Кіріспе

Ericaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы, парфяндық дворян. Moneses uniflora, бір гүлді қыста көк (Британ аралдары), жалғыз қуаныш, балауыз гүл, ұялшақ қыз, Бейтлехем жұлдызы (Алеут аралдары), Сент-Олафтың шамшарағы (Норвегия), орман нимфасы немесе бақаның оқу шамшырағы – Ericaceae тұқымдасына жататын өсімдік. Испаниядан Жапонияға және Солтүстік Америка арқылы Солтүстік жарты шардың қоңыржай аймандарының ылғалды қоныржай ормандарында өсетін, Moneses туысының жалғыз өкілі.

Таксономия

Монес туысы грек тіліндегі moses сөзінен шыққан, бұл сөзді "жеке" деп аудару керек, ал hesia - "бақсылық" дегенді білдіреді, бұл өсімдікте гүлдейтін бір гүлді білдіреді. Бұл өсімдік грек мифологиясындағы орманды мекендеген және әдемі әйелдерге ұқсайтын табиғат құдайының бейнесі ретінде ағаш нимфасы деп аталады. Монес унифлорасының гүлдік ерекшеліктері (порицидті антерлер мен шағын апикалды тесіктер) бузылдату арқылы көбейетін гүлдерге сәйкес келеді. Бір гүлдің сәл ғана құлақтап тұрған гүлдері мен антердің кішкентай апикальды тесіктері ұшып бара жатқан араларға ұшатын жерінде соникация жасауға мүмкіндік береді, бұл гүлдердің арасында тозаң шығару мен оны беруді қамтамасыз етеді. Өсімдік Холартик аймағындағы ылғалды орман ортасында өседі және Солтүстік Америка мен Еуразияда кең таралған. Өсімдік қылқан жапырақты орман жағдайында салқын температурада, кейде лакрица папоротникасы мен лабрадор шайымен гүлдейді. (Күмір ласман) деген атаумен аталады, бас батырдың құмар ойыншы ұлы орманға дәрі-дәрмек алуға жіберіледі; алдымен шайтанның клубы, содан кейін Монес унифлора немесе Хайда тілінде, xiláawg''''. Бұл өсімдіктерді жегеннен кейін оның ішегі тазаланып, мінез-құлқын тоқтатуға күш береді. Мака халқы Монес унифлорасын лабрадор шаймен және лакрица папоротникпен қайнатып, бүкіл өсімдікті жөтелді басу үшін қолданады. Квакваквакв халқы Монестің бір гүлді тұқымын ісік пен ауырсынуға қарсы қолданған, өйткені ол көпіршіктер тудырады.