Кіріспе
30 апталық Тора бөлігі Кедошим, Кдошим, немесе Кедошим (ккДШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШ Бұл Леуіліктер 19:1-20:27 жазбаларының бірі. Парашада қасиеттілік пен этикалық мінез-құлық туралы заңдар айтылады, он өсиет қайталанады және жыныстық құқық бұзушылық үшін жазалар сипатталады. Параша - Тора түрмесіндегі (סֵפֶר תּוֹרָה, Sefer Torah) 3 229 еврей әріпінен, 868 еврей сөзінен, 64 тармақтан және 109 жолдан тұрады. Яһудилер оны әдетте сәуірдің аяғында немесе мамыр айында оқиды. Еврей күнтізбесінде 55 апта бар, ал жалпы жылдағы нақты саны 50 - ден, ал көбейтілген жылдағы саны 54 немесе 55 - ке дейін өзгеріп отырады. Жылдар көбейген кезде (мысалы, 2024 жылы) Парашат Кедошим жеке оқылады. Қалыпты жылдары (мысалы, 2025 және 2026 жылдары) Парашат Кедошим апта сайынғы оқулардың қажетті санын қамтамасыз ету үшін алдыңғы параша, Ахарей Мотпен біріктіріледі. Кейбір консервативті қауымдар Йом Кипур Минха ғибадатханасында Леуіліктер 18 жазбасын оқуды дәстүрлі түрде Леуіліктер 19 тарауының бір бөлігінен оқумен алмастырады. Ал Реформалық жоғары мерекелер дұғалық кітабында (מחזור, мачзор) Леуіліктер 19:14, 918, 3237 - Түстен кейінгі Йом Кипур қызметіне арналған Тора оқулары. Кодашим - Мишна, Тосефта және Вавилон Талмудындағы бесінші реттіктің атауы. Кейде "кедошим" термині Холокост кезінде өлтірілген алты миллион яһудиге қатысты қолданылады. Кейбіреулер оларды "кедошим" деп атайды, өйткені олар Киддуш Хашемнің мицвасын орындады.
Kedoshim, K'doshim, or Qedoshim (קְדֹשִׁים—Hebrew for "holy ones," the 14th word, and the first distinctive word, in the parashah) is the 30th weekly Torah portion (פָּרָשָׁה, parashah) in the annual Jewish cycle of Torah reading and the seventh in the Book of Leviticus. It constitutes Leviticus 19:1–20:27. The parashah tells of the laws of holiness and ethical behavior, repeats the ten commandments, and describes penalties for sexual transgressions. The parashah is made up of 3,229 Hebrew letters, 868 Hebrew words, 64 verses, and 109 lines in a Torah Scroll (סֵפֶר תּוֹרָה, Sefer Torah). Jews generally read it in late April or May. The lunisolar Hebrew calendar contains up to 55 weeks, the exact number varying between 50 in common years and 54 or 55 in leap years. In leap years (for example, 2024), Parashat Kedoshim is read separately. In common years (for example, 2025 and 2026), Parashat Kedoshim is combined with the previous parashah, Acharei Mot, to help achieve the needed number of weekly readings. Some Conservative congregations substitute readings from part of the parashah, Leviticus 19, for the traditional reading of Leviticus 18 in the Yom Kippur Minchah service. And in the standard Reform High Holidays prayerbook (מחזור, machzor), Leviticus 19:1–4, 9–18, and 32–37 are the Torah readings for the afternoon Yom Kippur service. Kodashim is the name of the fifth order in the Mishnah, Tosefta, and Babylonian Talmud. The term "kedoshim" is sometimes also used to refer to the six million Jews murdered during the Holocaust, whom some call "kedoshim" because they fulfilled the mitzvah of Kiddush Hashem.
Оқулар
Дәстүрлі демалыс күндері Тора оқу кезінде параша жеті оқылымға немесе עליות, алиотқа бөлінеді.
Жетінші оқу Леуіліктер 20:23 27
Жетінші оқылымда Құдай сол жердің бұрынғы тұрғындарының осылай істегендері үшін оларды жерінен қуып жібергенін анық айтады. Құдай исраилдіктерді қасиетті деп белгілеген, өйткені Құдай қасиетті, ал исраилдіктерді басқа халықтардан Құдайға бағышталған қасиетті халық етіп бөліп алған.
Үш жылдық цикл бойынша көрсеткіштер
Тораны үш жылдық цикл бойынша оқыған яһудилер парашаны басқа кесте бойынша оқиды.
Леуіліктер кітабының 20 - тарауы
Леуіліктер 20:24, сондай-ақ Шығу 3:8 және 17, 13:5, 33:3, Сандар 13:27 және 14:8, 5Мұса 6:3, 11:9, 26:9 және 15, 27:3, 31:20 Исраил жерін сүт пен бал ағып жатқан жер ретінде сипаттайды. Сол сияқты, Орта Египет (б.з.д. екінші мыңжылдықтың басында) Синухе Палестина туралы әңгіме Исраил жерін немесе мысырлық әңгімеде Яя жерін сипаттады: "Бұл Яя деп аталатын жақсы жер еді. Онда інжір мен жүзім бар еді. Онда судан гөрі шарап көп болды. Оның балы мол, майы мол еді. Оның ағаштарында әр түрлі жемістер бар еді. Ол жерде арпа мен егін, малдың әр түрлі түрі мол болды".
Леуіліктер 19 - тарау
Леуіліктер 19:2-де Құдай Мұсаға исраилдіктерге: "Құдайларың Жаратқан Ие - Мен киелімін, сондықтан сендер де киелі болыңдар!" - деп айтуды бұйырды. Брандейс университетінің профессоры Дэвид П. Райт еврей тіліндегі қасиеттілікті білдіретін үш әріпті еврей түбірін (קדש, kdsh) еврей тіліндегі Киелі кітапта (תנך, Танах) етістік, зат есім немесе қосымша ат ретінде 850-ден астам рет санады. Бұрын Pacific Union College-тің профессоры Ларри А. Митчелл 430 рет holy (קֹדֶשׁ, kodesh) етістігін немесе есімдікті, 172 рет be holy немесе consecrate (kadash) етістігін, 115 рет holy (קָדוֹשׁ, kadosh) етістігін және 11 рет consecrated немесе есімдік cult prostitute (קָדֵשׁ, kadesh) етістігін санады. Райт еврей Киелі кітапта "Құдай" деп сипатталған қасиетті, кішірейген құдайлар, діни қызметкерлер, исраилдіктер, назирлер, леуіліктер, тұңғыш туғандар, пайғамбарлар, киелі үй, құрбандықтар, киелі үй жиһаздары, діни киімдер, діни қызметкерлерге арналған мүлік, майлау майы, хош иісті заттар, белгілі бір су, Исраил елі, аспан, демалыс күні, мерекелер, юбилей жылы, белгілі бір соғыс және Келісім. Леуіліктер 19:3334 исраилдіктерді жат жұрттықтарды жәбірлемеуге шақырады, өйткені олар Мысыр елінде жат жұрттық болған (Тұңғыш шығу 22:20; 23:9; 5Мұса 1:16; 10:1719; 24:1415 және 1722; 27:19 да қараңыз). Сол сияқты, Амос 3:1-де, б.з.д. 8-ғасырдағы Амос пайғамбар өзінің мәлімдемелерін келісім қауымының Шығу тарихында бекітіп, былай деді: "Жаратқан Иенің сендерге қарсы айтқан сөзін тыңдаңдар, Исраилдің балалары, Мен Мысыр елінен алып шыққан бүкіл отбасыңа қарсы. Еврей одағы колледжінің еврей дін институтының профессоры Тамара Кон Эскенази және Чикаго университеті діни мектебінің профессоры Тиква Фример Кенски Рут Леуіліктер 19:34-тегі жат адамға деген сүйіспеншілігін Моабта болған кезде Рут өзін Моабтағы жат адам Нағимаға арнады деп дәлелдеді. Содан кейін Боғоз моабтық Руттың Бейт-Лехемде тұратын қауымға қосылуына жағдай жасады.
Professors Tamara Cohn Eskenazi of the Hebrew Union College Jewish Institute of Religion and Tikva Frymer Kensky of the University of Chicago Divinity School argued that Ruth enacted the love due to the stranger in Leviticus 19:34 when in Moab, Ruth devoted herself to Naomi, a stranger in Moab. Then Boaz provided her counterpart by making possible the inclusion of Ruth the Moabite in the community at Bethlehem.
Леуіліктер кітабының 20 - тарауы
Леуіліктер 20:20-де Құдайдың балаларды жаратудағы рөлі туралы айтылған. Леуіліктер 12:6 - 8-де жаңадан туған анадан түгелдей өртелетін құрбандық пен күнәнің құнын өтейтін құрбандық әкелу талап етілсе, Леуіліктер 26:9, 5 - Заң 28:11 және Забур 127:3 - 5-те балалы болу Құдайдың батасы екені анық айтылған; Жаратылыс 15:2 және 1 Самуил 1:5 - 11-де баласыздық бақытсыздық деп сипатталған; Леуіліктер 20:20 және 5 - Заң 28:18 - де баласыздық жаза ретінде қарастырылған. Леуіліктер 20:3-де өз балаларын Молохқа құрбандыққа бергендер Құдайдың есімін қорлайтыны туралы айтылған. Амос 2:7-де Амос сондай-ақ бір әйелмен жыныстық қатынаста болған әкелер мен ұлдарын Құдайдың есімін қорлау деп айыптайды. Осылайша Амос осы күнәкарларды кедейлердің басын шаң-тозаңға таптап, кішіпейілдерді тура жолдан адастырып жүргендермен қатар қойғанын айтады.
Леуіліктер кітабының 20 - тарауы
Құмрандықтар Құжатқа сәйкес, ер адам немересіне үйленуіне тыйым салады, бұл Леуіліктер 18:13-те әйелдің немересіне үйленуіне тыйым салғаннан туындаған. Нью-Йорк университетінің профессоры Лоуренс Шиффман бұл мәселе екінші ғибадатхана кезінде парызшылдар мен басқа да яһуди топтарының арасында айтыс-тартыстың тақырыбы болғанын атап өтті.
Леуіліктер 19 - тарау
Раввин Юда бен Пацци 3 - жазба 18-аяттағы жыныстық қатынасқа тыйым салу ережелерін және 3 - жазба 19: 2-дегі қасиетті болуға шақыруды бірімен-бірі салыстырып, жыныстық азғындыққа қарсы қоршау салғандар қасиетті деп аталады деп түсіндірді. Бір мидраш Құдайдың Леуіліктер 19:12 - дегі Исраилге айтқан хабарын былайша түсіндірді: "Балаларым, Мен бөлек болғанымдай, сендер де бөлек болыңдар; Мен қасиетті болғанымдай, сендер де қасиетті болыңдар". Раввин Абин Леуіліктер 19:12 және 20:7 тармақтардағы қасиеттілікке қатысты екі ескертуді өзінің мас күзетшілеріне салауатты күзетшілеріне қарағанда екі есе көп сыйлық беретін патшаның жағдайымен салыстырды. Сол сияқты Құдай исраилдіктерді екі рет қасиетті болуға шақырды. Себебі зұлымдық адамдарды маскүнемдерге ұқсатып шайқалтады. Ал көктегі жаратылыстарда мұндай қасиет жоқ. Раввин Абин де қасиеттілікке қатысты екі ескертуді патшаға үш тәж жасап берген азаматтарға теңеді. Патша бір тәжді өз басына, ал екеуін ұлдарының басына кигізді. Сол сияқты, Құдайды күн сайын аспандағы періштелер "Құдай - қасиетті, қасиетті, қасиетті" деп атап, үш қасиетті атаған. Содан кейін Құдай Исраилдің басына бір қасиеттілік тәжін, ал Исраилдің басына екі қасиеттілік тәжін кигізеді. Раввин Хияның айтуынша, Леуіліктер 19:1 тармақтан басталатын үзінді бүкіл Исраил халқының алдында айтылған, өйткені онда Тораның негізгі қағидалары қамтылған. Ал Рабби Леви бұл он өсиеттің әрқайсысы кіретінін айтты: 1) Шығу 20: 2 "Мен сенің Құдайың Жаратқан Иемін" және Леуіліктер 19: 3 "Мен сенің Құдайың Жаратқан Иемін" дейді; 2) Шығу 20: 23 "Сен басқа тәңірлерге құлшылық етпе" дейді, ал Леуіліктер 19: 4 "Өздеріңе құйылған тәңірлер жасамаңдар" дейді; 3) Шығу 20: 7 "Құдайың Жаратқан Иенің есімін құрметтеп, Оған құрмет көрсетпе" дейді, ал Леуіліктер 19: 12 "Менің атыммен жалған ант бермеңдер"; 4) Шығу 20: 8 "Дем алыш күнін есте ұста" дейді, ал Леуіліктер 19: 3 "Менің демалыс күндеріме бағыштал" дейді; 5) Шығу 20: 12 "Ата-анаңды сыйла" дейді, ал Леуіліктер 19: 3 "Әке-шеңді сыйла" дейді, ал Леуіліктер 19: 3 "Әке-шеңді сыйла" дейді; 6) Шығу 20: 13 "Өздер өлтірмеңдер", - деп жазылған; 6) Шығу 20: 13 "Өздер өлтірмеңдер", ал Леуіліктер 19: 16 "Бас құдайларыңды құрмаңдар", - дейді, ал Леуіліктер 19: 16 "Құмқорлықпен көршіңнің қасында тұрмаңдар" дейді; 7) "Бұрыншақшылыққап ант бермең, Менің атымды жалған сөз айтпа" дейді, "Жұмқорлық жасамаңдар, неке бұзушы, неке бұзушы, неке бұзушы, өне, (8) және Леуіліктер 20:13 және Леуіліктер 20:119. "Барлығы да - жаныңдағының меншігі" және Леуіліктер 19:18 де: "Жақыныңды өзіңді сүйгендей сүй!" Бір барайта Леуіліктер 19:3-дегі: "Әрқайсыларың өз ата-аналарыңнан қорқып, Менің демалыс күндеріме бағыныңдар!" деген сөздерді келтіріп, ата-аналарыңды құрметтеудің демалыс күнін сақтаудан артық екеніне сендіру үшін осылай айтқан. Раввин Шимон Киелі жазбалардың барлық жерінде әке құрметін ана құрметінен бұрын атап өткенін айтты. Алайда Леуіліктер 19:3-де анасы бірінші орынға қойылып, адам ата-анасын бірдей құрметтеу керектігі айтылған. Алайда, даналар айтқандай, әке анадан бұрын, өйткені ұлы да, анасы да әкелерін құрметтеуге міндетті. Бір бараитада былай деп оқыған екен: "Алла біледі, ұл әкесінен гөрі анасын көбірек құрметтейді, өйткені анасы оны сөзбен жеңеді". Сондықтан да Құдай (Тауыл 20:12) әкесін анасынан жоғары қояды. Құдай біледі, ұл анасынан гөрі әкесінен қорқады, себебі әкесі оған Тауратты үйретеді. Сондықтан да Құдай (Леуілік 19: 3-те) ананы әкеден артық қастерлейді. Олар Леуіліктер 19:3-де: "Ата-анаңды сыйла" және 5 - жазбадағы 6: 13-те: "Құдай Иеңнен қорқып, Оған қызмет ет" деп бұйырылғанын ескеріп, Бараитада Жазбаларда ата-анадан қорқу Құдайдан қорқумен салыстырылғанын үйретті. Мысырдан шығу 20:12 - де: "Ата-анаңды сыйла!" делінген, ал Нақыл сөздер 3:9 - да: "Құдайға мал-мүлкіңмен құрмет көрсет!" делінген. Мысырдан шығу 21: 17-де: "Кімде-кім әке-шешесін жамандайтын болса, сол өлтірілсін!" делінген. Леуіліктер 24: 15-те: "Кімде-кім өз Құдайына тіл тигізген болса, оның күнәсі өз мойнында болады!" делінген. Бірақ Бараиталар ұрып-соғу (Шығыс 21:15 ата-аналарға қатысты) бұл мүмкін емес екенін мойындады (Құдайға қатысты). Барайта ата-ана мен Құдай арасындағы осы салыстырулар тек қана логикалық, өйткені үшеуі де (Құдай, ана мен әке) баланы жаратуда серіктес. Себебі, раввиндер адам баласын жаратуда үш ортақ бар екенін (Алла, әке және ана) үйреткен. Адам ата-анасын сыйласа, Құдай онымен бірге тұрып, олар да Құдайды сыйлағандай болады. Рав Нахманның алдында бір тана былай деп үйреткен: "Егер біреу әке-шешесін ренжі...
The Gemara noted that Leviticus 19:9 includes a superfluous term “by reaping” and reasoned that this must teach that the obligation to leave for the poor applies to crops that the owner uproots as well as to crops that the owner cuts. And the Gemara reasoned that the superfluous words “When you reap” in Leviticus 23:22 teach that the obligation also extends to one who picks a crop by hand. Noting that the discussion of gifts to the poor in Leviticus 23:22 appears between discussions of the festivals—Passover and Shavuot on one side, and Rosh Hashanah and Yom Kippur on the other—Rabbi Avardimos ben Rabbi Yossi said that this teaches that people who give immature clusters of grapes (as in Leviticus 19:10 and Deuteronomy 24:21), the forgotten sheaf (as in Deuteronomy 24:19), the corner of the field (as in Leviticus 19:9 and 23:22), and the poor tithe (as in Deuteronomy 14:28 and 26:12) is accounted as if the Temple existed and they offered up their sacrifices in it. And for those who do not give to the poor, it is accounted to them as if the Temple existed and they did not offer up their sacrifices in it. The Mishnah taught that even if a landowner said, “I am harvesting on the condition that whatever I forget I will take,” the landowner was still subject to the law of the forgotten sheaf in Leviticus 19:9–10 (and anything the landowner forgot belonged to the poor). The Mishnah defined “fallen fruit (פֶרֶט, peret)” within the meaning of Leviticus 19:10 to mean that which falls at the time of the grape harvest. The Mishnah taught that one who left a basket under the vine when harvesting grapes was stealing from the poor. The Mishnah said that Proverbs 22:28 speaks of this when it says, “Do not withdraw the border of those who go up.”
The Mishnah defined “a defective cluster (עוֹלֶלֶת, olelet)” within the meaning of Leviticus 19:10 and Deuteronomy 24:21 to mean any cluster that had neither a shoulder nor a dangling portion (but rather was entirely attached to the main stem). If the cluster had a shoulder or a dangling portion, it belonged to the property owner, but if there was a doubt, it belonged to the poor. A cluster that was attached to the joint between branches or the stem and the trunk, if it was plucked with the grape cluster, it belonged to the property owner; if not, it belonged to the poor. Rabbi Judah said that a single grape cluster was a cluster, but the Sages said that it was a defective cluster (and thus belonged to the poor). The Mishnah taught that after the weakest of the poor had come and gone, everyone (regardless of poverty or wealth) was permitted to take individual stalks that fell during harvest (לֶקֶט, leket—which had to be left for the poor to glean). The Mishnah taught that if a wife foreswore all benefit from other people, her husband could not annul his wife's vow, but she could still benefit from the gleanings, forgotten sheaves, and the corner of the field that Leviticus 19:9–10 and 23:22, and Deuteronomy 24:19–21 commanded farmers to leave for the poor. Rabbi Josiah taught that we learn the formal prohibition against kidnapping from the words "You shall not steal" in Exodus 20:13 (since Deuteronomy 22:7 and Exodus 21:16 merely state the punishment for abduction). Rabbi Johanan taught that we learn it from Leviticus 25:42, "They shall not be sold as bondsmen." The Gemara harmonized the two positions by concluding that Rabbi Josiah referred to the prohibition for abduction, while Rabbi Johanan referred to the prohibition for selling a kidnapped person. Similarly, the Rabbis taught in a Baraita that Exodus 20:13, "You shall not steal," refers to the stealing of human beings. To the potential objection that Exodus 20:13 refers to property theft, the Baraita responded that one of the thirteen principles by which we interpret the Torah is that a law is interpreted by its general context, and the Ten Commandments speak of capital crimes (like murder and adultery). (Thus "You shall not steal" must refer to a capital crime and thus to kidnapping.) Another Baraita taught that the words "You shall not steal" in Leviticus 19:11 refer to theft of property. To the potential objection that Leviticus 19:11 refers to the theft of human beings, the Baraita responded that the general context of Leviticus 19:10–15 speaks of money matters; therefore Leviticus 19:11 must refer to monetary theft. Tractates Nedarim and Shevuot in the Mishnah, Tosefta, Jerusalem Talmud, and Babylonian Talmud interpreted the laws of vows and oaths in Exodus 20:7, 5:1–10 and 19:12, Numbers 30:2–17, and Deuteronomy 23:24. The Mishnah interpreted Leviticus 19:13 and Deuteronomy 24:14–15 to teach that a worker engaged by the day could collect the worker's wages all the following night. If engaged by the night, the worker could collect the wages all the following day. If engaged by the hour, the worker could collect the wages all that day and night. If engaged by the week, month, year, or 7 year period, if the worker's time expired during the day, the worker could collect the wages all that day. If the worker's time expired during the night, the worker could collect the wages all that night and the following day. The Mishnah taught that the hire of persons, animals, or utensils were all subject to the law of Deuteronomy 24:15 that "in the same day you shall give him his hire" and the law of Leviticus 19:13 that "the wages of a hired servant shall not abide with you all night until the morning." The employer became liable only when the worker or vendor demanded payment from the employer. Otherwise, the employer did not infringe the law. If the employer gave the worker or vendor a draft on a shopkeeper or a money changer, the employer complied with the law. A worker who claimed the wages within the set time could collect payment if the worker merely swore that the employer had not yet paid. But if the set time had passed, the worker's oath was insufficient to collect payment. Yet if the worker had witnesses that the worker had demanded payment (within the set time), the worker could still swear and receive payment. The Mishnah taught that the employer of a resident alien was subject to the law of Deuteronomy 24:15 that "in the same day you shall give him his hire" (as Deuteronomy 24:14 refers to the stranger), but not to the law of Leviticus 19:13 that "the wages of a hired servant shall not abide with you all night until the morning." The Mishnah taught that one who pursues a neighbor with intent to kill must be saved from sin even at the cost of the pursuer's life. The Gemara taught that it is from Leviticus 19:16, “You shall not stand idly by the blood of another,” that the Sages in a Baraita derived that where one person is pursuing another with intent to kill, the pursued person should be saved even at the cost of the pursuer's life. The Gemara also cited Leviticus 19:16 for a Baraita that taught that one is obligated to try to save another whom one sees drowning in a river, or being dragged away by a wild animal, or being attacked by bandits. The Gemara further taught that the verse “Do not stand by the blood of another” teaches that one must even hire others to help rescue a person one sees to be jeopardy, and one transgresses a prohibition if one does not do so. In a Baraita, the Rabbis reasoned that had Leviticus 19:17 said simply, "You shall not hate your brother," one might have believed that one should simply not smite, slap, or curse him; therefore Leviticus 19:17 states "in your heart" to cover intentions as well as actions. Scripture speaks of hatred in the heart. Thus, in Leviticus 19:17, the heart hates. A Midrash catalogued the wide range of additional capabilities of the heart reported in the Hebrew Bible. The heart speaks, sees, walks, falls, stands, rejoices, cries, is comforted, is troubled, becomes hardened, grows faint, grieves, fears, can be broken, becomes proud, rebels, invents, cavils, overflows, devises, desires, goes astray, lusts, is refreshed, can be stolen, is humbled, is enticed, errs, trembles, is awakened, loves, envies, is searched, is rent, meditates, is like a fire, is like a stone, turns in repentance, becomes hot, dies, melts, takes in words, is susceptible to fear, gives thanks, covets, becomes hard, makes merry, acts deceitfully, speaks from out of itself, loves bribes, writes words, plans, receives commandments, acts with pride, makes arrangements, and aggrandizes itself. Rabbi Samuel bar Rav Isaac said that Rav said that one is permitted to hate another whom one sees committing a sin, as Exodus 23:5 states: "If you see the donkey of he who hates you lying under its load." But the Gemara asked whether one is permitted to hate one's fellow, as Leviticus 19:17 says, “You shall not hate your brother in your heart,” which prohibits hating one's fellow. The Gemara concluded that one is permitted to hate another for evil behavior one sees, whereas others who are unaware of these actions may not hate the other. Rav Naḥman bar Isaac said: Not only is this permitted, it is even a commandment to hate this other person, as Proverbs 8:13 states: "The fear of God is to hate evil." In a Baraita, the Rabbis deduced from the command in Leviticus 19:17 that "you shall surely rebuke your neighbor" that one is obliged to reprove a neighbor whom one observes doing something wrong. And they deduced from the emphatic words "you shall surely rebuke" that if one has rebuked one's neighbor and the neighbor does not accept the rebuke, then one must rebuke the neighbor again. But the Rabbis deduced that Leviticus 19:17 continues to say "you shall not bear sin because of him" to teach that one should not rebuke a neighbor to the neighbor's embarrassment. The Gemara read the words of Leviticus 26:37, "And they shall stumble one upon another," to mean that one will stumble through the sin of another. The Gemara concluded that all everyone is held responsible for each another. Similarly, elsewhere, the Gemara read the words of Leviticus 26:37, "And they shall stumble one upon another," to mean that for all transgressions of the Torah, the whole world is punished. Thus the Gemara taught that all Jews stand as guarantors for one another. And reading Song of Songs 6:11, "I went down into the garden of nuts," to apply to Israel, a Midrash taught that just as when one takes a nut from a stack of nuts, all the rest come toppling over, so if a single Jew is smitten, all Jews feel it, as Numbers 16:22 says, "Shall one man sin, and will You be angry with all the congregation?" Rabbi Tarfon wondered whether anyone in his generation could accept reproof, for if one told another, "Remove the mote from between your eyes," the other would answer, "Remove the beam from between your eyes!" Rabbi Eleazar ben Azariah wondered whether anyone in his generation knew how to reprove. Rabbi Johanan ben Nuri said that he would often complain about Akiva to Rabban Gamaliel Beribbi, causing Akiva to be punished as a result, but Akiva all the more showered love upon Rabbi Johanan ben Nuri, bearing out what Proverbs 9:8 says: "Reprove not a scorner, lest he hate you; reprove a wise man, and he will love you." The Gemara discussed how far one should reprove another. Rav said that one should reprove until the one reproved strikes the reprover. Samuel said that one should reprove until the one reproved curses the reprover. Rabbi Johanan said that one should reprove only until the one reproved rebukes the reprover. The Gemara noted a similar dispute among Tannaim. Rabbi Eliezer said until the one reproved strikes the reprover. Rabbi Joshua said until the one reproved curses the reprove. Ben Azzai said until the one reproved rebukes the reprover. Rav Naḥman bar Isaac said that all three cited 1 Samuel 20:30 to support their positions. 1 Samuel 20:30 says: "Then Saul's anger was kindled against Jonathan and he said to him: ‘You son of perverse rebellion, do not I know that you have chosen the son of Jesse (David) to your own shame, and to the shame of your mother's nakedness?'" And shortly thereafter, 1 Samuel 20:33 says: "And Saul cast his spear at him to smite him." Rabbi Eliezer said, "until the one reproved strikes" because 1 Samuel 20:33 says "to smite him." Rabbi Joshua said, "until the one reproved curses" because 1 Samuel 20:33 says: "to your own shame and to the shame of your mother's nakedness." Ben Azzai said, "until the one reproved rebukes" because 1 Samuel 20:30 says: "Then Saul's anger was kindled." The Gemara asked how Ben Azzai, who said "until the one reproved rebukes," explained how 1 Samuel 20:33 also mentions beating and cursing. The Gemara reasoned that Jonathan risked his life even further (and rebuked even more than required) because of his great love of David. And Rabbi Il'a said in the name of Rabbi Eleazar son of Rabbi Simeon that just as one is obliged to say words of reproof that will be accepted, so one is obliged not to say words of reproof that will not be accepted. Rabbi Abba said that it is a duty to forgo reproof that will not be accepted, as Proverbs 9:8 says: "Reprove not a scorner, lest he hate you; reprove a wise man, and he will love you." Reading the words of Leviticus 19:18, "You shall not take vengeance," the Sifra defined the extent of the term "vengeance." The Sifra taught that the term "vengeance" applies to a case where one person asks to borrow a second's sickle, and the second does not lend it, and then on the next day, the second asks the first to borrow the first's spade, and the first declines to lend it because the second did not lend the second's sickle. And reading the words of Leviticus 19:18, "You shall not . bear any grudge," the Sifra defined the extent of the term "grudge." The Sifra taught that the term "grudge" applies to a case where one person asks to borrow a second's spade, and the second does not lend it, and then on the next day, the second asks the first to borrow the first's sickle, and the first consents to lend the sickle but taunts, "I am not like you, for you did not lend me your spade, but here, take the sickle!" Reading the words of Leviticus 19:18, "You shall not take vengeance or bear any grudge against the sons of your own people," the Jerusalem Talmud asked what a practical illustration would be. The Gemara answered: If one was cutting meat, and the knife in one hand cut the other hand, would the person then go and cut the hand that held the knife? Once a gentile came before Shammai and said, "I will convert to Judaism, on the condition that you teach me the whole Torah while I stand on one foot." Shammai pushed him away with a builder's ruler. When the gentile repeated his challenge before Hillel, Hillel said to him (paraphrasing Leviticus 19:18), "What is hateful to you, do not do to your fellow. That is the whole Torah, and the rest is the explanation—go and learn it." The Sifra reported that Rabbi Akiva taught that the words of Leviticus 19:18, "you shall love your neighbor as yourself," state the encompassing principle of the Torah. But Ben Azzai taught that the words of Genesis 5:1, "This is the book of the generations of Adam," state a still more encompassing principle. Similarly, a Midrash reported that Ben Azzai taught that the words of Genesis 5:1, "This is the book of the descendants of Adam," teach a great principle of the Torah. But Rabbi Akiva replied that the words of Leviticus 19:18, "you shall love your neighbor as yourself," teach an even greater principle. Hence, one must not say, "Since I have been put to shame, let my neighbor be put to shame." And Rabbi Tanhuma taught that those who do so must know Whom they put to shame, for Genesis 1:27 reports of humankind, "In the likeness of God made He him." The Gemara reported that a dilemma was raised before the Sages: Could a child operate on his parent? Would the child thus be liable for wounding the parent? Rav Mattana quoted Leviticus 19:18, "And you shall love your neighbor as yourself," and reasoned that just as people would want others to heal them when the need arises, they must heal others when the need arises. It is prohibited for one to do to others only those actions that one would not want done to oneself. Therefore, it is permitted for one to heal a parent even if the procedure entails wounding the parent. Rav Naḥman said in the name of Rabbah bar Abbuha that Leviticus 19:18 requires that even when executing a person, one must choose for the condemned an easy death. And other Rabbis counseled that Leviticus 19:18 prohibits taking actions that would make one's spouse unattractive. Thus Rav Judah said in the name of Rav that Leviticus 19:18 requires a man not to become engaged to a woman before he sees her, lest he subsequently see something in her that might make her repulsive to him. Similarly, Rav Hisda taught that Leviticus 19:18 prohibited one from engaging in marital relations during the daytime, and Abaye explained that this was because one might observe something that should make one's spouse repulsive. Tractate Kilayim in the Mishnah, Tosefta, and Jerusalem Talmud interpreted the laws of mixing plants, cloth, and animals in Leviticus 19:19. Reading Leviticus 18:4, "My ordinances (מִשְׁפָּטַי, mishpatai) shall you do, and My statutes (חֻקֹּתַי, chukotai) shall you keep," the Rabbis in a Baraita taught that the "ordinances" (מִשְׁפָּטִים, mishpatim) were commandments that logic would have dictated that we follow even had Scripture not commanded them, like the laws concerning idolatry, adultery, bloodshed, robbery, and blasphemy. And "statutes" (חֻקִּים, chukim) were commandments that the Adversary challenges us to violate as beyond reason, like those relating to wool linen mixtures (שַׁעַטְנֵז, shatnez, prohibited by Leviticus 19:19 and Deuteronomy 22:11), release from levirate marriage (חליצה, chalitzah, mandated by Deuteronomy 25:5–10), purification of the person with tzaraat (in Leviticus 14), and the scapegoat (in Leviticus 16). So that people do not think these "ordinances" (מִשְׁפָּטִים, mishpatim) to be empty acts, in Leviticus 18:4, God says, "I am the Lord," indicating that the Lord made these statutes, and we have no right to question them. The Sifra reported the same discussion, and added eating pork (prohibited by Leviticus 11:7 and Deuteronomy 14:7–8) and purification of a person affected by skin disease (מְּצֹרָע, metzora, regulated in Leviticus 13–14). Similarly, Rabbi Joshua of Siknin taught in the name of Rabbi Levi that the Evil Inclination criticizes four laws as without logical basis, and Scripture uses the expression "statute" (chuk) in connection with each: the laws of (1) a brother's wife (in Deuteronomy 25:5–10), (2) mingled kinds (in Leviticus 19:19 and Deuteronomy 22:11), (3) the scapegoat (in Leviticus 16), and (4) the red cow (in Numbers 19). Rabbi Eleazar ben Azariah taught that people should not say that they do not want to wear a wool linen mixture (שַׁעַטְנֵז, shatnez, prohibited by Leviticus 19:19 and Deuteronomy 22:11), eat pork (prohibited by Leviticus 11:7 and Deuteronomy 14:7–8), or be intimate with forbidden partners (prohibited by Leviticus 18 and 20), but rather should say that they would love to, but God has decreed that they not do so. For in Leviticus 20:26, God says, "I have separated you from the nations to be mine." So one should separate from transgression and accept the rule of Heaven. Hanina ben Hakinai employed the prohibition of Leviticus 19:19 to imagine how one could with one action violate up to nine separate commandments. One could (1) plow with an ox and a donkey yoked together (in violation of Deuteronomy 22:10) (2 and 3) that are two animals dedicated to the sanctuary, (4) plowing mixed seeds sown in a vineyard (in violation of Deuteronomy 22:9), (5) during a Sabbatical year (in violation of Leviticus 25:4), (6) on a Festival day (in violation of, for example, Leviticus 23:7), (7) when the plower is a priest (in violation of Leviticus 21:1) and (8) a Nazirite (in violation of Numbers 6:6) plowing in a contaminated place. Chananya ben Chachinai said that the plower also may have been wearing a garment of wool and linen (in violation of Leviticus 19:19 and Deuteronomy 22:11). They said to him that this would not be in the same category as the other violations. He replied that neither is the Nazirite in the same category as the other violations. Tractate Orlah in the Mishnah, Tosefta, and Jerusalem Talmud interpreted the laws of the prohibition in Leviticus 19:23–25 against using the fruits of a tree in its first three years. Rav Zeira counted five kinds of orlah (things uncircumcised) in the world: (1) uncircumcised ears (as in Jeremiah 6:10), (2) uncircumcised lips (as in Exodus 6:12), (3) uncircumcised hearts (as in Deuteronomy 10:16 and Jeremiah 9:26), (4) uncircumcised flesh (as in Genesis 17:14), and (5) uncircumcised trees (as in Leviticus 19:23). Rav Zeira taught that all the nations are uncircumcised in each of the first four ways, and all the house of Israel are uncircumcised in heart, in that their hearts do not allow them to do God's will. And Rav Zeira taught that in the future, God will take away from Israel the uncircumcision of their hearts, and they will not harden their stubborn hearts anymore before their Creator, as Ezekiel 36:26 says, "And I will take away the stony heart out of your flesh, and I will give you an heart of flesh," and Genesis 17:11 says, "And you shall be circumcised in the flesh of your foreskin." Judah ben Padiah noted Adam's frailty, for he could not remain loyal even for a single hour to God's charge that he not eat from the Tree of Knowledge of Good and Evil, yet in accordance with Leviticus 19:23, Adam's descendants the Israelites waited three years for the fruits of a tree. The Mishnah taught that the commandments of Leviticus 19:27 not to round off the side growth of one's head and not to destroy the corners of one's beard are two of only three exceptions to the general rule that every commandment that is a prohibition (whether time dependent or not) governs both men and women. The other exception is the commandment of Leviticus 21:1 for Kohanim not to become ritually impure for the dead. Rabbi Eliezer the Great taught that the Torah warns against wronging a stranger in 36, or others say 46, places (including Leviticus 19:33–34). The Gemara went on to cite Rabbi Nathan's interpretation of Exodus 22:20, "You shall neither wrong a stranger, nor oppress him; for you were strangers in the land of Egypt," to teach that one must not taunt another about a flaw that one has oneself. Rabbi Ḥiyya taught that the words of Leviticus 19:35, "You shall do no unrighteousness in judgment," apply to judgment in law. But a Midrash noted that Leviticus 19:15 already mentioned judgment in law and questioned why Leviticus 19:35 would state the same proposition again and why Leviticus 19:35 uses the words, "in judgment, in measures." The Midrash deduced that Leviticus 19:35 teaches that a person who measures is called a judge, and one who falsifies measurements is called by the five names "unrighteous," "hated," "repulsive," "accursed," and an "abomination," and is the cause of these five evils. Rabbi Banya said in the name of Rav Huna that the government comes and attacks that generation whose measures are false. The Midrash found support for this from Proverbs 11:1, "A false balance is an abomination to the Lord," which is followed by Proverbs 11:2, "When presumption comes, then comes shame." Reading Micah 6:11, "Shall I be pure with wicked balances?" Rabbi Berekiah said in the name of Rabbi Abba that it is impossible for a generation whose measures are false to be meritorious, for Micah 6:11 continues, "And with a bag of deceitful weights" (showing that their holdings would be merely illusory). Rabbi Levi taught that Moses also hinted to Israel that a generation with false measures would be attacked. Deuteronomy 25:13–14 warns, "You shall not have in your bag diverse weights . you shall not have in your house diverse measures." But if one does, one will be attacked, as Deuteronomy 25:16, reports, "For all who do such things, even all who do unrighteously, are an abomination to the Lord your God," and then immediately following, Deuteronomy 25:17 says, "Remember what Amalek did to you (attacking Israel) by the way as you came forth out of Egypt."
Леуіліктер кітабының 20 - тарауы
Мишна Синедрион және Вавилон Талмуды Синедрион Леуіліктер 18:21 және 20:15 және 5Мұса 18:10-де өз баласын отқа Молохқа өткізуді тыйым салатын заңдарды түсіндірді. Мишнада Леуіліктер 20:15 - 16-да айтылған жануарды өлтіру туралы бұйрық туралы сұрақ қойылады: Егер адам күнә жасаса, жануар қалай күнә жасады? Мишнаның қорытындысына қарағанда, Киелі жазбалар оны өлтіруге бұйырған, өйткені ол адамды күнәға азғырады. Мишнада бұл жануардың көшелер арқылы жүріп, адамдарды: "Бұл жануардың арқасында мынау-мынау таспен атқыланды" деп айтуға итермелеуі мүмкін емес деп түсіндіріледі. Гемарада раббилердің кейбір баяндамалары жазылған. Олар Мысырдан шығу 3:8 және 17, 13:5; 33:3, Леуіліктер 20:24, Сандар 13:27 және 14:8, 5 - жазба 6:3, 11:9, 26:9 және 15, 27:3, 31:20 тармақтарда айтылғандай, Исраил жерінде "сүт пен бал" шынымен ағып жатқан. Бірде Рами бар Езекиел Бней Бракқа барғанда, інжір ағаштарының астында жүзімді жайылып жүрген ешкілерді көрді, ал інжірден бал ағып жатты, ал ешкілерден ағып жатқан сүт інжір балымен араласып, оны шынымен де сүт пен бал ағып жатқан жер екеніне көз жеткізді. Раввин Якуб бен Достай Lod пен Ono арасы үш шақырымдай екенін айтады. Бірде ол таңертең ерте тұрып, тұяғына дейін өрік балымен бауыздаған. Реш-Лакиш Сепфористің сүті мен балы 16 мильге 16 мильге созылып жатқан жерін көргенін айтады. Рабба бар бар Хана бүкіл Исраил елінде сүт пен бал ағып жатқанын көріп, оның жалпы ауданы жиырма екі парасанг пен алты парасангқа тең екенін айтты.
Леуіліктер 19 - тарау
Леуіліктер 19:17-ді оқып, "Жүректеріңде бауырластарыңды жек көрмеңдер", - деп, Маймонид бір яһудиді жүрегінде жек көретін адам Тораның бір тыйымын бұзады деп үйретті. Маймонидтің ілімі бойынша, біреу саған ренжіткенде, үндемей, оны жек көруің керек. Қайта, сол адамның не істегенін айтып, одан: "Неге маған осылай істедің?" деп сұрауың керек. "Неге мені осылай қорладың?" - деп сұрады. Леуіліктер 19: 17 - де: "Адамды әшкереле" делінген. Егер күнә жасаған адам кешірім сұраса, кешірім сұра. Кешіру кезінде адам қатыгез болмауы керек. Маймонид: "Бір жақыныңды ескер" (Леуіліктер 19:17) деп жазылғандай, яһудидің күнә жасағанын немесе дұрыс емес жолға түскенін көрген адам оны түзетуге және хабарлауға міндетті. Бірде біреудің өзіне жасаған жамандығы үшін немесе Құдаймен қарым-қатынасы үшін басқа біреуді сөгіс еткен адам онымен жеке сөйлесуі керек. Адам әріптесімен сабырлылықпен және мейіріммен сөйлесуі керек, әріптесіне ол адамның әріптесінің өз игілігі үшін ғана осы мәлімдемелерді жасап жатқанын, әріптесіне Келе жатқан әлемдегі өмірге лайық болуға мүмкіндік беру керектігін хабарлау керек. Егерде ол сөзіне құлақ асса, жақсы, ал құлақ аспаса, екінші, үшінші рет сөзіне құлақ ассын. Ал егер ол саған: "Мен тыңдамаймын" деп, соққы беріп жатса, онда сен оны жөнге салуың керек. Күнәкарларды әшкерелеп, жазалауға мүмкіндігі бар, бірақ жазаламайтындар күнәкар деп саналады. Маймонидтің үйретуінше, біріншіден, әріптесіне ескерту жасайтын адам, Леуіліктер 19:17 - де айтылғандай, әріптесін ұялту үшін оған қатал сөйлеуге болмайды. Сондықтан сендер бұған еш кінәлі емессіңдер". Бір кісіге басқа бір яһудиді ұялту, тіпті оны жұрт алдында ұялту бұйырылмайды. Бұл жеке адамдардың арасындағы мәселелерге қатысты. Алайда егер күнә жасаған адам жеке кеңес бергеннен кейін де күнәсына өкінбесе, ол көпшіліктің алдында ұятқа қалуы мүмкін. Маймонидтер Исраил пайғамбарларының іс-әрекеті сияқты, мұндай күнәкарды күнәсына өкінгенше қорлау, келекелеу және қарғысқа ұшырату мүмкін деп үйретті. Бірақ Маймонидтің ілімі бойынша, әріптесімен ренжіген адам ренжіген адамды ескермеуі немесе бұл туралы мүлдем айтпауы, өйткені ренжіген адам өте әдепсіз немесе психикалық жағынан ауытқулы болғандықтан, егер ол ренжіген адамды жек көрмей немесе ренжіткен адамды ескермей, оны толығымен кешірсе, бұл пәктіктен шыққан мінез-құлық. Леуіліктер 19:17 - де тек жек көрушілік сезімінен арылу керектігі айтылған. Маймонидтің үйретуінше, әріптесінен кек алған адам Тораның: "Өк алмаңдар!" - деген өсиетін бұзады. Адам осы дүниелік нәрселерге деген ықыласынан жоғары тұруға үйренуі керек, өйткені ақыл-ойға толы адамдар бұлардың барлығын бекершілік пен бос нәрсе деп санайды, сондықтан олар үшін кек алудың қажеті жоқ. Сифраны қайталап (жоғарыда "Классикалық раввиндік түсіндірмеде: 19-тарауда" баяндалған) Маймонид өш алу дегеніміз - әріптесі біреуден балта сұрап, ол одан қарызға беруден бас тартқан жағдайда да өш алуды білдіреді деп үйретті. Келесі күні бас тартқан адам әріптесінен балтасын сұрап алады. Ал әріптесі: "Бұл кісі әріптесіне қарыз бермегендей, әріптесі де оған қарыз бермейді" деп жауап береді. Бұл - кек алу. Қайта, ол балтасын сұрап келгенде, әріптесі оған бар жүрегімен, жасаған ісі үшін ақы төлеместен, оны беруі керек. Сондай-ақ Маймонид басқа яһудиге реніш сақтаған адам Тораның бір тыйымын бұзады деп үйреткен. Сифраны (жоғарыда) қайталап, Маймонид реніш сақтап қалу Реувен Шимоннан үйін Реувенге жалға беруді немесе оған өгіз беруді сұрағанда, Шимон бұны істеуге дайын болмады деп үйретті. Бірнеше күннен кейін Шимон Рубеннен бір нәрсе алып немесе жалға алып келеді, ал Рубен Шимонға: "Бұл - мынау. Мен оны сізге беремін. Мен сендер сияқты емеспін. Сендерге істегендеріңе лайықты жазаларыңды беремін". Мұндай адам кек сақтамауға тыйым салынған ережеге қайшы келеді. Қайта, ол бұл мәселені жүрегінен өшіріп, оны есіне түсірмеуі керек. Егер ол осыны есіне түсірсе, кек алуы мүмкін. Сондықтан Леуіліктер 19:18 - де қастық ұстауға тыйым салынады, ал бұл адамның жүрегінен қателесті толықтай өшіруін талап етеді. Маймонид бұл қасиет адамдардың арасында тұрақты орта, сауда-саттық пен сауда-саттық орнатуға мүмкіндік береді деп үйретті. Леуіліктер 19:18-ді оқып, "жақыныңды өзіңді сүйгендей сүй" деп, Маймонид яһудилердің бәріне басқа яһудилерді өздерін сүйгендей сүюге бұйрық берілгенін үйретті. Сондықтан олар басқалардың мақтауына ие болып, өздерінің ақшалары мен абырой-құрметтері үшін уайымдайтын бо�...
Леуіліктер 19 - тарау
1877 жылы Аугуст Клостерманн Леуіліктер 1726-шы кітабының заңдар жинағы ретінде ерекшелігін байқап, оны "Қасиеттілік кодексі" деп атады. Джон Гамми Леуіліктер 19-шы кітабын Еврей Киелі кітап этикасының ең жоғары нүктелерінің бірі ретінде, Амос 5, Михей 6, Езекиел 18 және Әйүп 31-ші жазбалармен қатар санады. 1950 жылы консервативті иудаизмнің яһуди заңдары мен нормалары жөніндегі комитеті былай деп шешті: "Моторлы көліктерді пайдаланбау - демалыс күніне қатысты қасиетті рухты сақтауға көмектесетін маңызды көмек. Сондай-ақ, мұндай ұстамдылық отбасы мүшелерінің демалыс күні бірге болуына көмектеседі. Алайда, егер отбасы мәжілісханадан қашықтықта тұрып жатса, мәжілісханаға бару үшін автокөлікті пайдалану ешқандай жағдайда де демалыс күнін бұзу деп қарастырылмауы керек, керісінше, мұндай қатысу біздің сенімімізге адалдық білдіру деп есептеледі. . [I] Біздің халқымыздың өзгеріп жатқан қажеттіліктеріне жауап беретін Халахтың тірі және даму рухында біз демалыс күні демалыс күнінің рақатын арттыру немесе мицва орындау кезінде жеке ыңғайсыздықты азайту мақсатында электр жарығын пайдалануға рұқсат етілетінін жариялаймыз. Консервативті қозғалыстың еврей заңдары мен стандарттары жөніндегі комитеті Леуіліктер 19:16 -ға негізделген: "Сен басқаның қанын төгуге де бейшара болма" деп, Талмуд медициналық көмек көрсету міндетін кеңейтіп, осы мақсатқа арналған қаржылай ресурстарды жұмсауды қамтиды. Комитет раббилердің ілімі бойынша, Құдай бізге ауруларды сауықтыруға рұқсат беріп, соны талап етеді. Рабиндар бұл рұқсатты және міндетті шығыс 21:1920-де тапты, оған сәйкес шабуылдаушы құрбанның "толық сауығып кетуін" және 5 Заң 22: 2-де: "Жоғалған мүлікті оған қайтаруға тиіссіз". Талмудта Мысырдан шығу 21:19-20-де "дәрігерге емделуге рұқсат беру" деп түсіндіріледі. Еврей жазбаларындағы 5 - жазба 22: 2-дегі қосымша әріпке сүйене отырып, Талмудта басқа адамдардың денелерін, сондай-ақ олардың меншігін қалпына келтіру міндеті және осылайша өмірге қауіп төндіретін жағдайда біреудің көмегіне келу міндеті деп табылды. Комитет яһуди заңына сәйкес, жеке адамдар мен отбасылар, дәрігерлер мен басқа да денсаулық сақтау ұйымдары, сондай-ақ қоғам, адамдарға өмірді сақтайтын және басқа да негізгі қажеттіліктерін қанағаттандыратын ең аз дегенде лайықты денсаулық сақтау қызметін қамтамасыз етуді талап етеді деген қорытындыға келді. Комитет ұлттық қоғамның қажетті медициналық көмекке қол жеткізе алмайтын адамдарға қажетті медициналық көмек көрсетуді қамтамасыз ету үшін түпкілікті жауапкершілікті мойнына алатынын және еврей азаматтары бұл жауапкершілікті орындайтын қоғамдық институттарды (лоббистік және басқа да құралдармен) қолдауы керектігін қорытындылады. Уильям Девер археологтар Синай шөліндегі Кунительт-Аджруд жерінен (ондағы климат органикалық заттарды жақсырақ сақтай алады) тапқан 100 зығыр мен жүн сынықтарының көбі Леуіліктер 19:19 және 5 - жазба 22:11 тармақтардағы ережелерге сай келгенін атап өтті. Девер Леуіліктер 19:36 - дағы "салмақ" деген еврей сөзі, "мознаим" екілік есімдік болып табылады, ол "құлақ" дегенді білдіреді, өйткені бәлкім, екі құлаққа ұқсайтын бүйірлік тепе-теңдікті көруге болады. Девер археологтардың VIII ғасырдың аяғы мен VII ғасырдың басында қазбаланған археологиялық деректерге сүйене отырып, тапқан шекел салмақтарының әртүрлілігі Леуіліктер 19:36 сияқты исраилдіктердің таразыны қолданатынын көрсететін тармақтарды түсіндіруге көмектеседі деп дәлелдеді. Девер археологтар тапқан қаптама салмақтар осы үзінділерді шындыққа айналдырады деп қорытындылады, өйткені олар іс жүзінде болған экономикалық жүйені реформалауға шақырады.
John Gammie ranked Leviticus 19 as one of the high points of Hebrew Bible ethics, along with Amos 5, Micah 6, Ezekiel 18, and Job 31. In 1950, the Committee on Jewish Law and Standards of Conservative Judaism ruled: “Refraining from the use of a motor vehicle is an important aid in the maintenance of the Sabbath spirit of repose. Such restraint aids, moreover, in keeping the members of the family together on the Sabbath. However where a family resides beyond reasonable walking distance from the synagogue, the use of a motor vehicle for the purpose of synagogue attendance shall in no wise be construed as a violation of the Sabbath but, on the contrary, such attendance shall be deemed an expression of loyalty to our faith. . [I]n the spirit of a living and developing Halachah responsive to the changing needs of our people, we declare it to be permitted to use electric lights on the Sabbath for the purpose of enhancing the enjoyment of the Sabbath, or reducing personal discomfort in the performance of a mitzvah.”
The Committee on Jewish Law and Standards of the Conservative Movement noted that based on Leviticus 19:16, "Nor shall you stand idly by the blood of your fellow," the Talmud expands the obligation to provide medical aid to encompass expenditure of financial resources for that purpose. The Committee noted that the Rabbis taught that God both authorizes us and requires us to heal. The Rabbis found that authorization and imperative in Exodus 21:19–20, according to which an assailant must ensure that the victim is "thoroughly healed," and Deuteronomy 22:2, "And you shall restore the lost property to him." The Talmud understood Exodus 21:19–20 to give "permission for the physician to cure." Based on an extra letter in the Hebrew text of Deuteronomy 22:2, the Talmud found the obligation to restore other people's bodies as well as their property, and hence found an obligation to come to the aid of someone in a life threatening situation. The Committee thus concluded that Jewish law requires that individuals and families, physicians and other health care providers, and the community provide people with at least a decent minimum of health care that preserves life and meets other basic needs. The Committee concluded that the national society bears ultimate responsibility to assure provision of needed health care for people who cannot afford it, and Jewish citizens should support (by lobbying and other means) societal institutions that will fulfill that responsibility. William Dever noted that most of the 100 linen and wool fragments, likely textiles used for cultic purposes, that archeologists found at Kuntillet Ajrud in the Sinai Desert (where the climate may better preserve organic materials) adhered to the regulations in Leviticus 19:19 and Deuteronomy 22:11. Dever explained that the Hebrew term in Leviticus 19:36 for “balance,” מֹאזְנַיִם, moznayim, is a dual noun that means “ears,” apparently because one could see the flanking balance pans as resembling two ears. Dever argued that varieties of sheqel weights that archeologists found in well stratified archaeological contexts of the late 8th and early 7th centuries help to explain texts like Leviticus 19:36 that refer to the balances with which Israelites used the weights. Dever concluded that the doctored weights that archeologists found give these passages the ring of truth as calling for the reform of an economic system that actually existed.
Леуіліктер кітабының 20 - тарауы
Қазіргі таңда яһуди діндерінің жетекші ағартушылары Леуіліктер 18:22 және 20:13-тегі гомосексуализм туралы заңды әртүрлі түсіндіреді. Православтық иудаизмнен 2010 жылы Йешива университетінің Рабби Исаак Эльчанан теологиялық семинариясының төрт жетекшісі Тора гомосексуалды мінез-құлықты мүлдем тыйым салады деген мәлімдеме жариялады, ал гомосексуализмге қатысты Тораны зерттеу ұстанымдарын ұстайтын еврейлерді саяси дұрыстыққа және заманның мінез-құлқына қайшы қояды, бірақ олар өздеріне және Құдайға адал болуы керек, салдары қандай болса да. 1977 жылы Реформалық яһуди дінінің американдық раввиндерінің орталық конференциясы ерлі-зайыптылардың арасындағы гомосексуалды әрекеттерді қылмыстық қылмыс деп тануға және оларға қарсы дискриминацияны тыйым салуға шақыратын заң қабылдады. 2006 жылы Консервативті иудаизмнің еврей заңдары мен стандарттары жөніндегі комитеті 13-12 дауыспен ерлер арасындағы анальдық жыныстық қатынасқа қатысты Киелі кітаптағы тыйым салу күшінде бола тұра, гетеросексуалдық қатынасты ұстай алмайтын гомосексуалдар үшін, басқа да гейлер мен лесбияндық интимдік әрекеттермен байланысты болған раввиндік тыйым салулар алмастырылады. Талмудтық қағидаға негізделген барлық адамдардың адам абыройын сақтау міндеті, яһуди қоғамдастығында гейлер мен лесбияндық еврейлердің мәртебесін қалыпқа келтіреді, ал гейлік неке мәселесі туралы нақты шешім қабылдамайды. 2013 жылы Америка раввиндерінің жауапты комитетінің орталық конференциясы реформа раввиндерінің бір жынысты яһудилердің неке рәсімдерінде CCAR-дің толық қолдауымен рәсімдеуі және реформа раввиндерінің бұл бір жынысты некелерді кидушин деп санауы мүмкін, неке рәсімінде еврей формалары мен ырымдарын пайдалану. Нейтан Макдональд Исраил жерінің Леуіліктер 20:24-те, Мысырдан шығу 3:8 және 17: 13:5; 33:3, Сандар 13:27 және 14:8 және 5 - жазба 6:3, 11:9, 26:9 және 15, 27:3, 31:20 сияқты "сүт пен бал ағып жатқан ел" ретінде сипатталуының нақты мағынасы туралы кейбір дау-дамайлар туралы баяндады. Макдональд сүт (חָלָב, chalav) сөзі "май" (חֵלֶב, chelev) сөзі болуы мүмкін екенін, ал бал (דְבָשׁ, devash) сөзі ара балы емес, жемістен жасалған тәтті сиропты білдіретінін жазды. Бұл сөз айғағы жердің молшылыққа толы екенін және оның тек сүт пен балмен ғана емес, басқа да көптеген жолдармен көрініс тапқан экологиялық байлығын білдіреді. Макдональд бұл сөз тіркесі әрқашан Исраил халқы әлі де көрмеген жерді сипаттауға арналған деп атап өтті және оны әрқашан болашақтағы үміт ретінде сипаттады.
Киелі кітап
Мысырдан шығу 19:6 (қасиетті болу). 3 Лев 18:21 (Молек); 23:22 (ауыл бұрыштары). 5 - Заң 18: 10 (балаларды отқа өткізу); 24: 1415 (еңбек ақысын дереу төлеу). 1 Патшалар 11:48, 33 (Молек). 2 Патшалар 16:3 (бала отқа түседі); 17:17 (балалар отқа түседі); 21:6 (бала отқа түседі); 23:1014 (Молек). Ишая 56:67 (сенбі күнін сақтау); 57:9 (Молек немесе патша); 66:23 (барлық жерде сақталатын сенбі күн). Еремия 7:31 (балаларды құрбандыққа шалу); 16:6 (шайыру); 22:1314 (жалақы төлеу); 32:35 (Молек); 41:5 (шайыру); 48:37 (шайыру); 49:13 (Молек немесе Малкәм). Езекиел 16:2021 (балаларды құрбандыққа шалу); 18:57 (әділ ұрлық жасамайды); 23:612 (Қасиеттілік кодексі бұзылады); 23:37 (балаларды құрбандыққа шалу). Амос 5:2527 (Молек немесе патша). Софония 1:46 (Молек). Забур 41:2 (кедейлерге көңіл бөлу); 82:2 (әділсіз үкім); 135:4 (Құдай Исраилді таңдады); 140:13 (кедейлер). 2 Тарихилар 33:6 (балалар отқа түседі).
Ежелгі
Конфуций. Аналектілер 3:15:23. ("Цзе кунг: "Бір ғана сөз бар ма, ол өмір бойы өмір сүру ережесіне айналуы мүмкін бе?" Сонда ұстаз: "Осындай сөз бар ма?" - деп сұрады. Өзіңе істелуін қаламайтын нәрсені басқаларға да істеме" (Жар. Қытай, шамамен б.з.д. 4 ғасыр Б. э. т. ("Біз достарымызға өзімізге қалай қараса, солай қарауымыз керек".) Диоген Лаертиус кітабында келтірілген. "Білімді философтардың өмірі мен пікірлері" 5:11. Біздің заманымыздың 3-ші ғасыры. Аударған: С. Д. Йонг. 19 ғасыр. Кессинджер баспасының қайта басылымы, 2007.
Aristotle. 4th Century B. C. E. ("We should behave to our friends as we would wish our friends to behave to us.") Quoted in Diogenes Laërtius. Lives and Opinions of Eminent Philosophers , 5:11. 3rd century CE. Translated by C. D. Yonge. 19th century. Reprinted Kessinger Publishing, 2007.
Раби емес ерте кезеңдері
Тобит 4:15 . 225 және 175 жылдар аралығында. ("Өзің жек көретінді басқаға істеме". Фило. Аллегорикалық түсіндірме, 3-кітап, 7:22; Әбілдің тууы және оның және оның інісі Қабылның ұсынған құрбандықтары туралы, 22:77; Нұхтың егінші болып істеген жұмысы туралы, 22:95, 25:109, 27:113, 28:117, 33:135; Құдайдан келген нәрселердің мұрагері кім? Александрия, Египет, біздің заманымыздың 1-ғасырдың басында, мысалы, Филонның шығармалары: толық және шектелмеген, жаңа жаңартылған басылым. Чарльз Дюк Йонге аударған, 52, 104, 199202, 289, 338, 389, 412, 536, 555, 591, 619, 63435, 648 беттер. Пибоди, Массачусетс: Хендрикссон баспасы, 1993 жыл. Жақып 2: 8. 45-62 жылдары ("Егер Киелі жазбаларда жазылған: "Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!" деген патша заңын орындай берсеңдер, дұрыс істеп жүрсіңдер"). Ғалаттықтарға 5: 14 . 49-58 жылдары ("Барлық Таурат заңы мына бір бұйрыққа саяды: "Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!"). Римдіктерге 13: 8-9 . 58 жылы жазылған ("Бір-біріңді сүюден басқа ешбір борышың болмасын. Бұл - өсиеттер . Бұл өсиеттің бәрі мына бір сөзге негізделген: "Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!" Марқа 12: 31 . 70 жылы ("Екіншісі де осыған ұқсас: 'Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!' Бұлардан артық өсиет жоқ". - деп жауап берді. "Енді, адамдардың өздеріңе қалай істегенін қаласаңдар, сендер де оларға солай істеңдер! Таурат пен Пайғамбарлар жазбалары осыны білдіреді. "); 19:19 ("Қайсысысы өз жақынын өзі сияқты жақсы көрсе, сол жақсы көреді. "); 22:3940 ("Екіншісі де сол сияқты: "Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!" Бүкіл Таурат заңы мен Пайғамбарлар жазбалары осы екі өсиетке негізделген", - деп түсіндірді. 70-100 ж. Лұқа 6:31 ("Басқалар өздеріңе қалай істесін десеңдер, сендер де оларға солай істеңдер. "); 10:2528 ("Қайсысыны өзіңді сүйгендей сүй".). 80-150 жылдары. Елшілердің істері 7:42 43 . 80-150 жылдары. (Молх). Иосиф Флавий. "Иудейлердің көне заттары" 4-кітап, 8-тарау, 11-параграф 93-94 жылдары. Мысалы, Иосифтың еңбектері: толық және толық, жаңа жаңартылған басылым. Уильям Уистонның аудармасы, 117 бет. Пибоди, Массачусетс: Хендрикссон баспасы, 1987. (жүн және зығыр қоспалары).
Luke 6:31 ("Do to others as you would have them do to you. "); 10:25–28 ("Love your neighbor as yourself."). Circa 80–150 CE. Acts 7:42–43. Circa 80–150 CE. (Molech). Josephus. Antiquities of the Jews book 4, chapter 8, paragraph 11 Circa 93–94. In, e. g., The Works of Josephus: Complete and Unabridged, New Updated Edition. Translated by William Whiston, page 117. Peabody, Massachusetts: Hendrickson Publishers, 1987. (mixtures of wool and linen).
Классикалық раввиндік
Мишна: Пеа 1:18:9; Килайим 1:19:10; Шевиит 1:8; Терумот 3:9; Орла 1:13:9; Шаббат 1:124:5; Шекалим 1:1; Евамот 8:6; Недарим 1:111:11; Кидушин 1:7, 1:9; Бава Камма 5:7; Бава Метзия 5:11, 7:7, 9:1112; Сангедрин 1:34; 3:7; 7:4, 68, 1011; 8:7; 9:1; Маккот 3:56, 89; Шевуот 1:18:6; Керитот 1:1, 2:46, 6:9. 200 жылы Исраил жерінде. Мысалы, "Мишна: жаңа аударма" кітабында. Жақып Нойснердің аудармасы, 1436, 4968, 70, 100, 15866, 251, 356, 424, 428, 489, 515, 544, 548, 58384, 589, 59798, 602, 61718, 836, 840, 851 беттер. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1988. Тосефта: Пеа 1:14:21; Демай 5:2; Килайим 1:15:27; Масрот 3:12; Орла 1:18; Бикурим 2:4; Шабат 15:9; 17:1; Мегилла 3:24; Сота 5:11; 15:7; Гитин 2:7; Кидушин 1:4; Бава Метзия 10:3; Бава Батра 5:7; Сангедрин 3:1; 6:2; 9:11; 12:1; Шевуот 3:1. Исраил жері, шамамен 250 жылы. Мысалы, "Тосфета" кітабында: Еврей тілінен аударғанда жаңа кіріспемен. Жақып Нойснердің аудармасы, 1-томы, 47-76, 103, 251-76, 292, 341-43, 349, 415, 423, 650, 853, 891, 901, 925-26 беттер; 2-томы, 1084, 1115, 1150, 1164, 1178, 1185 және 1229 беттер. Пибоди, Массачусетс: Хендрикссон баспасы, 2002 жыл. Сифра 195:1-210:2. Израиль жері, біздің заманымыздың 4-ші ғасыры. Мысалы, "Сифра: аналитикалық аударма" кітабында. Жақып Нойснер аударған, 3-том, 85-бет. Атланта: Scholars Press, 1988 жыл. Иерусалим Талмуды: Берахот 60а; Пеа 1а73б; Килайим 1а84б; Шевиит 12а, 59а; Масрот 37б; Маасер Шени 49б, 51а; Орла 1а42а; Бикурим 23аб; Иерусалим Шаббат 1а113б; Пешахим 14б; Рош Хашана 8а, 9б; Евамот 11а, 33а, 57а, 61а, 62а; Недарим 1а; Назир 27б; Сота 3а, 6а, 11б, 41б, 49б50а; Киддушин 5аб, 20б21а; Бава Камма 22б; Бава Мецаиб 13б, 23а, 32б33а; Санхерин 3б, 29б, 34б; Шевуот 1а. Тиберия, Израиль жері, біздің заманымыздың 400 жылы. Мысалы, Талмудта "Ерушальми". Мұрағат: Хаим Малиновиц, Исраэль Симха Шорр және Мордехай Маркус, 23, 6ab, 910, 1213, 18, 24, 2930, 33, 3537, 4042 томдары. Бруклин: Mesorah Publications, 2006-2018 жылдар. Бұл кітап "Иерусалим Талмуды: аударма және түсініктеме" деген кітапта басылып шықты. Жақып Нойснер редакциялаған, Жақып Нойснер, Цвее Захави, Б. Барри Леви және Эдвард Голдман аударған. Пибоди, Массачусетс: Хендрикссон баспасы, 2009. Жаратылыс 1:15; 7:4; 15:7; 21:7; 24:7; 46:4; 55:3; 81:1; 90:2. Израиль жері, V ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: Жаратылыс. Гарри Фридман мен Морис Саймон аударған, 1-томы, 13-14 беттер, 51-52, 122-24 беттер, 176-77, 204, 391, 483 беттер; 2-томы, 745-827-28 беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. Мехильта де Рабби Шимон 49:3; 45:12; 61:1; 62:1, 3; 66:1; 74:4; 76:3; 77:3. Израиль жері, V ғасыр. Мысалы, Мехильта де Рабби Шимон бар Йохай. Уильям Дэвид Нельсон аударған, 218, 24950, 278, 282, 28485, 294, 348, 355, 359 беттер. Филадельфия: Еврей баспа қоғамы, 2006. Леуіліктер 19:4; 24:1; 25:8; 26:7; 27:3; 30:10; 35:3; 36:1. Израиль жері, V ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: Леуіліктер. Гарри Фридман мен Морис Саймонның аудармасы, 4-толық, 242, 30424, 33036, 346, 391, 448, 456 беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 Сасанидтер империясы, VI ғасыр. Мысалы, Талмуд Бавли. Мұрағатшы: Исраил Симха Шорр, Хаим Малиновиц және Мордехай Маркус, 72 том. Бруклин: Мезора пабтары, 2006.
Орта ғасырлар
Заңды қайталау Рабба 1:6; 6:3; 7:3. Израиль жері, 9 ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: 5 - тарау. Гарри Фридман мен Морис Саймонның аудармасы, 7-том, 6 - бет, 123, 135 - беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. Садиа Гаон. Эмунот ве Деот (сенімдер мен пікірлер). Бағдад, Вавилония, 933 жыл. Мысалы, "Сенімдер мен пікірлер кітабында". Самуэль Розенблатттің аудармасы, 31-32, 128, 130, 219-20, 225-26, 254, 327-28, 385 беттер. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1948. Мысырдан шығу 1:28; 15:24; 31:16; 38:7; 43:5. 10 ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: Шығу. Симон М. Лерман аударған, 3-том, 36, 195, 398, 455, 500 беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. Раши. Комментарий. Леуіліктер 19-20 . Трой, Франция, XI ғасырдың аяғы. Мысалы, Рашиде. Тора: Рашидің түсіндірмесімен аударылған, түсіндірілген және түсіндірілген. Аударған және түсіндірген: Yisrael Isser Zvi Herczeg, 3-том, 22559 беттер. Бруклин: "Мезора" баспасы, 1994 жыл. Рашбам. Тораға түсініктеме. Троя, 12 ғасырдың басында. Мысалы, Рашбамның Леуіліктер мен Сандар туралы түсініктемесі: Анотацияланған аударма. Мартин И. Локшин редакциялап, аударады, 97-114-бет. Провиденс: Браунның еврейлік зерттеулері, 2001. Яһуда Халеви. Кузари. 3:11; 4:3Е Толедо, Испания, 11301140. Мысалы, Ехуда Халеви. Кузари: Исраилдің сенімін дәлелдейтін дәлел. Генри Слонимскидің кіріспесі, 148 - 203-беттер. Нью-Йорк: Шокен, 1964 жыл. Сандар 1: 8; 2: 8; 8: 2, 7; 9: 2, 7, 10, 12, 45; 10: 1, 5; 11: 7; 14: 6; 15: 17; 17: 5; 19: 2, 5; 20: 14, 19. 12 ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: Сандар. Яһуда Дж. Слотки аударған, 5-томы, 14, 32, 205, 229, 239, 248, 256, 263, 318, 33436, 364, 437 беттер; 6-томы, 590, 66061, 705, 747, 755, 802, 811 беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. Ыбырайым ибн Езра. Тораға түсініктеме. 12 ғасырдың ортасы. Мысалы, Ибн Езраның Пятикнижәне түсіндірмесі: Левит кітабы (Вайкира). Аударған және түсіндірген: Х. Норман Стрикман және Артур М. Сильвер, 3-том, 153-85 беттер. Нью-Йорк: "Menorah Publishing Company" баспасы, 2004 жыл. Бахир, 1-бөлім, 180-тармақ. Прованс, шамамен 1174 жылы. Мысалы, "Бахир: аударма және түсініктеме" кітабында. Арий Капланның аудармасы мен түсіндірмесі, 69-70 бет. Ланхам, Мэриленд: Джейсон Аронсон, 1977 жыл. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Деот (Сөзімді дамыту заңдары), 6-тарау, 3, 59; 7-тарау, 18. Хилхот Талмуд Тора (Тораны зерттеу заңдары), 6-тарау, 1-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Хилхот Деот: Жеке тұлғаны дамыту заңдары: және Хилхот Талмуд Тора: Тора зерттеу заңдары. Заев Абрамсон мен Элияху Тугердің аудармасы, 2-том, 120-бет 33-бет, 136-51-бет, 248-бет 51-бет. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 1989 жыл. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Аводат Кохавим В'Чуккотеихем (Жұлдыздарға табынудың заңдары және олардың ережелері), 11-тарау, 9-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Хилхот Аводат Кохавим В'Чуккотеихем: Жұлдыздарға табынудың заңдары және олардың ережелері. "Ақ жол" атты кітаптың 3-томы, 206-07 беттер. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 1990. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Шевуот (Келісімдер туралы заңдар), 1-тарау, ¶¶ 3, 8. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Хафлаа: Сөздер кітабы. "Ақ жол" журналының "Ақ жол" журналы, 14-19 беттер. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2003. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Килайим (Құйылған қоспалар туралы заңдар). Хилхот Матнот Аниим (Кедейлерге сыйлық беру туралы заңдар), 1-тарау, 5-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Зераим: Ауыл шаруашылығы туралы ережелердің кітабы. "Ақ жол" журналының "Ақ жол" журналы, 2007 ж. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2005. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Меилах (Айырылған мүлікті) заңсыз иемдену туралы заңдар), 8-тарау, 8-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Хавода: (Храм) қызмет кітабы. "Ақ жол" журналының "Ақ жол" журналы, Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2007. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Тумат Окалин (Тамақтардың арамдығына қатысты заңдар), 16-тарау, 12-б. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Тахара: Тазалық кітабы. Елияху Тугер аударған, 2-том, 294-95-беттер. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2009. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Генеива (Қоқық ұрлауға қатысты заңдар), 7-тарау, 1-тармақ. Хилхот Гезела Ва'Аведа (Ұрлық пен жоғалған заттарға қатысты заңдар), 1-тарау. Хилхот Роце'ах Уш'мират Нефеш (Құтқарушы заңдар және адам өмірін қорғау), 12-тарау, 14-б. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Незикин: Залалдар кітабы. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 1997. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Сехирут (Жұмыс беруші мен жұмысшы арасындағы қатынастардың заңдары), 11-тарау, 2-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Мишпатим: Соттар кітабы. "Ақ жол" журналының "Ақ жол" журналы, Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2000. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Санхедрин В'Хаоншин Хамесурим Лахем (Соттардың заңдары және олардың ...
Қазіргі заманғы
Исаак Абраванел. Тораға түсініктеме. Италия, 1492 және 1509 жылдар аралығында. Мысалы, Абарбанел: Тораға қатысты таңдамалы түсініктемелер: 3-том: Вайкра/Левит. Израиль Лазардың аудармасы мен түсіндірмесі, 164-91 беттер. Бруклин: CreateSpace, 2015 жыл. Обадия Бен Якоб Сфорно. Тораға түсініктеме. Венеция, 1567 жыл. Мысалы, Сфорно: Тораға түсініктеме. Аударма және түсіндірме жазбалар, Рафаэль Пелковиц, 578-89 беттер. Бруклин: "Мезора" баспасы, 1997 жыл. Мұше Әлшіх. Тораға түсініктеме. Сафед, шамамен 1593 жылы. Мысалы, Моше Алшич. Раввин Моше Альшиштың Тора туралы мидрашы. Елияху Мунк аударған және түсіндірген, 2-том, 699 717-бет. Нью-Йорк, Ламбда баспасы, 2000. Авраам Ехошуа Хешел. Тораға түсініктемелер. Краков, Польша, 17 ғасырдың ортасы. "Ханукат Хатора" деп жинақталған. Жазушы: Ханох Хенох Эрзон. Пьотрков, Польша, 1900 жыл. Авраам Ехошуа Хешелдің шығармасында. Ханукас Хатора: Рав Авраам Ехошуа Хешелдің Чумаш туралы мистикалық түсініктері. Аударған: Аврахам Перец Фридман, 230 35 беттер. Саутфилд, Мичиган: Таргум Пресс/Фелдхайм баспасы, 2004. Томас Хоббс. Левиафан, 3:40-де. Англия, 1651 жыл. К. Б. Макферсон редакциялаған қайта басып шығару, 503 04 беттер. Хармондсворт, Англия: "Пингвин классикасы", 1982. Шаббаттай Бас. Сифсей Хашамим. Амстердам, 1680 жыл. Мысалы, Сефер Ваикро: Тораның бес кітабынан: Чумаш: Таргум Окелос: Раши: Сифсей Хахамим: Ялкут: Хафтарос, Аврохом Й. Дэвис аударған, 351-401 беттер. Лейквуд Тауншип, Нью-Джерси: Метсуда Публикациялар, 2012. Хаим ибн Аттар. Ор ха Хаим. Венеция, 1742 жыл. Шайим бен Аттарда. немесе Хахаим: Тораға түсініктеме. Елияху Мунк аударған, 3-том, 1190 236 беттер. Бруклин: Ламбда баспасы, 1999 жыл. Иммануил Кант. "Әдеп метафизикасының негіздері" 2-бөлім. Германия, 1785 жыл. ("Осылайша, бір ғана қатаң талап бар, атап айтқанда, бұл: тек қана сол максима бойынша әрекет ет, сол арқылы сіз оны бір уақытта жалпыға бірдей заңға айналдыра аласыз"). Бресловтық Нахман. Ұстаздық. Братслав, Украина, 1811 жылға дейін. Ребе Нахманның Торасында: Бреслов апталық Тора оқу туралы түсінік: Еврей жазбалары. Жариялаған: Хаим Крамер, редактор: Y. Холл, 364-87 беттер. Иерусалим: Бреслов ғылыми-зерттеу институты, 2011. Сэмюэл Дэвид Луццатто (Шадал). Тораға түсініктеме. Падуа, 1871 жыл. Мысалы, Сэмюэл Дэвид Луццатто. Тора түсіндірмесі. Аударған және түсіндірген: Eliyahu Munk, 3-том, 962-73 беттер. Нью-Йорк: Ламбда баспасы, 2012. Самсон Рафаэль Хирш. Яһудилердің демалыс күні. Франкфурт, 1889 жылға дейін. Аудармашы: Бен Жозефусоро. 1911 жыл. Лексингтон, Кентукки: CreateSpace тәуелсіз баспа платформасы, 2014 жылы қайта басылған. Ехуда Арий Лейб Альтер. Сефат Емет. Гура Калвария (Гер), Польша, 1906 жылға дейін. "Ақиқат тілі: Сефат Еметтің Тора түсіндірмесі" кітабынан үзінді. Артур Грин аударған және түсіндірген, 185-91 беттер. Филадельфия: Еврей баспа қоғамы, 1998. 2012 жылы қайта басылған. Герман Коэн. Ақыл-ой діні: Иудаизмнің көздері. Симон Капланның кіріспе сөздерімен; Лео Штраустың кіріспе очерктерімен, 96, 103, 110, 127, 145, 152, 205, 229, 348, 422, 430, 451 беттер. Нью-Йорк: Унгарда, 1972 жыл. "Атланта: Scholars Press" баспасында қайта басылған, 1995 жыл. Бастапқыда басылып шыққан Religion der Vernunft aus den Quellen des Judentums. Лейпциг: Густав Фок, 1919 жыл. Зигмунд Фрейд. Жабайының инцесттен қорқынышы. Тотем мен табуда: Жабайылар мен невротиктердің психикалық өмірлерінің ұқсастықтары. Аудармашы: А. А. Брилл. Нью-Йорк: Моффат, Ярд және Компания, 1919 жыл. Бастапқыда басылып шыққан Тотем және табу: Аңсыз жандар мен жүйкелер өміріндегі кейбір келісімдер. Лейпциг, 1913 жыл. Фриц Лэнг. Метрополис. Бабелсберг: Универсум Фильм А. Г., 1927 жыл. (Молх сюжеттік элементі бар ертедегі ғылыми фантастика). Александр Алан Штайнбах. "Димаштық патшайым: Жастарға арналған Киелі кітаптағы 54 әңгіме" (Pentateuch) кітабының әр бөлігіне негізделген, 93-96 беттер. Нью-Йорк: Бехманның еврей кітап үйі, 1936. Томас Манн. Жүсіп пен оның ағалары. Джон Вудстың аудармасы, 79, 82-83, 152-53, 189, 201-02, 226-27, 336, 351, 384-86, 927 беттер. Нью-Йорк: Альфред А. Кнопф, 2005. Бастапқыда "Жозеф пен оның бауырлары" деп жарияланды. Стокгольм: Берман Фишер баспасы, 1943. Моррис Адлер, Джейкоб Б. Агус және Теодор Фридман. Дини демалыс күніне жауап беру. Раббилер жиналысының іс қағаздары, 14-томы (1950), 112-88 беттер. Нью-Йорк: Американың раввиндер ассамблеясы, 1951. Консервативті қозғалыстың еврей заңдары мен стандарттары жөніндегі комитетінің іс қағаздарында 1927 1970, 3-том (Responsa), 1109 34 беттер. Иерусалим: Рабиндер ассамблеясы және Қолданбалы халлаха институты, 1997. Ыбырайым Джошуа Хешел. Шәмбе күні. Нью-Йорк: Фаррар, Штраус және Жиру, 1951. 2005 жылы қайта басылды. Джулиан Моргенстерн. Адамның қасиеттілігі тура...