Пьер Луи Дюлон: Француз ғалымының өмірбаяны мен ғылыми еңбектері
Pierre Louis Dulong
Пьер Луи Дюлон: француз физигі, химия ғылымындағы жетістіктері, Дюлон-Петти заңы, газдардың қасиеттері, жылу өткізгіштігі зерттеулері. Тарихы мен еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз ғалымы (1785–1838)
French scientist (1785–1838)
Пьер Луи Дюлон ФРС ФРСЕ (/d//uː/'/l//ɒ//ŋ//, /'/l//oʊ//ŋ/; dylɔ̃; 12 ақпан 1785 – 19 шілде 1838) – француз физигі және химигі. Ол бүгінде Дюлон және Пети заңымен есімдері сақталған, бірақ замандастары оның будың серпімділігі, жылу өткізгіштігі және газдардың қатысты жылу сыйымдылығы туралы зерттеулері үшін жоғары бағалады. Ол газдардың қатысты жылу сыйымдылығы, кеңеюі және сындыру көрсеткіштері бойынша көп жұмыс істеді. Ол Дулон-Петти заңын бірге жасаған Алексис Петитпен бірнеше рет ынтымақтастықта жұмыс істеді.
Pierre Louis Dulong FRS FRSE (/d//uː/'/l//ɒ//ŋ//, // /'/l//oʊ//ŋ/; dylɔ̃; 12 February 1785 – 19 July 1838) was a French physicist and chemist. He is remembered today largely for the law of Dulong and Petit, although he was much lauded by his contemporaries for his studies into the elasticity of steam, conduction of heat, and specific heats of gases. He worked most extensively on the specific heat capacity and the expansion and refractive indices of gases. He collaborated several times with fellow scientist Alexis Petit, the co creator of the Dulong–Petit law.
Ерте өмір және білім
Дулон Францияның Руан қаласында дүниеге келген. Жалғыз бала болған ол 4 жасында жетім қалды және Оксердегі әпкесі тәрбиеледі. Оксерде және Руандағы Пьер Корнель лицейінде орта білімін алғаннан кейін 1801 жылы Париждегі Политехникалық мектебіне түсті, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты оқуын жалғастыра алмады. Ол медицинаны оқуға кірісті, бірақ қаржы тапшылығынан бас тартты. Дулон оқиғаны құпия ұстағандықтан, Хамфри Дейвидің қосылысты зерттеуі де сол қиын салдарға әкелді, дегенмен Дейвидің жарақаттары жеңілірек болды. Химиядағы жетістіктерінен бөлек, Дулон көп салалы сарапшы ретінде танылды. Лондон Корольдік қоғамындағы замандастары оның "физика ғылымының барлық саласын меңгергенін" мойындады. 1815 жылы Дулон алғаш рет Алексис Петитпен бірлесіп, жылудың кеңеюі туралы мақала жариялады. Екеуі металдардың қатысты жылуларын зерттеуде ынтымақтастығын жалғастырды. 1819 жылы Дулон мен Петит металл элементтерінің массалық жылу сыйымдылығы олардың атомдық массаларына кері пропорционалды екенін көрсетті, бұл қазір Дулон-Петит заңы деп аталады. Бұл заң қазіргі заманда көбінесе күмәнді болғанымен, периодтық кесте жасауға және атомдық массаларды зерттеуге көмектесті. Роберто Пьяццаның 2016 жылғы Дулон-Петит заңы туралы мақаласында замандасы және әріптесі, физик Жюль Жаминнің берген өмірбаяндық және мінездік сипаттамалары келтірілген. "Петиттің зерек ақылы, әдемі және оңай тілі болды, ол сүйкімді көздерімен әсер етті, оңай байланыс жасады және өз ыңғайына берілді, оны басқарудың орнына. Ол инстинктивті ғылыми түйсікке, ерте өнертабысқа, әркімнің күткен және тіпті армандаған жарқын болашақтың белгілеріне ие болды, сондықтан ол шабыттандырған мейірімділік өте зор болды. Дулонның тілі ойлы, мінезі қатал, сыртқы келбеті салқын болды. . ] Ол баяу, бірақ сенімді жұмыс істеді, ешбір нәрсе тоқтата алмайтын үздіксіздік пен ерік күшімен, тіпті ешқандай қауіп-қатер оны тоқтата алмады деуге болады. Жеңіл ойлап табуға ұнаған, бірақ демалуды жақсы көретін ақыл-ойының сергектігінен айырылып, ол ғылыми дәлдікті сезінді, дәлдік тәжірибелеріне құштарлық, оларды біріктіру таланты, оларды аяқтауға шыдамдылық және оларды дәлдіктің шегіне жеткізу өнері, оған дейін белгісіз болған. . ] Петит математикаға бейімділігі жоғары болды, ал Дулон тәжірибелік болды; біріншісі жұмыста жарқын жеңілдік, екіншісі үздіксіздік әкелді; Бірі қиялды бейнеледі, екіншісі оны бақылайтын және шектейтін ақыл-ойы бейнеледі."
Dulong was born in Rouen, France. An only child, he was orphaned at the age of 4, he was brought up by his aunt in Auxerre. He gained his secondary education in Auxerre and the Lycée Pierre Corneille in Rouen before entering the École Polytechnique, Paris in 1801, only for his studies to be impeded by poor health. He began studying medicine, but gave this up, possibly because of a lack of financial means, The fact that Dulong kept the accident a secret meant that Humphry Davy's investigation of the compound had the same unfortunate consequence, although Davy's injuries were less severe. In addition to his accomplishments in chemistry, Dulong has been hailed as an interdisciplinary expert. His contemporaries in the Royal Society of London acknowledged his "command of almost every department of physical science". In 1815, Dulong collaborated for the first time with Alexis Petit, in publishing a paper on heat expansion. The two would continue to collaborate, researching the specific heats of metals. In 1819, Dulong and Petit showed that the mass heat capacity of metallic elements are inversely proportional to their atomic masses, this being now known as the Dulong–Petit law. This law, though largely discredited in modern times, helped develop the periodic table and, more broadly, the examination of atomic masses. Roberto Piazza’s 2016 paper on the Dulong–Petit law provides biographical and temperament details by contemporary and fellow physicist, Jules Jamin. “Petit had a lively intelligence, an elegant and easy speech, he seduced with an amiable look, got easily attached, and surrendered himself to his tendencies rather than governing them. He was credited with an instinctive scientific intuition, a power of premature invention, certain presages of an assured future that everyone foresaw and even desired, so great was the benevolence which he inspired. Dulong was the opposite: His language was thoughtful, his attitude serious and his appearance cold[. . ] He worked slowly but with certainty, with a continuity and a power of will that nothing stopped, I should say with a courage that no danger could push back. In the absence of that vivacity of the mind which invents easily, but likes to rest, he had the sense of scientific exactness, the gusto for precision experiments, the talent of combining them, the patience of completing them, and the art, unknown before him, to carry them to the limits of accuracy[. . ] Petit had more mathematical tendency, Dulong was more experimental; the first carried in the work more brilliant easiness, the second more continuity; One represented imagination, the other reason, which moderates and contains it.”
Жеке өмір
1803 жылы Емели Августин Ривьерге үйленді. Дюлонгты әлеуметтік ортада көбінесе құрғақ, жабық адам деп есептеген. Аз ғана достары осы пікірмен келіспей, оның мінезін жайсыз емес, тыңайған деп санайтын. Дюлонгтың ғылыми ізденістердегі қауіпке немқұрайлы қарауының тағы бір мысалы азот трихлоридін зерттеуінде байқалды. Алғашқы тәжірибелерінде екі саусағы мен бір көзін жоғалтса да, Дюлонг белгісіз затты зерттеуді тоқтатпады. Оның зерттеуі тағы да жарақаттарға әкелді, содан кейін ол зерттеулерінің нәтижелерін сэр Хамфри Дэвиге берді.
He was married to Emelie Augustine Riviere in 1803. Socially, Dulong was often dismissed as a dry, standoffish individual. His few friends disagreed with this view, viewing his personality as subdued rather than dull. Another example of Dulong's indifference to danger amid scientific pursuit came about in his studies into nitrogen trichloride. Despite losing two fingers and one eye in his initial experiments, Dulong continued to research the unknown substance. His inquiry led to more injuries, after which he turned over the results of his studies to Sir Humphry Davy.
Өлім
Өмірінде Дулон қаржысының көп бөлігін ғылыми тәжірибелеріне сарплады. Ол көбінесе жақсы жағдайда болмады. Соның салдарынан, ол отбасына айтарлықтай мүлік қалдырмай дүниеден өтті. Ол Пьер-Лашез бейіштеріне жерленген. Оның ескерткішінің ақысын ғылыми әріптестері төледі.
In life, Dulong poured the bulk of his finances into his scientific experiments. He was often destitute. As a result, he died without leaving his family any significant inheritance. He is buried in Père Lachaise Cemetery. His monument was paid for by his scientific peers.