Кіріспе

Корей саримы және саясаткері (15631628) И Су Гван (хангул=이수광; 15631628), Ли Су Кванг деп те аталады, Корей саримы, әскери қызметкер және Жосон дәуірінің дипломаты. Сонымен қатар ол академик және энциклопедист болды, ол ең алғашқы корей энциклопедиясы - Джибонг Юсеолды жинақтады.

Ерте өмір

И Су Гван 1563 жылы бай, аристократиялық отбасында дүниеге келді және ата-анасының қолынан келетін ең жақсы білімді алды. 1585 жылы ол мемлекеттік қызмет емтиханын тапсырып, әскери офицер болды.

Әскери мансап

Жеті жылдық соғыс аяқталғаннан кейін ол Кёнсан провинциясының Жогьонг қаласында орналасты, онда оған шағын әскер контингентінің командасы берілді. Ол Кёнги провинциясының Йонгин қаласында жапондық экспедициялық контингентке тап болды және жеңілді. Оның басшылары оны Хамгён провинциясының Уйджу қаласында орналастырды, онда ол жапондықтардың көбіне тап болды. Осы кезеңдегі әрекеттері оны жоғарылату үшін жеткілікті болды. 1614 жылы ол өзінің әскери тәжірибесі туралы жазады, Жосеон әскерлерінде "сажок (янбан немесе ғалымдардың отбасылары), босқындар, босқындар және қызмет етуге міндетті адамдар тым аз" екенін атап өтті. Бұл кітап Силхак мектебінің негізі болып саналады.

Елші ретінде қызмет етуі

Соғыстан кейін ол Мин әулетіне елші болып жіберілді. Минг Қытайда ол сол кезде Қытайда тұратын итальяндық діни қызметкер Маттео Риччидің католиктік дін туралы жазған бірнеше кітабын алды. Ол оларды Кореяға алып келді. Бұл батыс әдебиетінің Кореяға алғаш рет әкелінуі еді. Ол батыс әлеміне үлкен қызығушылық танытты. Қытайға үш рет сапар шеккен кезінде жасаған зерттеулерінен ол 20 томдық энциклопедияны құрастырды. "Джибунг Юсеол" кітабында тек католик діні мен Қытай туралы ғана емес, сонымен қатар Жапония, Вьетнам және Таиланд туралы да мәлімет бар еді. Сондай-ақ, ол батыс әлемінің географиясы мен ауа райы, батыс тағамдары мен қару-жарақтары туралы негізгі мәліметтерді қамтиды. Сондай-ақ ол сол кезде Қытайда тұратын итальяндық діни қызметкерден алған астрономиялық білімі туралы жазды. Ол бірнеше рет Қытайға барып, тіпті Қытайдағы тай (сонда корейлер Сеомра халқы деп атаған) елшілерімен кездесті. Тай халқына үлкен қызығушылық танытып, тай халқының әдет-ғұрыптарын мұқият жазды. Сонымен қатар ол Вьетнам мен Окинава аралдарының елшілерімен де байланыста болды.

Мемлекеттік қызметкер

Кореяға оралғаннан кейін ол Ижоның (吏曹, Кадрлар министрлігі) жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкері болды. Кейінгі еңбектерінде Джибонг Джиб (hangul=지봉집) және Чэсин Джамнок (hangul=채신잡록) конфуциандыққа аз мән берді және ұлтты нығайту үшін батыс білімін қабылдауға баса назар аударды. Оның еңбектері сонымен қатар жеті жылдық соғыстан кейін нашарлаған шаруалардың өмір сүру деңгейін жақсарту үшін орташа саяси және экономикалық реформалар мен бюрократия тақырыбына қатысты. Ол сондай-ақ, халық арасында көктегі жолды табуға болады және ең асыл іс кедейлерді тамақтандыру мен киюге болады деп сенгендіктен, әл-ауқат саясатын жүзеге асырды. Оның әл-ауқат мемлекет туралы идеясы конфуциандық пен католицизмнен де шықты. Бұл кітаптар Гёнги провинциясының Сувон қаласында Чансу Севонда (Чансу Конфуций академиясы) сақталған. Оның ықпалымен 17 ғасырдың басындағы ойшылдар Ю Хён Вон (1622-1673) және Юн Кхан (, 1629-1714) пайда болды. Ол 1628 жылы қайтыс болды. Оған өлімнен кейін мемлекеттік кеңестің бас кеңесшісі деген ресми атақ берілді.