Кіріспе
The American Practical Navigator (әдетте Bowditch деп аталады) - бастапқыда Натаниел Боудич жазған теңіздік навигация энциклопедиясы. Ол океанография мен метеорология бойынша құнды оқулық ретінде қызмет етеді және пайдалы кестелер мен теңіз сөздіктерін қамтиды. 1867 жылы авторлық құқық пен тақталарды АҚШ-тың теңіз флотының гидрографиялық кеңсесі сатып алды. 2019 жылға қарай оны АҚШ Үкіметі жариялайды және 19-ғасырдағы Гидрографиялық кеңсесінің заманауи жалғастырушысы - Ұлттық геокеңістіктік барлау агенттігінен (NGA) тегін онлайн-деректермен қол жетімді. Бұл басылым Американың кеме қатынасы институттарының бірі болып саналады.
The American Practical Navigator (colloquially often referred to as Bowditch), originally written by Nathaniel Bowditch, is an encyclopedia of navigation. It serves as a valuable handbook on oceanography and meteorology, and contains useful tables and a maritime glossary. In 1867 the copyright and plates were bought by the Hydrographic Office of the United States Navy. As of 2019 it is still published by the U. S. Government and is available free online from the National Geospatial Intelligence Agency (NGA), the modern successor agency to the 19th Century Hydrographic Office. The publication is considered one of America's nautical institutions.
Тарих
XVIII ғасырдың аяғындағы ең танымал навигациялық мәтін - Корольдік теңіз флотының Джон Гамильтон Мурдың "Практикалық навигаторы", ол алғаш рет 1772 жылы жарық көрді. Жұмыс істеу үшін нақты кестелер болу үшін Боудич Мурдың барлық кестелерін қайта есептеп, жұмысты қайта ұйымдастырып, кеңейтті. Ол жұмыстың АҚШ-тағы баспашысы Эдмунд Марч Блантпен байланысқа түсті, ол одан үшінші басылымды бесінші сапарында түзетуді және қайта қарауды сұрады. Бұл тапсырма соншалықты ауқымды болғандықтан, Боудитч өз кітабын жазуға шешім қабылдады және "кітапқа мен ұжымға үйрете алмайтын ештеңе қалдырмауды" ұйғарды. Бұл сапарда кемедегі 12 адамнан тұратын екіпаждың әрқайсысы, соның ішінде кемедегі аспазшы да, айды бақылау мен есептеуді және кеменің дұрыс орнын сызуды үйренген. "Жаңа практикалық навигатор" 1799 жылы жарық көрді, содан кейін 1800 жылы екінші басылым жарық көрді. 1802 жылы Блант үшінші басылымды шығаруға дайын болғанда, Натаниел Боудич және басқалар Мурдың еңбегіндегі көптеген қателерді түзетті, сондықтан Блант оны жаңа жұмыстың бірінші басылымы ретінде жариялауға шешім қабылдады. "Американ практик навигатордың" қазіргі басылымы 1802 жылғы басылымнан бастау алады. Эдмунд М. Блант 1833 жылға дейін кітапты жариялауды жалғастырды; зейнеткерлікке шыққаннан кейін оның ұлдары Эдмунд пен Джордж баспаны өздеріне алды. Үлкен Блант 1862 жылы қайтыс болды; 1866 жылы оның ұлы Эдмунд қайтыс болды. Келесі жылы, 1867 жылы Джордж Блант авторлық құқықты үкіметке 25000 долларға сатып жіберді. Содан бері үкімет "Боудитч" журналын жариялап келеді. Джордж Блант 1878 жылы қайтыс болды. Натаниел Боудич 1838 жылы қайтыс болғанға дейін кітапты түзетуді және қайта қарауды жалғастырды. Ол қайтыс болғаннан кейін "The New American Practical Navigator" басылымының редакторлық жауапкершілігі оның ұлы Дж. Ингерсолл Боудитчке өтті. Оның тұсында маңызды өзгерістер өте аз болды. 1837 жылдан 1880 жылға дейінгі басылымдар мазмұны жағынан бірдей. Ингерсолл Боудитч Джордж Блант авторлық құқығын үкіметке сатқанға дейін "Нэвигаторды" редакциялауды жалғастырды. Ол "Найвигаторды" басып шығаруға және редакциялауға қатысқан барлық бастылардың өмірінен асып кетті, ол 1889 жылы қайтыс болды. АҚШ үкіметі авторлық құқықты алғаннан бері осы кітапты 52 рет басып шығарды. Үкімет кітап шығаруды бастағаннан бері, кітап басылым нөмірімен емес, басылған жылымен танымал болды. 1880 жылы USN командирі Филип Х. Купердің басшылығымен кітаптың мазмұнын толықтай қайта қараудан кейін, ол American Practical Navigator деп өзгертілді. Боудичтің бастапқы мазмұнының көп бөлігі, оның ішінде Айдың қашықтығын бақылау әдістері 1880 жылы тасталды (егер Айды тазартудың жаңа әдісі 20-ғасырдың басына дейін қосымшада сақталса да). 1914-1944 жылдар аралығында көптеген қайта қараулар мен басылымдардан кейін, 1946 және 1958 жылдар аралығында Боудитч кеңінен қайта қаралды. Бұл том 1958 жылғы нұсқаның негізгі форматын сақтап, тақырыптарды қайта ұйымдастырады, ескірген мәтінді алып тастайды және электронды дәуірде болған навигацияның кең ауқымды өзгерістеріне сәйкес жаңа материалдарды қосады. 1995 жылғы "Американдық практикалық навигатор" басылымында ұйымдық, мазмұндық және форматтағы үлкен өзгерістер енгізілген. Қазіргі кезде кемеде жүзудің электронды құрылғылары, байланыс, орын белгілеу және басқа да технологиялардың жетістіктері кемеде жүзудің әдістерін өзгертті, ал алдағы уақытта бұдан да көп өзгерістер болатыны анық. Bowditch басылымының осы нұсқасына енгізілген өзгерістердің мақсаты - осы басылымның практикалық теңіз навигациясы үшін басты анықтамалық жұмыс болып қалуын қамтамасыз ету. Натаниел Боудичтің бастапқы ниетіне "кітапқа мен ұжымға үйрете алмайтын ештеңені жазуға" қайтып оралу үшін бірлескен күш-жігер жұмсалды. Осы мақсатта көптеген күрделі формулалар мен теңдеулер жойылып, күрделі техникалық және теориялық мәліметтерді түсіндірудің орнына әртүрлі навигациялық жүйелердің мүмкіндіктері мен шектеулеріне және оларды қалай пайдалануға болатынына баса назар аударылды. Бұл басылым бұрынғы басылымдарды алмастырады, бірақ оларды жоюға болмайды, олар сақталуы мүмкін және онда талқыланбаған навигациялық әдістерге қатысты кеңестер алуға болады. Қазіргі басылым (2017 жылдың маусымындағы жағдай бойынша) - 53-шы басылым, екі томдық, NGA 2017 жылы шығарған барлық цифрлық нұсқа. 2002 жылы шыққан "Бицентиелль" басылымында 1-ші және 2-ші томдар бір томға біріктірілді. Бұл басылым азаматтық, әскери және коммерциялық флоттарда кеңінен қолданылған б�...
Мазмұны
I бөлім - Негізгі қағидалар, теңізде жүзудің түрлері мен кезеңдері және оны қолдап, реттейтін ұйымдар туралы жалпы түсінік. Онда теңіз карталарының құрылымы, қолданылуы және шектеулері, картаның даталары мен олардың маңыздылығы және басқа да негізгі материалдар туралы тараулар бар. II бөлім - "Пилоттық басқару" - бұл шектеулер салынған суларда кемелерді басқарудың практикалық аспектілерін көрсетеді. III бөлім - Электрондық навигация, қазіргі заманғы навигатордың орналасуының негізгі құралын қамтиды. Бөлімдер әр түрлі электронды навигациялық әдістермен айналысады, олар түріне қарай ұйымдастырылған. IV бөлімде "Аспандық навигация" техникасы, мысалдар мен проблемалар және көруді азайту туралы тарау бар. V бөлім - Навигациялық математика, негізгі навигациялық математика және навигациялық мәселелерді шешуде компьютерді пайдалану сияқты тақырыптарға қатысты тарауларды қамтиды. VI бөлімде қазіргі уақытта қолданылып жүрген немесе алдағы бірнеше жылда іске асырылатын жаңа апат және қауіпсіздік байланыс жүйелерінің аспектілері, сондай-ақ навигациялық ережелер, апат навигациялық рәсімдер және апат хабарламалары талқыланады. VII бөлім - Океанография, теңізшіге пайдалы практикалық океанография туралы тарауларды қамтиды. VII бөлім - Теңіз метеорологиясы, Бофорт теңізінің мемлекеттерінің түстер тақталары мен ауа райының бағытын және болжау әдістерін қамтиды.
Танымал пайдаланушылар мен қолданысы
Оның навигациялық құрал ретінде де, практикалық мұхиттық нұсқаулық ретінде де пайдалы болуының арқасында "Американдық практикалық навигаторды" "Хорнет" (клипер) және "Эссекс" (кит кемесі) қолданды. "Хорнет" кемесінде ол кеменің өртенуіне байланысты кемені тастап кетуге мәжбүр болған 31 жолаушының 14-ін құтқару үшін пайдаланылды. Олар секстант пен "Американ практик навигатор" журналы бар құтқару қайығына отырып, Галапагос аралдарының батысына қарай мыңдаған шақырым жерді 43 күнде басып өтіп, Гавайиге жетті. Сол сияқты, Оңтүстік Американың батыс жағалауында "Эссекс" кемесіне де кит шабуыл жасап, кеме кемесі құлады. Олар ұзақ қайыққа бірнеше компас, квадрант және "Американдық практикалық навигатор" журналымен кіруге мүмкіндік алды. Нәтижесінде олар Хендерсон аралына (Питкерн аралдары) жетіп, тамақ пен су таба алды. Ақырында, олардың көбі Құтқарылу аралына жету үшін өлтіріледі немесе адам жейді. Кеме капитаны Джордж Поллард-младший кейіннен "Американдық практикалық навигаторды" "құтқарылуымыздың ықтимал құралдарының" бірі деп сипаттады.