни Муцио Парко Семпионедегі Палаццо делл'Артеді, көрмелер өткізу үшін музей мен театрды жобалады. Сарайға іргелес, Джио Понтиден темір мұнараның шпилі тапсырылды. Литтория мұнарасы (немесе Ликтор мұнарасы, бірақ қазір Бранка мұнарасы) фассыларды құрайтын бумалармен ұқсатуға арналған. Оның үстіне панорамалық мейрамхана орналасқан. Мұсалини мұнараның биіктігін Дуомоның үстіндегі Мадонна мүсінінің биіктігінен аспау үшін шектеген. Монтекатини химиялық тобының алғашқы кеңсе ғимараты (1935–1938), ол фирманың авангард рухын көрсету үшін фирманың соңғы техникасы мен материалдарын қолданды, Понти бұрын-соңды болмаған ауқымда (офистерде 1500 жұмыс орны орналасқан) әр бөлшектегі ғимаратты жобалады, сәулет өнерінен жиһазға дейін. Понти сонымен қатар 1935 жылы ашылған Математика мектебін жобалау арқылы қалалық жоспарлаушы Марчелло Пьячентини бастаған Римдегі жаңа университет кампусын кеңейту жобасына қатысады. Понти қарапайым сызықтармен жарық және функционалдық кеңістіктерді таңдады, оның ішінде үш амфитеатр орналасқан желдеткіш тәрізді ғимарат. 1934 жылдан 1942 жылға дейін Падуа университетінде жаңа Өнер факультетінің құрылысы мен интерьер дизайнымен жұмыс істеді, Il Liviano (1934–1940), содан кейін Aula Magna, базилика және Palazzo Bo ректоратының көркемдік бағыты мен интерьер дизайны. 1930 жылдардың аяғында Понти жазушы және сәулетші Бернард Рудофскиймен бірлесіп, Жерорта теңізі аймағындағы тұрғын үйлер туралы зерттеулерін тереңдетті. 1938 жылы олар Капри аралында орналасқан Albergo nel bosco қонақ үйін ойлап тапты. Бұл қонақ үй үй үйлер бөлмелері бар ауыл сияқты, барлығы ерекше және ландшафтқа шашырап орналасқан. 1940-шы жылдардың басында Понти үшін архитектуралық жобалар жалғасты, Миландағы Колумб клиникасының (1939–1949) құрылысы және Падуа университетіндегі Палаццо дель Боның ішкі дизайны. Миланда құрылыс жалғасты. 1952 жылы ол Антонио Форнароли мен күйеу баласы Альберто Росселлимен бірге жаңа агенттік құрды. Бұл ауқымды ангар сәулет зертханасы, көрме және зерттеулер мен модельдерді ұсыну үшін арналған. Росселлидің өлімінен кейін ол өзінің ұзақ уақыт серіктесі Форнаролимен жұмыс істеуін жалғастырды. Бір блокқа қашықтықта, Децца даңғылында Понти тоғыз қабатты пәтер үйін салған, онда оның отбасы тұрды. 1950–1955 жылдар аралығында Миландағы Harar Dessiè әлеуметтік тұрғын үй ауданы үшін қалалық жоспарлау жобасын сәулетшілер Луиджи Фигини және Джино Поллинимен бірге басқарды. Осы кешен үшін ол жоғары боялған профильдері бар екі ғимаратты жобалады, олардың бірі сәулетші Гиги Гхомен бірлесіп жобаланған. Миланның басты вокзалына қарап тұрған бұл 31 қабатты қасқыр Pirelli компаниясының кеңсесі болды, ол шина және резеңке өнімдерімен айналысады. Ашылуы кезінде және бірнеше ай бойы ол Еуропадағы ең биік ғимарат болды. Мелькиоре Беганың (1956–1959) Galfa мұнарасы және BBPR тобының (1955–1961) Веласка мұнарасымен бірге бұл қасқыр Миланның ландшафтын өзгертті. 1953 жылдан 1957 жылға дейін ол Форлиде (Италия) Альдо Гарзантидің тапсырысы бойынша Hotel della Città et de la Ville және Centro Studi Fondazione Livio e Maria Garzanti құрылысын салған, ол белгілі итальяндық баспагер болды. 1950-ші жылдары, Domus Magazine-дегі рөлінің арқасында, Понти халықаралық деңгейде танымал болды және құрылыстар көбейді, Венесуэла, Швеция, Ирак және Бразилиядағы жобалармен. Жалпы әсері "жеңілдігімен" ерекшеленді: "Villa Planchard Каракас үстіндегі төбеге соншалықты жеңіл орналасқандықтан, ол 'көбелек үйі' деп белгілі". Бірнеше шақырым қашықтықта Понти Бланка Арреза үшін Diamantina (1954–1956) үйін жобалады, оның фасадын жартылай жабатын алма тәрізді плиткалардың арқасында осылай аталды. Бұл вилла кейіннен қиратылды. Интерьер дизайны саласында Понти көптеген жаңалықтар жасады және көп функциялы шешімдерді ұнатты; 1951 жылы ол Милан триенналесі үшін идеалды қонақ бөлмесін жасады, онда ол сөрелерден, олардың кейбіреулері жылдамды және электр немесе радионы басқару түймелерінен тұратын "приборлық панель" төсек басын ұсынды. Содан кейін ол бұл шешімді тұрмыстық кеңістіктерге және кеңселерге "ұйымдастырылған қабырғалармен" қолданды. Содан кейін Altamira өндірушісі үшін, әсіресе, және Децца даңғылындағы пәтері үшін ол қолданған "жабдықталған терезелер" пайда болды. Ол классикалық дәстүрді еркін қайта қарастыру арқылы иконографиялық репертуарды толыққанды жаңартты. Ол сонымен қатар бөлшектердің өндіріс жүйесін рационалдады, олардың жоғары сапасын сақтап қалды. Бұл бөлшектер 1923 жылы Монцадағы алғашқы сәндік өнер биенналесінде ұсынылды. Жаңа дизайндарымен ол 1925 жылы Париждегі Заманауи сәндік және өнеркәсіптік өнердің халықаралық көрмесінде керамика бойынша үлкен жүлде жеңіп алды. Осы үлкен жетістіктен кейін Понти итальяндық сәндік өнерді жаңғыртуда маңызды рөл атқарды, әсіресе Монца биенналелеріне және Милан триенналелеріне қатысуының арқасында. 1920-ші жылдары Понти көптеген ынтымақтастықтарды бастады, атап айтқанда, Кристофль күміс шеберлік компаниясымен, Venini және Fontana Arte шыны жасаушыларымен. Ол сонымен қатар Томасо Буцци, Пьетро Кьеза және Паоло Венини сияқтылармен бірге Labirinto тобын құрды. Labirinto ерекше жиһаздары сәнді материалдардан жасалған; сонымен қатар ол Миландық La Rinascente универмагында сатылатын, қарапайым сызықтары бар Domus Nova жиһаз коллекциясын Эмилио Лансиямен бірге жобалады. 1930-шы жылдары Понти әртүрлі интерьерлер үшін ерекше жиһазды жобалауды жалғастырды және...

Марапаттар

1934 жылы Стокгольмде Ваза Корольдік орденінің «Командоры» атағы берілді. Ол өнер саласындағы еңбектері үшін «Accademia d'Italia» көркемдік сыйлығымен, сондай-ақ Париж Архитектура академиясының алтын медалімен марапатталды. Соңында Лондон Корольдік өнер колледжінен құрметті доктор ғылымының дәрежесін алды.