Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы су айдыны Тутира көлі - Жаңа Зеландиядағы Хоук шығанағының солтүстік-шығысындағы су айдыны. Аймақтың көп бөлігін Герберт Гатри Смит зерттеп, көлдің айналасында 240 км2 жерді игерген. Табиғатшы Гатри Смит 1921 жылы "Тутира: Жаңа Зеландиядағы қой қорасының тарихы" атты танымал кітабын шығарды. Бүгінде оның үйінде лагерь жұмыс істейді. Кішкентай елді мекен Тутира көліне жақын жерде, 2 мемлекеттік шосседе, Виринамиден солтүстікке қарай 30 шақырым жерде орналасқан. Көлдің шөгінді ядролары көліне тасымалдау үшін шөгінділерді жұмылдыратын жер сілкіністері қуат заңына сәйкес жиілікпен және көлеммен пайда болатынын көрсету үшін пайдаланылды. Құмға балық аулауға рұқсат етіледі, өйткені өзен солтүстік ағысына құяды. Маорилер ғасырлар бойы Тутира көлінің жағасында өмір сүрген және алты па-сайтының қалдықтарын көруге болады. Тутираның жүріс жолы, Топтау тау trig стансасына көтеріледі, ол Hawke's Bay-ге қарайды және аяқтауға шамамен бес сағат кетеді. Су сапасы "жаман" деп сипатталады, атап айтқанда эвтрофиялық көл жағдайларын көрсетеді. Көлде балдырлар жиі гүлдейді. 2023 жылы көлде су басу үшін қауіпсіз емес, себебі су балдырлары жоғары температураның әсерінен гүлдеп, фермалардан ағып, қатты жаңбыр кезінде қоректік заттарға бай ағып жатыр.
Lake Tūtira is a body of water in north eastern Hawke's Bay in New Zealand. Much of the area was surveyed by Herbert Guthrie Smith, who farmed 60,000 acres (240 km²) surrounding the lake. Guthrie Smith, a naturalist, published the popular Tutira: the story of a New Zealand sheep station in 1921. Today, a camp is run at the site of his homestead. A small settlement, Tutira, is located near the lake, on State Highway 2 30 kilometres north of Whirinaki. Sedimentary cores from the lake were used to demonstrate that the landslides mobilising sediments for transport into the lake occur in frequency and magnitude according to a power law. Trout fishing is permitted as a stream flows into its northern reaches. For centuries Māori seasonally lived by Lake Tūtira and it is possible to see the remains of six pa sites. The Tutira Walkway, ascends to the Table Mountain trig station for views over Hawke's Bay and takes about five hours to complete. Land Air Water Aotearoa describes the water quality as "poor", specifically showing eutrophic lake conditions. The lake suffers from periodic algal blooms. In 2023, the lake was in a poor condition and not safe for swimming as a result of algal blooms caused by high temperatures, runoff from farms, and nutrient rich inflows during heavy rains.
Геологиялық тарих
Көлде шамамен 6500 жыл бұрын пайда болған тұнбалардың жоғары нақтылылығы бар. Оның шағын су жиналатын жері бар, оның басым эрозия механизмі жер сілкінісі болып табылады; соның нәтижесінде сирек кездесетін үлкен дауылдар тұнбалық жиналу көлемінің басым бөлігін құрайды; Бола циклоны - бұл соңғы маңызды мысал.