Саша Ћурчић: Футбол өмірі мен мансабы

Кіріспе

Сербиялық футболшы

Саша Ћурчић (Сербия кириллицасы: Саша Ћурчић; 14 ақпан 1972 жылы туған) – сербиялық бұрынғы кәсіби футболшы, жаттықтырушы және реалити-шоуға қатысушы. Ойыншы ретінде ол жартылай қорғаушы болып, Англия Премьер-лигасында «Болтон Уондерерс», «Астон Вилла» және «Кристал Пэлас» клубтарында танымал болды. Сондай-ақ ол Шотландия Премьер-лигасында «Мэдервелл» клубында, АҚШ-тың Жоғарғы лигасы (MLS) «Метростарс» клубында және туған елінде «ОФК Белград» және «Партизан» командаларында ойнады. Ол Югославия Федеративтік Республикасының құрама командасы сапында 14 рет ойнады. Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ћурчић реалити-шоуларға қатысып, серб телеарналарындағы «Селебрити Биг Брат», «Ферма» және «Парови» сияқты бағдарламаларда көрінді.

Ерте өмір

Бельградтың Бесни Фок шағын ауданындағы Дунай жағасында өскен Чуричич футболға өте ерте бой алған жандағы бала еді. Оның спортқа берілуі басқаның бәріне, тіпті мектепке де кедері келтірді – ол бастауыш білімін ғана аяқтады. Бірнеше жергілікті клубтардың жастар құрамасында ойнағаннан кейін, ол ОФК Белградтың назарына ілікті, олар Чуричичті өз жастар жүйесіне қабылдады. 1991 жылы "Tempo" басылымына берген сұхбатында Чуричич (сонда ОФК Белград сапында болған) өмір бойы "Ред Стар" Белград жанкүйері болғанын айтты. Бірақ, кейін ФК "Партизанға" ауысқаннан кейін, ол әрқашан ФК "Партизан" жақтаушысы болғанын бірнеше рет мәлімдеді.

OFK Белград

Тоғыз жасар Ćurčić 1990–91 маусымының соңында OFK Beograd командасының негізгі құрамына енді, ал клуб Югославияның екінші лигасынде бас бапкер Илия Петковичтің жетекшілігімен өнер көрсетті. Ćurčić сол маусымда үш ойында қатысты. OFK лигада жоғарылауға қол жеткізбесе де, Словения және Хорватия командаларының шығуына байланысты 1991–92 маусымында Югославияның бірінші лигасынде ойнау мүмкіндігіне ие болды (бұл маусым СФР Югославиядағы соңғы маусымға айналды). Елдің құлдырау фонында Ćurčić негізгі құрамның тұрақты ойыншысына айналып, 24 лига матчында ойнап, екі гол соқты. Оның таланты мен қуатты ойыны ұлттық құраманың бас бапкері Ивица Осимнің назарын аударды, ол Ćurčić-ке 1991 жылдың 30 қазанында Бразилияға қарсы өткен жолдастық ойында халықаралық дебют жасауға мүмкіндік берді. 1992–93 маусымында (Югославия Федеративтік Республикасындағы алғашқы маусым) 32 лига матчында 3 гол соғып, оның өнері 1993 жылғы жазда Югославия чемпиондары ФК «Партизан» командасына ауысуына себеп болды.

Партизан

Любиша Тумбаковичтің басшылығымен, Партизан чемпиондық титул жеңгеннен кейін де өткелді кезеңде болды. Команданың көшбасшысы Предраг Миятович Валенсияға кетіп, Вуджадин Станойкович және Злато Захович сияқты маңызды ойыншылардың да кетуімен, жаңа келгендерге жауапкершілік жүктелді. Өз тарапынан, Ćurčić өте жақсы маусым өткізді (33 лига матчында жеті гол соқты), маңызды нәтижелі пас берулермен және ойынды құру арқылы тағы бір лига титулын жеңуге үлкен үлес қосты. Келесі маусымда (1994–95) Ćurčić тұрақты ойын көрсетті (31 лига матчында бес гол соқты), оның қызметіне шетелден ұсыныстар түсе бастады. 1995–96 маусымын Партизанда бастады (клубпен үшінші маусымы), бірақ 1995 жылдың қазан айында 10 лига матчынан кейін (екі голдан соң), Болтон Уондерерс 1.5 миллион фунт стерлингтік трансферлік ұсыныс жасады (сол кезде Болтонның рекордтық сомасы) және ол Англияға, Колин Тодд пен Рой Макфарлендтің басшылығымен, жолға шықты.

Болтонның көшпелілері

Ол 1995 жылғы 31 қазанда клубтың "Бурден Парк" стадионында "Арсенал" командасына қарсы өткен матчта дебют жасады. Тоғыз күннен кейін ол "Лестер Ситиге" қарсы Лига кубогының үшінші раундында қайта матчта алғашқы голын соқты. Сол айда ол Премьер-лигада керемет жеке тәжірибесімен гол соғу есебін ашты, "Челсиге" қарсы матчта "Болтонды" "Стэмфорд Бриджде" алға шығарды, бірақ қонақтар соңында 3:2 есебімен жеңілді. 1995-96 маусымында "Болтон" Премьер-лигадағы алғашқы маусымында жай ғана аман қалуға тырысқан, қарапайым үміттермен қанағаттанған клуб болды. Ćurčić келген кезде, маусым басталғалы екі ай өткен соң, команда нашар жеңіліс сериясының ортасында тұрып, турнир кестесінің төменгі жағында қалды. Оның маусым бойы көрсете білген жоғары деңгейі "Болтонның" маусым соңында оңай жеңіліске ұшырауына көп көмектеспеді, бірақ маусым ортасында бас жаттықтырушының ауысуынан кейін (Макфарлендтің қосалқы жаттықтырушылық командадан кетуінен) нәтижелер жақсарды. Серб футболшы 1996 жылдың сәуірінде маусым соңында тағы бір жарқын сәттерді басынан өткізді, бұл жолы да лигада "Челсиге" қарсы, бірақ бұл жолы өз алаңында, "Бурден Паркте" лондондық қарсыластарына қарсы тағы бір керемет гол соқты. Бұл гол жеңіске жеткізді, "Болтон" бұл жолы 2:1 есебімен жеңіске жетті. Осылайша, "Болтонның" лигадан төмендеуіне қарамастан, маусым Ćurčić үшін жеке сәтті болды, ол барлық турнирлерде 33 матчта 7 гол соқты, сонымен қатар нәтижелі пас беру, жылдамдық, техникалық қабілет және ұжымдық ойынға берілгендік оның ойынының негізгі элементтері болды. 1996 жылғы 6 қаңтарда "Брэдфорд Ситиге" қарсы ФА кубогының үшінші раундында 0:3 есебімен жеңіске жеткен кезде, Ćurčić екі гол соқты, ал қарсыластар командасының бас жаттықтырушысы Крис Камара оны "серб Джордж Бест" деп атады. Жоғары деңгейде ойнағаннан басқа, Ćurčić жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды, оның клубтан кетуі одан да қиын болды. Бірінші дивизиондағы екінші деңгейдегі футболға қызығушылық танытпаған ол 1996 жылдың тамызында 4 миллион фунт стерлингке "Астон Вилла" командасына қосылды.

Making his Bolton debut at the club's Burnden Park stadium on 31 October 1995 versus Arsenal in the Premiership, Ćurčić quickly settled into the new surroundings. Only nine days later he scored his first goal in English football during League Cup third round replay away at Leicester City. The same month he opened his scoring account in the Premier League with a great individual effort versus Chelsea to put Bolton ahead at Stamford Bridge though the visitors still lost 3–2 in the end. Entering the 1995–96 campaign, Bolton was a club of modest expectations simply trying to survive its first ever season in Premiership. At the time of Ćurčić's arrival, two months into the season, they were in the middle of a bad losing streak, firmly tied to the bottom of the table. His distinguished season long form didn't help much as Bolton were easily relegated at the end, despite some results improvement following a mid season managerial change (McFarland leaving the co managerial team). The Serb had another shining moment towards the end of the season in April 1996, again versus Chelsea in the league, scoring another great goal against the London opposition, this time at home at Burnden Park. The goal proved to be a winning one as Bolton held on for a 2–1 win this time. So, despite Bolton's relegation, the season proved a success for Ćurčić individually, with seven goals from 33 appearances in all competitions with assists, surging runs, technical ability, and selfless teamwork as the staples of his game. Following the 0–3 FA Cup third round win away at Bradford City on 6 January 1996, where Ćurčić scored two goals, the opposition's manager Chris Kamara called Ćurčić – "a Serbian George Best". In addition to playing at a high level, Ćurčić also established himself as a fan favourite, all of which made his departure from the club all the more emotional. Not too keen on playing football in the second tier First Division, in August 1996, he joined Aston Villa for £4 million.

Астон Вилла

Партизан командасының бұрынғы әріптесі Саво Милошевичпен «Вилла Парк» клубында кездескен Чурчич, жайғасуға күресті. Аптасына 11 000 фунт стерлинг жалақы алған ол, 1996 жылғы 24 тамызда «Дерби Каунти» клубына қарсы Премьер-лигада дебют жасады. 1996–97 маусымында клуб үшін 22 лигалық матч өткізді, көбінесе Марк Дрейпер мен Иан Тейлормен орталық жартылай қорғаушы ретінде ойнады. Дегенмен, Чурчич тұрақты түрде негізгі құрамға ілігуге қиналды, өйткені «Болтон» кезеңіндегі формасы жоғалып кеткен еді. Нәресіздікке шалдыққан ол, 1998 жылдың қаңтар айының басында «Болтоннан» «Виллаға» жасаған трансферін «өмірімдегі ең үлкен қателік» деп атап, трансфер тізіміне енгізуді талап етті. Бірақ ол сұранысын кері тартып алып, менеджер Брайан Литтлмен келісіп, қаңтар айының соңында «Ноттс Каунтиге» қарсы ФА кубогының үшінші раундындағы қайырымды матчта 3:0 есебімен жеңіске жетті (соққан голы – «Вилла» сапындағы алғашқы және жалғыз гол болды, ал келесі раундта «Дерби Каунтиге» қарсы матчта да гол соқты), бірақ ақпан айының соңында Чурчичті қайтадан трансфер тізіміне қойды. Литтл 1998 жылдың ақпан айында отставкаға кетті, бірақ Чурчичтің «Вилла» клубындағы тағдыры бұрыннан белгілі болған еді, жаңа менеджер Джон Грегори кезінде оған жеңілдік болмады. 1998 жылғы 26 наурызда ол 1 миллион фунтқа «Кристал Пэлас» клубына сатылды. «Вилладан» кеткен соң Чурчич бұрынғы менеджеріне былай деді: «Брайан Литтл мені өте қызық түрде пайдаланды. Мен оны ешқашан түсіне алмадым. Ол менің еркін рөлде жақсы екенімді білген. Ол мені [[Стив Макманаман]] сияқты ойнатуы керек еді». Соңында, Чурчичтің «Вилла» клубындағы уақыты футболдық жетістіктерден гөрі оның қатыгез өмір салты мен ерекше мінез-құлқымен есте қалды. Кенеттен танымал болу мен байлықтың құрылыстары оны айналып өтпеді, кейінгі сұхбаттарында ол Бірмингемде болған кезінде есірткі қолданғанын және бақыланбайтын кештер өткізгенін мойындады. «Вилла» кезеңіндегі ең қызықты жайттардың бірі – ол сатып алған екі қабатты автобус, оны кештер өткізу үшін пайдаланды. 2007 жылдың шілдесінде «Таймс» газеті 1992–2007 жылдар аралығындағы барлық уақыттардағы ең нашар 50 Премьер-лига трансферінің тізімін жариялады: Чурчичтің «Болтоннан» «Виллаға» жасаған трансфері 16-шы орынды иеленді.

Joining former Partizan teammate Savo Milošević at Villa Park, Ćurčić struggled to settle in. Playing on £11,000 weekly wages, he made his Villa debut in the Premier League against Derby County on 24 August 1996, going on to appear in 22 league matches for the club during the 1996–97 season mostly deployed in central midfield alongside Mark Draper and Ian Taylor. Still, Ćurčić experienced a hard time holding a regular first team place as his form from his Bolton days was nowhere to be found. Frustrated with the way things were going, in early January 1998, he labeled his move from Bolton to Villa "the biggest mistake I've made in my life" and publicly demanded that he be placed on the transfer list. Although he soon withdrew the request and made up with manager Brian Little followed by a fine performance in the 3–0 FA Cup third round replay win versus Notts County during late January (and scoring his first and what turned out to be only Villa goal in the next round against Derby County), Ćurčić was placed on the transfer list in late February. Little resigned in February 1998, but Ćurčić's fate at Villa had already been sealed for a while and there was no reprieve for him under new manager John Gregory. On 26 March 1998 he was sold to Crystal Palace for £1 million. On leaving Villa, Ćurčić still had some words for his former manager: ''The way Brian Little played me was very strange. I could never understand it. He knew I was better in a free role. He should have played me like a [[Steve McManaman

In the end, Ćurčić's time at Villa is more remembered for his wild lifestyle and eccentric behaviour than anything football related. The trappings of sudden prominence and fortune didn't pass him by and in later interviews he admitted to drug use and out of control partying during his Birmingham days. One of the bigger oddities of his Villa period was his purchase of a double decker bus, which he used to throw parties. In July 2007, The Times came out with its list of 50 worst Premier League transfers of all time (period covering 1992–2007): Ćurčić's move from Bolton to Villa made the 16th spot.

Кристалл сарайы

Ćurčić Кристалл Пэласқа 1997–98 жылғы Премьер-лига маусымының соңында келді. Оның келгеніне дейін «Палас» командасы кестеде төменгі сатыларда тұрып, Selhurst Park стадионында маусым бойы бірде-бір жеңіске жете алмады. Ćurčić дереу көзге түсті, әсіресе «Дерби Каунти» командасына қарсы өткен ойында жақсы өнер көрсетіп, «Паласқа» өз алаңында алғашқы жеңісті әкелді. Оның харизмасы мен шеберлігі жанкүйерлердің сүйіктісіне айналдырды, бірақ «Палас» командасының құлдырауға қарсы күресіне салған еңбегі кейде күмәнді болды. Клуб Марк Голдбергтің сәтсіз билігі салдарынан Футбол лигасына түсіп кетті, бірақ Ćurčić клубта қалды. 1999 жылдың көктемінде ол алаң бойымен «Югославия – НАТО бомбалауын тоқтатыңыз» деген жазуы бар плакатты алып жүріп, НАТО-ның Югославияны бомбалауына наразылық білдірді. Сол кезде ол футболға деген қызығушылығын жоғалтқан сияқты көрінді, «Палас» командасы үшін тек бірнеше ойынға қосымша құрамда ғана қатысты, содан кейін Голдбергтің төрағалық қызметінің аяқталуына байланысты үнемдеу шараларының бөлігі ретінде клубтан кетті.

Кейінгі мансап

1999 жылдың жазында ол МЛС-тің MetroStars командасына қосылды. Ćurčić қырқылған бас және мұртсыз fu manchu сақалымен көзге түсетін. 1999 жылдың жазында МЛС-ке келгеннен кейін, ол «МЛС-тің Денис Родманы» болу ниетін білдірді. Алайда, Ćurčić лигадағы өте қысқа кезеңін тек маусым соңына дейін жалғастырды (барлығы тоғыз матч). Команда өте нашар маусым өткізді, бір кезде қатарынан жеті матчты ұтып, 14 матчтың 13-інде жеңіліске ұшырады. 27 жастағы Ćurčić-ті отандасы Бора Милутинович жаттықтырды. Ол жартылай қорғаушыдан жақсы ойын көрсетіп, тіпті екі гол соқты, бірақ МЛС тарихындағы кез келген клубтың ең нашар маусымын құтқара алмады. 2000 жылдың қаңтарына қарай, Еуропаға клуб іздеп оралған Ćurčić екінші МЛС маусымына қайта оралмайтыны белгілі болды. MetroStars командасы ресми түрде гол соғушыны алуды және Ćurčić сияқты орта алаңдағы ойыншыны сақтап қалмауды қалады, ал оның ерте кетуіне ресми емес себептер ретінде нәтижесіздік пен белгісіз жеке мәселелер көрсетілді. 2000 жылдың 16 наурызында Ćurčić Motherwell клубына қосылды. Ол клуб үшін барлығы бес матч өткізді. 2001 жылдың сәуір айында Sky Sports телеарнасына берген сұхбатында, 29 жасқа толған Ćurčić футболдан кетуін жариялады.

Халықаралық мансап

1990 жылдары жеті жылға созылған Ćurčić-тің халықаралық футбол мансабы Бразилияға қарсы өткен жолдастық ойынмен басталды және сол ойынмен аяқталды. Ивица Осим 19 жастағы футболшыға 1991 жылдың қазан айының соңында Варгиньядағы Бразилияға қарсы матчта дебют берді, сол кезде ел әлі Түстік Югославия деп аталатын. Ол 46-шы минутта Синиша Михайловичтің орнына алаңға түсті.

Жаттықтырушылық мансап

2018 жылдың маусымынан бастап, Ćurčić Батыс Лондонда футбол академиясын басқарды, содан кейін Palace for Life Foundation ұйымында қысқа мерзімге бапкер болып жұмыс істеді. 2021 жылдың қарашасында Ćurčić Сербия лигасының Белград клубы «Борац Лазаревац» командасының бас бапкері болды, бірақ 2022 жылдың сәуірінде қызметінен кетті.

Жеке өмір

2007 жылдың 5 мамырында Ćurčić Сербияның танымал «Үлкен Аға» үйіне кірді және 2007 жылдың 3 маусымында байқауда жеңіске жетіп, 50 000 евро жеңіп алды. Реалити-шоудағы жеңісі оның Сербиядағы танымалдығын қайта жандандырды, ол Сербияның «Мобильді телефония» компаниясының телеарна жарнамаларында, сондай-ақ «Орално доба», «Звезда Гранда» сияқты түрлі ток-шоулар мен ән кештерінде пайда болды. 2008 жылдың 2 тамызында, футбол ойнауын тоқтатқаннан кейін жеті жылдан астам уақыт өткен соң, Ćurčić өзінің екі қоштасу матчының біріншісін өткізді. Бұл футболдан ресми түрде қоштасуының алғашқы бөлігі болды, онда 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басындағы «Партизан» командасының бұрынғы ойыншыларынан – Зоран Миркович, Предраг Спасич, Драган Чирич, Деян Чурович және т.б. кіретін «Партизан 1994» командасы Бесни Фоктің «FK Pionir» командасына қарсы ойын жасады. Бұл команда – Ćurčić жасөспірім кезінде футбол ойнаған және жасөспірімдер құрамасын жаттықтырған командалардың бірі. Ćurčić әр команда үшін бір тайм ойнады. «Партизан 1994» 2:0 есебімен жеңіске жетті. Матч Бесни Фоктағы стадионда өтті. 2009 жылдың 20 қыркүйегінде Ćurčić тағы бір реалити-шоуда қатыса бастады – бұл жолы ол шведтік «Ферма» сериалының жергілікті нұсқасы – «Farma» болды. Ол бірнеше аптадан кейін өз еркімен бағдарламаны тастап кетті. 2010 жылы Ұлыбританияның «Channel 4» телеарнасы Ćurčić-ке британдық «Celebrity Big Brother» сериалына қатысуға шақырды деген қауесет тарады, бірақ екі жыл бұрын сербтің баламасында пайда болып жеңіске жеткеніне қарамастан, бұл жоба іске аспады.