Кіріспе

30 апталық Тора бөлігі Кедошим, Кдошим, немесе Кедошим (ккДШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШШ Бұл Леуіліктер 19:1-20:27 жазбаларының бірі. Парашада қасиеттілік пен этикалық мінез-құлық туралы заңдар айтылады, он өсиет қайталанады және жыныстық құқық бұзушылық үшін жазалар сипатталады. Параша - Тора түрмесіндегі (סֵפֶר תּוֹרָה, Sefer Torah) 3 229 еврей әріпінен, 868 еврей сөзінен, 64 тармақтан және 109 жолдан тұрады. Яһудилер оны әдетте сәуірдің аяғында немесе мамыр айында оқиды. Еврей күнтізбесінде 55 апта бар, ал жалпы жылдағы нақты саны 50 - ден, ал көбейтілген жылдағы саны 54 немесе 55 - ке дейін өзгеріп отырады. Жылдар көбейген кезде (мысалы, 2024 жылы) Парашат Кедошим жеке оқылады. Қалыпты жылдары (мысалы, 2025 және 2026 жылдары) Парашат Кедошим апта сайынғы оқулардың қажетті санын қамтамасыз ету үшін алдыңғы параша, Ахарей Мотпен біріктіріледі. Кейбір консервативті қауымдар Йом Кипур Минха ғибадатханасында Леуіліктер 18 жазбасын оқуды дәстүрлі түрде Леуіліктер 19 тарауының бір бөлігінен оқумен алмастырады. Ал Реформалық жоғары мерекелер дұғалық кітабында (מחזור, мачзор) Леуіліктер 19:14, 918, 3237 - Түстен кейінгі Йом Кипур қызметіне арналған Тора оқулары. Кодашим - Мишна, Тосефта және Вавилон Талмудындағы бесінші реттіктің атауы. Кейде "кедошим" термині Холокост кезінде өлтірілген алты миллион яһудиге қатысты қолданылады. Кейбіреулер оларды "кедошим" деп атайды, өйткені олар Киддуш Хашемнің мицвасын орындады.

Оқулар

Дәстүрлі демалыс күндері Тора оқу кезінде параша жеті оқылымға немесе עליות, алиотқа бөлінеді.

Жетінші оқу Леуіліктер 20:23 27

Жетінші оқылымда Құдай сол жердің бұрынғы тұрғындарының осылай істегендері үшін оларды жерінен қуып жібергенін анық айтады. Құдай исраилдіктерді қасиетті деп белгілеген, өйткені Құдай қасиетті, ал исраилдіктерді басқа халықтардан Құдайға бағышталған қасиетті халық етіп бөліп алған.

Үш жылдық цикл бойынша көрсеткіштер

Тораны үш жылдық цикл бойынша оқыған яһудилер парашаны басқа кесте бойынша оқиды.

Леуіліктер кітабының 20 - тарауы

Леуіліктер 20:24, сондай-ақ Шығу 3:8 және 17, 13:5, 33:3, Сандар 13:27 және 14:8, 5Мұса 6:3, 11:9, 26:9 және 15, 27:3, 31:20 Исраил жерін сүт пен бал ағып жатқан жер ретінде сипаттайды. Сол сияқты, Орта Египет (б.з.д. екінші мыңжылдықтың басында) Синухе Палестина туралы әңгіме Исраил жерін немесе мысырлық әңгімеде Яя жерін сипаттады: "Бұл Яя деп аталатын жақсы жер еді. Онда інжір мен жүзім бар еді. Онда судан гөрі шарап көп болды. Оның балы мол, майы мол еді. Оның ағаштарында әр түрлі жемістер бар еді. Ол жерде арпа мен егін, малдың әр түрлі түрі мол болды".

Леуіліктер 19 - тарау

Леуіліктер 19:2-де Құдай Мұсаға исраилдіктерге: "Құдайларың Жаратқан Ие - Мен киелімін, сондықтан сендер де киелі болыңдар!" - деп айтуды бұйырды. Брандейс университетінің профессоры Дэвид П. Райт еврей тіліндегі қасиеттілікті білдіретін үш әріпті еврей түбірін (קדש, kdsh) еврей тіліндегі Киелі кітапта (תנך, Танах) етістік, зат есім немесе қосымша ат ретінде 850-ден астам рет санады. Бұрын Pacific Union College-тің профессоры Ларри А. Митчелл 430 рет holy (קֹדֶשׁ, kodesh) етістігін немесе есімдікті, 172 рет be holy немесе consecrate (kadash) етістігін, 115 рет holy (קָדוֹשׁ, kadosh) етістігін және 11 рет consecrated немесе есімдік cult prostitute (קָדֵשׁ, kadesh) етістігін санады. Райт еврей Киелі кітапта "Құдай" деп сипатталған қасиетті, кішірейген құдайлар, діни қызметкерлер, исраилдіктер, назирлер, леуіліктер, тұңғыш туғандар, пайғамбарлар, киелі үй, құрбандықтар, киелі үй жиһаздары, діни киімдер, діни қызметкерлерге арналған мүлік, майлау майы, хош иісті заттар, белгілі бір су, Исраил елі, аспан, демалыс күні, мерекелер, юбилей жылы, белгілі бір соғыс және Келісім. Леуіліктер 19:3334 исраилдіктерді жат жұрттықтарды жәбірлемеуге шақырады, өйткені олар Мысыр елінде жат жұрттық болған (Тұңғыш шығу 22:20; 23:9; 5Мұса 1:16; 10:1719; 24:1415 және 1722; 27:19 да қараңыз). Сол сияқты, Амос 3:1-де, б.з.д. 8-ғасырдағы Амос пайғамбар өзінің мәлімдемелерін келісім қауымының Шығу тарихында бекітіп, былай деді: "Жаратқан Иенің сендерге қарсы айтқан сөзін тыңдаңдар, Исраилдің балалары, Мен Мысыр елінен алып шыққан бүкіл отбасыңа қарсы. Еврей одағы колледжінің еврей дін институтының профессоры Тамара Кон Эскенази және Чикаго университеті діни мектебінің профессоры Тиква Фример Кенски Рут Леуіліктер 19:34-тегі жат адамға деген сүйіспеншілігін Моабта болған кезде Рут өзін Моабтағы жат адам Нағимаға арнады деп дәлелдеді. Содан кейін Боғоз моабтық Руттың Бейт-Лехемде тұратын қауымға қосылуына жағдай жасады.

Леуіліктер кітабының 20 - тарауы

Леуіліктер 20:20-де Құдайдың балаларды жаратудағы рөлі туралы айтылған. Леуіліктер 12:6 - 8-де жаңадан туған анадан түгелдей өртелетін құрбандық пен күнәнің құнын өтейтін құрбандық әкелу талап етілсе, Леуіліктер 26:9, 5 - Заң 28:11 және Забур 127:3 - 5-те балалы болу Құдайдың батасы екені анық айтылған; Жаратылыс 15:2 және 1 Самуил 1:5 - 11-де баласыздық бақытсыздық деп сипатталған; Леуіліктер 20:20 және 5 - Заң 28:18 - де баласыздық жаза ретінде қарастырылған. Леуіліктер 20:3-де өз балаларын Молохқа құрбандыққа бергендер Құдайдың есімін қорлайтыны туралы айтылған. Амос 2:7-де Амос сондай-ақ бір әйелмен жыныстық қатынаста болған әкелер мен ұлдарын Құдайдың есімін қорлау деп айыптайды. Осылайша Амос осы күнәкарларды кедейлердің басын шаң-тозаңға таптап, кішіпейілдерді тура жолдан адастырып жүргендермен қатар қойғанын айтады.

Леуіліктер кітабының 20 - тарауы

Құмрандықтар Құжатқа сәйкес, ер адам немересіне үйленуіне тыйым салады, бұл Леуіліктер 18:13-те әйелдің немересіне үйленуіне тыйым салғаннан туындаған. Нью-Йорк университетінің профессоры Лоуренс Шиффман бұл мәселе екінші ғибадатхана кезінде парызшылдар мен басқа да яһуди топтарының арасында айтыс-тартыстың тақырыбы болғанын атап өтті.

Леуіліктер 19 - тарау

Раввин Юда бен Пацци 3 - жазба 18-аяттағы жыныстық қатынасқа тыйым салу ережелерін және 3 - жазба 19: 2-дегі қасиетті болуға шақыруды бірімен-бірі салыстырып, жыныстық азғындыққа қарсы қоршау салғандар қасиетті деп аталады деп түсіндірді. Бір мидраш Құдайдың Леуіліктер 19:12 - дегі Исраилге айтқан хабарын былайша түсіндірді: "Балаларым, Мен бөлек болғанымдай, сендер де бөлек болыңдар; Мен қасиетті болғанымдай, сендер де қасиетті болыңдар". Раввин Абин Леуіліктер 19:12 және 20:7 тармақтардағы қасиеттілікке қатысты екі ескертуді өзінің мас күзетшілеріне салауатты күзетшілеріне қарағанда екі есе көп сыйлық беретін патшаның жағдайымен салыстырды. Сол сияқты Құдай исраилдіктерді екі рет қасиетті болуға шақырды. Себебі зұлымдық адамдарды маскүнемдерге ұқсатып шайқалтады. Ал көктегі жаратылыстарда мұндай қасиет жоқ. Раввин Абин де қасиеттілікке қатысты екі ескертуді патшаға үш тәж жасап берген азаматтарға теңеді. Патша бір тәжді өз басына, ал екеуін ұлдарының басына кигізді. Сол сияқты, Құдайды күн сайын аспандағы періштелер "Құдай - қасиетті, қасиетті, қасиетті" деп атап, үш қасиетті атаған. Содан кейін Құдай Исраилдің басына бір қасиеттілік тәжін, ал Исраилдің басына екі қасиеттілік тәжін кигізеді. Раввин Хияның айтуынша, Леуіліктер 19:1 тармақтан басталатын үзінді бүкіл Исраил халқының алдында айтылған, өйткені онда Тораның негізгі қағидалары қамтылған. Ал Рабби Леви бұл он өсиеттің әрқайсысы кіретінін айтты: 1) Шығу 20: 2 "Мен сенің Құдайың Жаратқан Иемін" және Леуіліктер 19: 3 "Мен сенің Құдайың Жаратқан Иемін" дейді; 2) Шығу 20: 23 "Сен басқа тәңірлерге құлшылық етпе" дейді, ал Леуіліктер 19: 4 "Өздеріңе құйылған тәңірлер жасамаңдар" дейді; 3) Шығу 20: 7 "Құдайың Жаратқан Иенің есімін құрметтеп, Оған құрмет көрсетпе" дейді, ал Леуіліктер 19: 12 "Менің атыммен жалған ант бермеңдер"; 4) Шығу 20: 8 "Дем алыш күнін есте ұста" дейді, ал Леуіліктер 19: 3 "Менің демалыс күндеріме бағыштал" дейді; 5) Шығу 20: 12 "Ата-анаңды сыйла" дейді, ал Леуіліктер 19: 3 "Әке-шеңді сыйла" дейді, ал Леуіліктер 19: 3 "Әке-шеңді сыйла" дейді; 6) Шығу 20: 13 "Өздер өлтірмеңдер", - деп жазылған; 6) Шығу 20: 13 "Өздер өлтірмеңдер", ал Леуіліктер 19: 16 "Бас құдайларыңды құрмаңдар", - дейді, ал Леуіліктер 19: 16 "Құмқорлықпен көршіңнің қасында тұрмаңдар" дейді; 7) "Бұрыншақшылыққап ант бермең, Менің атымды жалған сөз айтпа" дейді, "Жұмқорлық жасамаңдар, неке бұзушы, неке бұзушы, неке бұзушы, өне, (8) және Леуіліктер 20:13 және Леуіліктер 20:119. "Барлығы да - жаныңдағының меншігі" және Леуіліктер 19:18 де: "Жақыныңды өзіңді сүйгендей сүй!" Бір барайта Леуіліктер 19:3-дегі: "Әрқайсыларың өз ата-аналарыңнан қорқып, Менің демалыс күндеріме бағыныңдар!" деген сөздерді келтіріп, ата-аналарыңды құрметтеудің демалыс күнін сақтаудан артық екеніне сендіру үшін осылай айтқан. Раввин Шимон Киелі жазбалардың барлық жерінде әке құрметін ана құрметінен бұрын атап өткенін айтты. Алайда Леуіліктер 19:3-де анасы бірінші орынға қойылып, адам ата-анасын бірдей құрметтеу керектігі айтылған. Алайда, даналар айтқандай, әке анадан бұрын, өйткені ұлы да, анасы да әкелерін құрметтеуге міндетті. Бір бараитада былай деп оқыған екен: "Алла біледі, ұл әкесінен гөрі анасын көбірек құрметтейді, өйткені анасы оны сөзбен жеңеді". Сондықтан да Құдай (Тауыл 20:12) әкесін анасынан жоғары қояды. Құдай біледі, ұл анасынан гөрі әкесінен қорқады, себебі әкесі оған Тауратты үйретеді. Сондықтан да Құдай (Леуілік 19: 3-те) ананы әкеден артық қастерлейді. Олар Леуіліктер 19:3-де: "Ата-анаңды сыйла" және 5 - жазбадағы 6: 13-те: "Құдай Иеңнен қорқып, Оған қызмет ет" деп бұйырылғанын ескеріп, Бараитада Жазбаларда ата-анадан қорқу Құдайдан қорқумен салыстырылғанын үйретті. Мысырдан шығу 20:12 - де: "Ата-анаңды сыйла!" делінген, ал Нақыл сөздер 3:9 - да: "Құдайға мал-мүлкіңмен құрмет көрсет!" делінген. Мысырдан шығу 21: 17-де: "Кімде-кім әке-шешесін жамандайтын болса, сол өлтірілсін!" делінген. Леуіліктер 24: 15-те: "Кімде-кім өз Құдайына тіл тигізген болса, оның күнәсі өз мойнында болады!" делінген. Бірақ Бараиталар ұрып-соғу (Шығыс 21:15 ата-аналарға қатысты) бұл мүмкін емес екенін мойындады (Құдайға қатысты). Барайта ата-ана мен Құдай арасындағы осы салыстырулар тек қана логикалық, өйткені үшеуі де (Құдай, ана мен әке) баланы жаратуда серіктес. Себебі, раввиндер адам баласын жаратуда үш ортақ бар екенін (Алла, әке және ана) үйреткен. Адам ата-анасын сыйласа, Құдай онымен бірге тұрып, олар да Құдайды сыйлағандай болады. Рав Нахманның алдында бір тана былай деп үйреткен: "Егер біреу әке-шешесін ренжі...

Леуіліктер кітабының 20 - тарауы

Мишна Синедрион және Вавилон Талмуды Синедрион Леуіліктер 18:21 және 20:15 және 5Мұса 18:10-де өз баласын отқа Молохқа өткізуді тыйым салатын заңдарды түсіндірді. Мишнада Леуіліктер 20:15 - 16-да айтылған жануарды өлтіру туралы бұйрық туралы сұрақ қойылады: Егер адам күнә жасаса, жануар қалай күнә жасады? Мишнаның қорытындысына қарағанда, Киелі жазбалар оны өлтіруге бұйырған, өйткені ол адамды күнәға азғырады. Мишнада бұл жануардың көшелер арқылы жүріп, адамдарды: "Бұл жануардың арқасында мынау-мынау таспен атқыланды" деп айтуға итермелеуі мүмкін емес деп түсіндіріледі. Гемарада раббилердің кейбір баяндамалары жазылған. Олар Мысырдан шығу 3:8 және 17, 13:5; 33:3, Леуіліктер 20:24, Сандар 13:27 және 14:8, 5 - жазба 6:3, 11:9, 26:9 және 15, 27:3, 31:20 тармақтарда айтылғандай, Исраил жерінде "сүт пен бал" шынымен ағып жатқан. Бірде Рами бар Езекиел Бней Бракқа барғанда, інжір ағаштарының астында жүзімді жайылып жүрген ешкілерді көрді, ал інжірден бал ағып жатты, ал ешкілерден ағып жатқан сүт інжір балымен араласып, оны шынымен де сүт пен бал ағып жатқан жер екеніне көз жеткізді. Раввин Якуб бен Достай Lod пен Ono арасы үш шақырымдай екенін айтады. Бірде ол таңертең ерте тұрып, тұяғына дейін өрік балымен бауыздаған. Реш-Лакиш Сепфористің сүті мен балы 16 мильге 16 мильге созылып жатқан жерін көргенін айтады. Рабба бар бар Хана бүкіл Исраил елінде сүт пен бал ағып жатқанын көріп, оның жалпы ауданы жиырма екі парасанг пен алты парасангқа тең екенін айтты.

Леуіліктер 19 - тарау

Леуіліктер 19:17-ді оқып, "Жүректеріңде бауырластарыңды жек көрмеңдер", - деп, Маймонид бір яһудиді жүрегінде жек көретін адам Тораның бір тыйымын бұзады деп үйретті. Маймонидтің ілімі бойынша, біреу саған ренжіткенде, үндемей, оны жек көруің керек. Қайта, сол адамның не істегенін айтып, одан: "Неге маған осылай істедің?" деп сұрауың керек. "Неге мені осылай қорладың?" - деп сұрады. Леуіліктер 19: 17 - де: "Адамды әшкереле" делінген. Егер күнә жасаған адам кешірім сұраса, кешірім сұра. Кешіру кезінде адам қатыгез болмауы керек. Маймонид: "Бір жақыныңды ескер" (Леуіліктер 19:17) деп жазылғандай, яһудидің күнә жасағанын немесе дұрыс емес жолға түскенін көрген адам оны түзетуге және хабарлауға міндетті. Бірде біреудің өзіне жасаған жамандығы үшін немесе Құдаймен қарым-қатынасы үшін басқа біреуді сөгіс еткен адам онымен жеке сөйлесуі керек. Адам әріптесімен сабырлылықпен және мейіріммен сөйлесуі керек, әріптесіне ол адамның әріптесінің өз игілігі үшін ғана осы мәлімдемелерді жасап жатқанын, әріптесіне Келе жатқан әлемдегі өмірге лайық болуға мүмкіндік беру керектігін хабарлау керек. Егерде ол сөзіне құлақ асса, жақсы, ал құлақ аспаса, екінші, үшінші рет сөзіне құлақ ассын. Ал егер ол саған: "Мен тыңдамаймын" деп, соққы беріп жатса, онда сен оны жөнге салуың керек. Күнәкарларды әшкерелеп, жазалауға мүмкіндігі бар, бірақ жазаламайтындар күнәкар деп саналады. Маймонидтің үйретуінше, біріншіден, әріптесіне ескерту жасайтын адам, Леуіліктер 19:17 - де айтылғандай, әріптесін ұялту үшін оған қатал сөйлеуге болмайды. Сондықтан сендер бұған еш кінәлі емессіңдер". Бір кісіге басқа бір яһудиді ұялту, тіпті оны жұрт алдында ұялту бұйырылмайды. Бұл жеке адамдардың арасындағы мәселелерге қатысты. Алайда егер күнә жасаған адам жеке кеңес бергеннен кейін де күнәсына өкінбесе, ол көпшіліктің алдында ұятқа қалуы мүмкін. Маймонидтер Исраил пайғамбарларының іс-әрекеті сияқты, мұндай күнәкарды күнәсына өкінгенше қорлау, келекелеу және қарғысқа ұшырату мүмкін деп үйретті. Бірақ Маймонидтің ілімі бойынша, әріптесімен ренжіген адам ренжіген адамды ескермеуі немесе бұл туралы мүлдем айтпауы, өйткені ренжіген адам өте әдепсіз немесе психикалық жағынан ауытқулы болғандықтан, егер ол ренжіген адамды жек көрмей немесе ренжіткен адамды ескермей, оны толығымен кешірсе, бұл пәктіктен шыққан мінез-құлық. Леуіліктер 19:17 - де тек жек көрушілік сезімінен арылу керектігі айтылған. Маймонидтің үйретуінше, әріптесінен кек алған адам Тораның: "Өк алмаңдар!" - деген өсиетін бұзады. Адам осы дүниелік нәрселерге деген ықыласынан жоғары тұруға үйренуі керек, өйткені ақыл-ойға толы адамдар бұлардың барлығын бекершілік пен бос нәрсе деп санайды, сондықтан олар үшін кек алудың қажеті жоқ. Сифраны қайталап (жоғарыда "Классикалық раввиндік түсіндірмеде: 19-тарауда" баяндалған) Маймонид өш алу дегеніміз - әріптесі біреуден балта сұрап, ол одан қарызға беруден бас тартқан жағдайда да өш алуды білдіреді деп үйретті. Келесі күні бас тартқан адам әріптесінен балтасын сұрап алады. Ал әріптесі: "Бұл кісі әріптесіне қарыз бермегендей, әріптесі де оған қарыз бермейді" деп жауап береді. Бұл - кек алу. Қайта, ол балтасын сұрап келгенде, әріптесі оған бар жүрегімен, жасаған ісі үшін ақы төлеместен, оны беруі керек. Сондай-ақ Маймонид басқа яһудиге реніш сақтаған адам Тораның бір тыйымын бұзады деп үйреткен. Сифраны (жоғарыда) қайталап, Маймонид реніш сақтап қалу Реувен Шимоннан үйін Реувенге жалға беруді немесе оған өгіз беруді сұрағанда, Шимон бұны істеуге дайын болмады деп үйретті. Бірнеше күннен кейін Шимон Рубеннен бір нәрсе алып немесе жалға алып келеді, ал Рубен Шимонға: "Бұл - мынау. Мен оны сізге беремін. Мен сендер сияқты емеспін. Сендерге істегендеріңе лайықты жазаларыңды беремін". Мұндай адам кек сақтамауға тыйым салынған ережеге қайшы келеді. Қайта, ол бұл мәселені жүрегінен өшіріп, оны есіне түсірмеуі керек. Егер ол осыны есіне түсірсе, кек алуы мүмкін. Сондықтан Леуіліктер 19:18 - де қастық ұстауға тыйым салынады, ал бұл адамның жүрегінен қателесті толықтай өшіруін талап етеді. Маймонид бұл қасиет адамдардың арасында тұрақты орта, сауда-саттық пен сауда-саттық орнатуға мүмкіндік береді деп үйретті. Леуіліктер 19:18-ді оқып, "жақыныңды өзіңді сүйгендей сүй" деп, Маймонид яһудилердің бәріне басқа яһудилерді өздерін сүйгендей сүюге бұйрық берілгенін үйретті. Сондықтан олар басқалардың мақтауына ие болып, өздерінің ақшалары мен абырой-құрметтері үшін уайымдайтын бо�...

Леуіліктер 19 - тарау

1877 жылы Аугуст Клостерманн Леуіліктер 1726-шы кітабының заңдар жинағы ретінде ерекшелігін байқап, оны "Қасиеттілік кодексі" деп атады. Джон Гамми Леуіліктер 19-шы кітабын Еврей Киелі кітап этикасының ең жоғары нүктелерінің бірі ретінде, Амос 5, Михей 6, Езекиел 18 және Әйүп 31-ші жазбалармен қатар санады. 1950 жылы консервативті иудаизмнің яһуди заңдары мен нормалары жөніндегі комитеті былай деп шешті: "Моторлы көліктерді пайдаланбау - демалыс күніне қатысты қасиетті рухты сақтауға көмектесетін маңызды көмек. Сондай-ақ, мұндай ұстамдылық отбасы мүшелерінің демалыс күні бірге болуына көмектеседі. Алайда, егер отбасы мәжілісханадан қашықтықта тұрып жатса, мәжілісханаға бару үшін автокөлікті пайдалану ешқандай жағдайда де демалыс күнін бұзу деп қарастырылмауы керек, керісінше, мұндай қатысу біздің сенімімізге адалдық білдіру деп есептеледі. . [I] Біздің халқымыздың өзгеріп жатқан қажеттіліктеріне жауап беретін Халахтың тірі және даму рухында біз демалыс күні демалыс күнінің рақатын арттыру немесе мицва орындау кезінде жеке ыңғайсыздықты азайту мақсатында электр жарығын пайдалануға рұқсат етілетінін жариялаймыз. Консервативті қозғалыстың еврей заңдары мен стандарттары жөніндегі комитеті Леуіліктер 19:16 -ға негізделген: "Сен басқаның қанын төгуге де бейшара болма" деп, Талмуд медициналық көмек көрсету міндетін кеңейтіп, осы мақсатқа арналған қаржылай ресурстарды жұмсауды қамтиды. Комитет раббилердің ілімі бойынша, Құдай бізге ауруларды сауықтыруға рұқсат беріп, соны талап етеді. Рабиндар бұл рұқсатты және міндетті шығыс 21:1920-де тапты, оған сәйкес шабуылдаушы құрбанның "толық сауығып кетуін" және 5 Заң 22: 2-де: "Жоғалған мүлікті оған қайтаруға тиіссіз". Талмудта Мысырдан шығу 21:19-20-де "дәрігерге емделуге рұқсат беру" деп түсіндіріледі. Еврей жазбаларындағы 5 - жазба 22: 2-дегі қосымша әріпке сүйене отырып, Талмудта басқа адамдардың денелерін, сондай-ақ олардың меншігін қалпына келтіру міндеті және осылайша өмірге қауіп төндіретін жағдайда біреудің көмегіне келу міндеті деп табылды. Комитет яһуди заңына сәйкес, жеке адамдар мен отбасылар, дәрігерлер мен басқа да денсаулық сақтау ұйымдары, сондай-ақ қоғам, адамдарға өмірді сақтайтын және басқа да негізгі қажеттіліктерін қанағаттандыратын ең аз дегенде лайықты денсаулық сақтау қызметін қамтамасыз етуді талап етеді деген қорытындыға келді. Комитет ұлттық қоғамның қажетті медициналық көмекке қол жеткізе алмайтын адамдарға қажетті медициналық көмек көрсетуді қамтамасыз ету үшін түпкілікті жауапкершілікті мойнына алатынын және еврей азаматтары бұл жауапкершілікті орындайтын қоғамдық институттарды (лоббистік және басқа да құралдармен) қолдауы керектігін қорытындылады. Уильям Девер археологтар Синай шөліндегі Кунительт-Аджруд жерінен (ондағы климат органикалық заттарды жақсырақ сақтай алады) тапқан 100 зығыр мен жүн сынықтарының көбі Леуіліктер 19:19 және 5 - жазба 22:11 тармақтардағы ережелерге сай келгенін атап өтті. Девер Леуіліктер 19:36 - дағы "салмақ" деген еврей сөзі, "мознаим" екілік есімдік болып табылады, ол "құлақ" дегенді білдіреді, өйткені бәлкім, екі құлаққа ұқсайтын бүйірлік тепе-теңдікті көруге болады. Девер археологтардың VIII ғасырдың аяғы мен VII ғасырдың басында қазбаланған археологиялық деректерге сүйене отырып, тапқан шекел салмақтарының әртүрлілігі Леуіліктер 19:36 сияқты исраилдіктердің таразыны қолданатынын көрсететін тармақтарды түсіндіруге көмектеседі деп дәлелдеді. Девер археологтар тапқан қаптама салмақтар осы үзінділерді шындыққа айналдырады деп қорытындылады, өйткені олар іс жүзінде болған экономикалық жүйені реформалауға шақырады.

Леуіліктер кітабының 20 - тарауы

Қазіргі таңда яһуди діндерінің жетекші ағартушылары Леуіліктер 18:22 және 20:13-тегі гомосексуализм туралы заңды әртүрлі түсіндіреді. Православтық иудаизмнен 2010 жылы Йешива университетінің Рабби Исаак Эльчанан теологиялық семинариясының төрт жетекшісі Тора гомосексуалды мінез-құлықты мүлдем тыйым салады деген мәлімдеме жариялады, ал гомосексуализмге қатысты Тораны зерттеу ұстанымдарын ұстайтын еврейлерді саяси дұрыстыққа және заманның мінез-құлқына қайшы қояды, бірақ олар өздеріне және Құдайға адал болуы керек, салдары қандай болса да. 1977 жылы Реформалық яһуди дінінің американдық раввиндерінің орталық конференциясы ерлі-зайыптылардың арасындағы гомосексуалды әрекеттерді қылмыстық қылмыс деп тануға және оларға қарсы дискриминацияны тыйым салуға шақыратын заң қабылдады. 2006 жылы Консервативті иудаизмнің еврей заңдары мен стандарттары жөніндегі комитеті 13-12 дауыспен ерлер арасындағы анальдық жыныстық қатынасқа қатысты Киелі кітаптағы тыйым салу күшінде бола тұра, гетеросексуалдық қатынасты ұстай алмайтын гомосексуалдар үшін, басқа да гейлер мен лесбияндық интимдік әрекеттермен байланысты болған раввиндік тыйым салулар алмастырылады. Талмудтық қағидаға негізделген барлық адамдардың адам абыройын сақтау міндеті, яһуди қоғамдастығында гейлер мен лесбияндық еврейлердің мәртебесін қалыпқа келтіреді, ал гейлік неке мәселесі туралы нақты шешім қабылдамайды. 2013 жылы Америка раввиндерінің жауапты комитетінің орталық конференциясы реформа раввиндерінің бір жынысты яһудилердің неке рәсімдерінде CCAR-дің толық қолдауымен рәсімдеуі және реформа раввиндерінің бұл бір жынысты некелерді кидушин деп санауы мүмкін, неке рәсімінде еврей формалары мен ырымдарын пайдалану. Нейтан Макдональд Исраил жерінің Леуіліктер 20:24-те, Мысырдан шығу 3:8 және 17: 13:5; 33:3, Сандар 13:27 және 14:8 және 5 - жазба 6:3, 11:9, 26:9 және 15, 27:3, 31:20 сияқты "сүт пен бал ағып жатқан ел" ретінде сипатталуының нақты мағынасы туралы кейбір дау-дамайлар туралы баяндады. Макдональд сүт (חָלָב, chalav) сөзі "май" (חֵלֶב, chelev) сөзі болуы мүмкін екенін, ал бал (דְבָשׁ, devash) сөзі ара балы емес, жемістен жасалған тәтті сиропты білдіретінін жазды. Бұл сөз айғағы жердің молшылыққа толы екенін және оның тек сүт пен балмен ғана емес, басқа да көптеген жолдармен көрініс тапқан экологиялық байлығын білдіреді. Макдональд бұл сөз тіркесі әрқашан Исраил халқы әлі де көрмеген жерді сипаттауға арналған деп атап өтті және оны әрқашан болашақтағы үміт ретінде сипаттады.

Киелі кітап

Мысырдан шығу 19:6 (қасиетті болу). 3 Лев 18:21 (Молек); 23:22 (ауыл бұрыштары). 5 - Заң 18: 10 (балаларды отқа өткізу); 24: 1415 (еңбек ақысын дереу төлеу). 1 Патшалар 11:48, 33 (Молек). 2 Патшалар 16:3 (бала отқа түседі); 17:17 (балалар отқа түседі); 21:6 (бала отқа түседі); 23:1014 (Молек). Ишая 56:67 (сенбі күнін сақтау); 57:9 (Молек немесе патша); 66:23 (барлық жерде сақталатын сенбі күн). Еремия 7:31 (балаларды құрбандыққа шалу); 16:6 (шайыру); 22:1314 (жалақы төлеу); 32:35 (Молек); 41:5 (шайыру); 48:37 (шайыру); 49:13 (Молек немесе Малкәм). Езекиел 16:2021 (балаларды құрбандыққа шалу); 18:57 (әділ ұрлық жасамайды); 23:612 (Қасиеттілік кодексі бұзылады); 23:37 (балаларды құрбандыққа шалу). Амос 5:2527 (Молек немесе патша). Софония 1:46 (Молек). Забур 41:2 (кедейлерге көңіл бөлу); 82:2 (әділсіз үкім); 135:4 (Құдай Исраилді таңдады); 140:13 (кедейлер). 2 Тарихилар 33:6 (балалар отқа түседі).

Ежелгі

Конфуций. Аналектілер 3:15:23. ("Цзе кунг: "Бір ғана сөз бар ма, ол өмір бойы өмір сүру ережесіне айналуы мүмкін бе?" Сонда ұстаз: "Осындай сөз бар ма?" - деп сұрады. Өзіңе істелуін қаламайтын нәрсені басқаларға да істеме" (Жар. Қытай, шамамен б.з.д. 4 ғасыр Б. э. т. ("Біз достарымызға өзімізге қалай қараса, солай қарауымыз керек".) Диоген Лаертиус кітабында келтірілген. "Білімді философтардың өмірі мен пікірлері" 5:11. Біздің заманымыздың 3-ші ғасыры. Аударған: С. Д. Йонг. 19 ғасыр. Кессинджер баспасының қайта басылымы, 2007.

Раби емес ерте кезеңдері

Тобит 4:15 . 225 және 175 жылдар аралығында. ("Өзің жек көретінді басқаға істеме". Фило. Аллегорикалық түсіндірме, 3-кітап, 7:22; Әбілдің тууы және оның және оның інісі Қабылның ұсынған құрбандықтары туралы, 22:77; Нұхтың егінші болып істеген жұмысы туралы, 22:95, 25:109, 27:113, 28:117, 33:135; Құдайдан келген нәрселердің мұрагері кім? Александрия, Египет, біздің заманымыздың 1-ғасырдың басында, мысалы, Филонның шығармалары: толық және шектелмеген, жаңа жаңартылған басылым. Чарльз Дюк Йонге аударған, 52, 104, 199202, 289, 338, 389, 412, 536, 555, 591, 619, 63435, 648 беттер. Пибоди, Массачусетс: Хендрикссон баспасы, 1993 жыл. Жақып 2: 8. 45-62 жылдары ("Егер Киелі жазбаларда жазылған: "Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!" деген патша заңын орындай берсеңдер, дұрыс істеп жүрсіңдер"). Ғалаттықтарға 5: 14 . 49-58 жылдары ("Барлық Таурат заңы мына бір бұйрыққа саяды: "Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!"). Римдіктерге 13: 8-9 . 58 жылы жазылған ("Бір-біріңді сүюден басқа ешбір борышың болмасын. Бұл - өсиеттер . Бұл өсиеттің бәрі мына бір сөзге негізделген: "Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!" Марқа 12: 31 . 70 жылы ("Екіншісі де осыған ұқсас: 'Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!' Бұлардан артық өсиет жоқ". - деп жауап берді. "Енді, адамдардың өздеріңе қалай істегенін қаласаңдар, сендер де оларға солай істеңдер! Таурат пен Пайғамбарлар жазбалары осыны білдіреді. "); 19:19 ("Қайсысысы өз жақынын өзі сияқты жақсы көрсе, сол жақсы көреді. "); 22:3940 ("Екіншісі де сол сияқты: "Өзіңді қалай сүйсең, маңайыңдағы адамды да солай сүй!" Бүкіл Таурат заңы мен Пайғамбарлар жазбалары осы екі өсиетке негізделген", - деп түсіндірді. 70-100 ж. Лұқа 6:31 ("Басқалар өздеріңе қалай істесін десеңдер, сендер де оларға солай істеңдер. "); 10:2528 ("Қайсысыны өзіңді сүйгендей сүй".). 80-150 жылдары. Елшілердің істері 7:42 43 . 80-150 жылдары. (Молх). Иосиф Флавий. "Иудейлердің көне заттары" 4-кітап, 8-тарау, 11-параграф 93-94 жылдары. Мысалы, Иосифтың еңбектері: толық және толық, жаңа жаңартылған басылым. Уильям Уистонның аудармасы, 117 бет. Пибоди, Массачусетс: Хендрикссон баспасы, 1987. (жүн және зығыр қоспалары).

Классикалық раввиндік

Мишна: Пеа 1:18:9; Килайим 1:19:10; Шевиит 1:8; Терумот 3:9; Орла 1:13:9; Шаббат 1:124:5; Шекалим 1:1; Евамот 8:6; Недарим 1:111:11; Кидушин 1:7, 1:9; Бава Камма 5:7; Бава Метзия 5:11, 7:7, 9:1112; Сангедрин 1:34; 3:7; 7:4, 68, 1011; 8:7; 9:1; Маккот 3:56, 89; Шевуот 1:18:6; Керитот 1:1, 2:46, 6:9. 200 жылы Исраил жерінде. Мысалы, "Мишна: жаңа аударма" кітабында. Жақып Нойснердің аудармасы, 1436, 4968, 70, 100, 15866, 251, 356, 424, 428, 489, 515, 544, 548, 58384, 589, 59798, 602, 61718, 836, 840, 851 беттер. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1988. Тосефта: Пеа 1:14:21; Демай 5:2; Килайим 1:15:27; Масрот 3:12; Орла 1:18; Бикурим 2:4; Шабат 15:9; 17:1; Мегилла 3:24; Сота 5:11; 15:7; Гитин 2:7; Кидушин 1:4; Бава Метзия 10:3; Бава Батра 5:7; Сангедрин 3:1; 6:2; 9:11; 12:1; Шевуот 3:1. Исраил жері, шамамен 250 жылы. Мысалы, "Тосфета" кітабында: Еврей тілінен аударғанда жаңа кіріспемен. Жақып Нойснердің аудармасы, 1-томы, 47-76, 103, 251-76, 292, 341-43, 349, 415, 423, 650, 853, 891, 901, 925-26 беттер; 2-томы, 1084, 1115, 1150, 1164, 1178, 1185 және 1229 беттер. Пибоди, Массачусетс: Хендрикссон баспасы, 2002 жыл. Сифра 195:1-210:2. Израиль жері, біздің заманымыздың 4-ші ғасыры. Мысалы, "Сифра: аналитикалық аударма" кітабында. Жақып Нойснер аударған, 3-том, 85-бет. Атланта: Scholars Press, 1988 жыл. Иерусалим Талмуды: Берахот 60а; Пеа 1а73б; Килайим 1а84б; Шевиит 12а, 59а; Масрот 37б; Маасер Шени 49б, 51а; Орла 1а42а; Бикурим 23аб; Иерусалим Шаббат 1а113б; Пешахим 14б; Рош Хашана 8а, 9б; Евамот 11а, 33а, 57а, 61а, 62а; Недарим 1а; Назир 27б; Сота 3а, 6а, 11б, 41б, 49б50а; Киддушин 5аб, 20б21а; Бава Камма 22б; Бава Мецаиб 13б, 23а, 32б33а; Санхерин 3б, 29б, 34б; Шевуот 1а. Тиберия, Израиль жері, біздің заманымыздың 400 жылы. Мысалы, Талмудта "Ерушальми". Мұрағат: Хаим Малиновиц, Исраэль Симха Шорр және Мордехай Маркус, 23, 6ab, 910, 1213, 18, 24, 2930, 33, 3537, 4042 томдары. Бруклин: Mesorah Publications, 2006-2018 жылдар. Бұл кітап "Иерусалим Талмуды: аударма және түсініктеме" деген кітапта басылып шықты. Жақып Нойснер редакциялаған, Жақып Нойснер, Цвее Захави, Б. Барри Леви және Эдвард Голдман аударған. Пибоди, Массачусетс: Хендрикссон баспасы, 2009. Жаратылыс 1:15; 7:4; 15:7; 21:7; 24:7; 46:4; 55:3; 81:1; 90:2. Израиль жері, V ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: Жаратылыс. Гарри Фридман мен Морис Саймон аударған, 1-томы, 13-14 беттер, 51-52, 122-24 беттер, 176-77, 204, 391, 483 беттер; 2-томы, 745-827-28 беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. Мехильта де Рабби Шимон 49:3; 45:12; 61:1; 62:1, 3; 66:1; 74:4; 76:3; 77:3. Израиль жері, V ғасыр. Мысалы, Мехильта де Рабби Шимон бар Йохай. Уильям Дэвид Нельсон аударған, 218, 24950, 278, 282, 28485, 294, 348, 355, 359 беттер. Филадельфия: Еврей баспа қоғамы, 2006. Леуіліктер 19:4; 24:1; 25:8; 26:7; 27:3; 30:10; 35:3; 36:1. Израиль жері, V ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: Леуіліктер. Гарри Фридман мен Морис Саймонның аудармасы, 4-толық, 242, 30424, 33036, 346, 391, 448, 456 беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 Сасанидтер империясы, VI ғасыр. Мысалы, Талмуд Бавли. Мұрағатшы: Исраил Симха Шорр, Хаим Малиновиц және Мордехай Маркус, 72 том. Бруклин: Мезора пабтары, 2006.

Орта ғасырлар

Заңды қайталау Рабба 1:6; 6:3; 7:3. Израиль жері, 9 ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: 5 - тарау. Гарри Фридман мен Морис Саймонның аудармасы, 7-том, 6 - бет, 123, 135 - беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. Садиа Гаон. Эмунот ве Деот (сенімдер мен пікірлер). Бағдад, Вавилония, 933 жыл. Мысалы, "Сенімдер мен пікірлер кітабында". Самуэль Розенблатттің аудармасы, 31-32, 128, 130, 219-20, 225-26, 254, 327-28, 385 беттер. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1948. Мысырдан шығу 1:28; 15:24; 31:16; 38:7; 43:5. 10 ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: Шығу. Симон М. Лерман аударған, 3-том, 36, 195, 398, 455, 500 беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. Раши. Комментарий. Леуіліктер 19-20 . Трой, Франция, XI ғасырдың аяғы. Мысалы, Рашиде. Тора: Рашидің түсіндірмесімен аударылған, түсіндірілген және түсіндірілген. Аударған және түсіндірген: Yisrael Isser Zvi Herczeg, 3-том, 22559 беттер. Бруклин: "Мезора" баспасы, 1994 жыл. Рашбам. Тораға түсініктеме. Троя, 12 ғасырдың басында. Мысалы, Рашбамның Леуіліктер мен Сандар туралы түсініктемесі: Анотацияланған аударма. Мартин И. Локшин редакциялап, аударады, 97-114-бет. Провиденс: Браунның еврейлік зерттеулері, 2001. Яһуда Халеви. Кузари. 3:11; 4:3Е Толедо, Испания, 11301140. Мысалы, Ехуда Халеви. Кузари: Исраилдің сенімін дәлелдейтін дәлел. Генри Слонимскидің кіріспесі, 148 - 203-беттер. Нью-Йорк: Шокен, 1964 жыл. Сандар 1: 8; 2: 8; 8: 2, 7; 9: 2, 7, 10, 12, 45; 10: 1, 5; 11: 7; 14: 6; 15: 17; 17: 5; 19: 2, 5; 20: 14, 19. 12 ғасыр. Мысалы, Мидраш Рабба: Сандар. Яһуда Дж. Слотки аударған, 5-томы, 14, 32, 205, 229, 239, 248, 256, 263, 318, 33436, 364, 437 беттер; 6-томы, 590, 66061, 705, 747, 755, 802, 811 беттер. Лондон: "Сончино" баспасы, 1939 жыл. Ыбырайым ибн Езра. Тораға түсініктеме. 12 ғасырдың ортасы. Мысалы, Ибн Езраның Пятикнижәне түсіндірмесі: Левит кітабы (Вайкира). Аударған және түсіндірген: Х. Норман Стрикман және Артур М. Сильвер, 3-том, 153-85 беттер. Нью-Йорк: "Menorah Publishing Company" баспасы, 2004 жыл. Бахир, 1-бөлім, 180-тармақ. Прованс, шамамен 1174 жылы. Мысалы, "Бахир: аударма және түсініктеме" кітабында. Арий Капланның аудармасы мен түсіндірмесі, 69-70 бет. Ланхам, Мэриленд: Джейсон Аронсон, 1977 жыл. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Деот (Сөзімді дамыту заңдары), 6-тарау, 3, 59; 7-тарау, 18. Хилхот Талмуд Тора (Тораны зерттеу заңдары), 6-тарау, 1-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Хилхот Деот: Жеке тұлғаны дамыту заңдары: және Хилхот Талмуд Тора: Тора зерттеу заңдары. Заев Абрамсон мен Элияху Тугердің аудармасы, 2-том, 120-бет 33-бет, 136-51-бет, 248-бет 51-бет. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 1989 жыл. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Аводат Кохавим В'Чуккотеихем (Жұлдыздарға табынудың заңдары және олардың ережелері), 11-тарау, 9-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Хилхот Аводат Кохавим В'Чуккотеихем: Жұлдыздарға табынудың заңдары және олардың ережелері. "Ақ жол" атты кітаптың 3-томы, 206-07 беттер. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 1990. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Шевуот (Келісімдер туралы заңдар), 1-тарау, ¶¶ 3, 8. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Хафлаа: Сөздер кітабы. "Ақ жол" журналының "Ақ жол" журналы, 14-19 беттер. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2003. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Килайим (Құйылған қоспалар туралы заңдар). Хилхот Матнот Аниим (Кедейлерге сыйлық беру туралы заңдар), 1-тарау, 5-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Зераим: Ауыл шаруашылығы туралы ережелердің кітабы. "Ақ жол" журналының "Ақ жол" журналы, 2007 ж. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2005. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Меилах (Айырылған мүлікті) заңсыз иемдену туралы заңдар), 8-тарау, 8-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Хавода: (Храм) қызмет кітабы. "Ақ жол" журналының "Ақ жол" журналы, Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2007. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Тумат Окалин (Тамақтардың арамдығына қатысты заңдар), 16-тарау, 12-б. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Тахара: Тазалық кітабы. Елияху Тугер аударған, 2-том, 294-95-беттер. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2009. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Генеива (Қоқық ұрлауға қатысты заңдар), 7-тарау, 1-тармақ. Хилхот Гезела Ва'Аведа (Ұрлық пен жоғалған заттарға қатысты заңдар), 1-тарау. Хилхот Роце'ах Уш'мират Нефеш (Құтқарушы заңдар және адам өмірін қорғау), 12-тарау, 14-б. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Незикин: Залалдар кітабы. Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 1997. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Сехирут (Жұмыс беруші мен жұмысшы арасындағы қатынастардың заңдары), 11-тарау, 2-тармақ. Мысыр. Шамамен 1170-1180 жыл. Мысалы, Мишне Тора: Сефер Мишпатим: Соттар кітабы. "Ақ жол" журналының "Ақ жол" журналы, Нью-Йорк: Мознаим баспасы, 2000. Маймонид. Мишне Тора: Хилхот Санхедрин В'Хаоншин Хамесурим Лахем (Соттардың заңдары және олардың ...

Қазіргі заманғы

Исаак Абраванел. Тораға түсініктеме. Италия, 1492 және 1509 жылдар аралығында. Мысалы, Абарбанел: Тораға қатысты таңдамалы түсініктемелер: 3-том: Вайкра/Левит. Израиль Лазардың аудармасы мен түсіндірмесі, 164-91 беттер. Бруклин: CreateSpace, 2015 жыл. Обадия Бен Якоб Сфорно. Тораға түсініктеме. Венеция, 1567 жыл. Мысалы, Сфорно: Тораға түсініктеме. Аударма және түсіндірме жазбалар, Рафаэль Пелковиц, 578-89 беттер. Бруклин: "Мезора" баспасы, 1997 жыл. Мұше Әлшіх. Тораға түсініктеме. Сафед, шамамен 1593 жылы. Мысалы, Моше Алшич. Раввин Моше Альшиштың Тора туралы мидрашы. Елияху Мунк аударған және түсіндірген, 2-том, 699 717-бет. Нью-Йорк, Ламбда баспасы, 2000. Авраам Ехошуа Хешел. Тораға түсініктемелер. Краков, Польша, 17 ғасырдың ортасы. "Ханукат Хатора" деп жинақталған. Жазушы: Ханох Хенох Эрзон. Пьотрков, Польша, 1900 жыл. Авраам Ехошуа Хешелдің шығармасында. Ханукас Хатора: Рав Авраам Ехошуа Хешелдің Чумаш туралы мистикалық түсініктері. Аударған: Аврахам Перец Фридман, 230 35 беттер. Саутфилд, Мичиган: Таргум Пресс/Фелдхайм баспасы, 2004. Томас Хоббс. Левиафан, 3:40-де. Англия, 1651 жыл. К. Б. Макферсон редакциялаған қайта басып шығару, 503 04 беттер. Хармондсворт, Англия: "Пингвин классикасы", 1982. Шаббаттай Бас. Сифсей Хашамим. Амстердам, 1680 жыл. Мысалы, Сефер Ваикро: Тораның бес кітабынан: Чумаш: Таргум Окелос: Раши: Сифсей Хахамим: Ялкут: Хафтарос, Аврохом Й. Дэвис аударған, 351-401 беттер. Лейквуд Тауншип, Нью-Джерси: Метсуда Публикациялар, 2012. Хаим ибн Аттар. Ор ха Хаим. Венеция, 1742 жыл. Шайим бен Аттарда. немесе Хахаим: Тораға түсініктеме. Елияху Мунк аударған, 3-том, 1190 236 беттер. Бруклин: Ламбда баспасы, 1999 жыл. Иммануил Кант. "Әдеп метафизикасының негіздері" 2-бөлім. Германия, 1785 жыл. ("Осылайша, бір ғана қатаң талап бар, атап айтқанда, бұл: тек қана сол максима бойынша әрекет ет, сол арқылы сіз оны бір уақытта жалпыға бірдей заңға айналдыра аласыз"). Бресловтық Нахман. Ұстаздық. Братслав, Украина, 1811 жылға дейін. Ребе Нахманның Торасында: Бреслов апталық Тора оқу туралы түсінік: Еврей жазбалары. Жариялаған: Хаим Крамер, редактор: Y. Холл, 364-87 беттер. Иерусалим: Бреслов ғылыми-зерттеу институты, 2011. Сэмюэл Дэвид Луццатто (Шадал). Тораға түсініктеме. Падуа, 1871 жыл. Мысалы, Сэмюэл Дэвид Луццатто. Тора түсіндірмесі. Аударған және түсіндірген: Eliyahu Munk, 3-том, 962-73 беттер. Нью-Йорк: Ламбда баспасы, 2012. Самсон Рафаэль Хирш. Яһудилердің демалыс күні. Франкфурт, 1889 жылға дейін. Аудармашы: Бен Жозефусоро. 1911 жыл. Лексингтон, Кентукки: CreateSpace тәуелсіз баспа платформасы, 2014 жылы қайта басылған. Ехуда Арий Лейб Альтер. Сефат Емет. Гура Калвария (Гер), Польша, 1906 жылға дейін. "Ақиқат тілі: Сефат Еметтің Тора түсіндірмесі" кітабынан үзінді. Артур Грин аударған және түсіндірген, 185-91 беттер. Филадельфия: Еврей баспа қоғамы, 1998. 2012 жылы қайта басылған. Герман Коэн. Ақыл-ой діні: Иудаизмнің көздері. Симон Капланның кіріспе сөздерімен; Лео Штраустың кіріспе очерктерімен, 96, 103, 110, 127, 145, 152, 205, 229, 348, 422, 430, 451 беттер. Нью-Йорк: Унгарда, 1972 жыл. "Атланта: Scholars Press" баспасында қайта басылған, 1995 жыл. Бастапқыда басылып шыққан Religion der Vernunft aus den Quellen des Judentums. Лейпциг: Густав Фок, 1919 жыл. Зигмунд Фрейд. Жабайының инцесттен қорқынышы. Тотем мен табуда: Жабайылар мен невротиктердің психикалық өмірлерінің ұқсастықтары. Аудармашы: А. А. Брилл. Нью-Йорк: Моффат, Ярд және Компания, 1919 жыл. Бастапқыда басылып шыққан Тотем және табу: Аңсыз жандар мен жүйкелер өміріндегі кейбір келісімдер. Лейпциг, 1913 жыл. Фриц Лэнг. Метрополис. Бабелсберг: Универсум Фильм А. Г., 1927 жыл. (Молх сюжеттік элементі бар ертедегі ғылыми фантастика). Александр Алан Штайнбах. "Димаштық патшайым: Жастарға арналған Киелі кітаптағы 54 әңгіме" (Pentateuch) кітабының әр бөлігіне негізделген, 93-96 беттер. Нью-Йорк: Бехманның еврей кітап үйі, 1936. Томас Манн. Жүсіп пен оның ағалары. Джон Вудстың аудармасы, 79, 82-83, 152-53, 189, 201-02, 226-27, 336, 351, 384-86, 927 беттер. Нью-Йорк: Альфред А. Кнопф, 2005. Бастапқыда "Жозеф пен оның бауырлары" деп жарияланды. Стокгольм: Берман Фишер баспасы, 1943. Моррис Адлер, Джейкоб Б. Агус және Теодор Фридман. Дини демалыс күніне жауап беру. Раббилер жиналысының іс қағаздары, 14-томы (1950), 112-88 беттер. Нью-Йорк: Американың раввиндер ассамблеясы, 1951. Консервативті қозғалыстың еврей заңдары мен стандарттары жөніндегі комитетінің іс қағаздарында 1927 1970, 3-том (Responsa), 1109 34 беттер. Иерусалим: Рабиндер ассамблеясы және Қолданбалы халлаха институты, 1997. Ыбырайым Джошуа Хешел. Шәмбе күні. Нью-Йорк: Фаррар, Штраус және Жиру, 1951. 2005 жылы қайта басылды. Джулиан Моргенстерн. Адамның қасиеттілігі тура...