Кіріспе
1971 жылы Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласында болған бомбалау 1971 жылы 4 желтоқсанда Ульстер еріктілері (UVF) - Ульстердің лоялистік жарымәскери тобы Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласында, McGurk's Bar-да бомба жардырды. Жарылыс салдарынан ғимарат құлап, 15 католик азамат, оның ішінде екі бала қаза тауып, тағы 17 адам жарақат алды. Бұл Белфасттағы ең қасіретке толы шабуыл болды. Осыған қарамастан, британдық қауіпсіздік күштері барлау кезінде Ирландия Республика Армиясының (ИРА) мүшелері барлау кезінде бомбаның ерте жарылғанын айтып, құрбандардың өздері кінәлі екенін білдірді. Кейінірек шыққан бір баяндамада сол кездегі Солтүстік Ирландияның полиция органы - Корольдік Ольстер полициясының осы көзқарас жағында екені және бұл олардың тергеуіне кедергі келтіргені анықталды. Құрбандардың туыстары қауіпсіздік күштері ИРА-ны жамандау үшін дезинформация таратты деп айыптайды. 1977 жылы УФФ мүшесі Роберт Кэмпбелл бомбаға салуға қатысқаны үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды және он бес жыл қызмет етті. Бұл бомбалау соғыс кезінде лоялистер мен республикашылдардың бірнеше рет бомбалауына және атыстарына себепші болды, бұл 1972 жылы қақтығыстың ең қанды жылы болуына ықпал етті.
On 4 December 1971, the Ulster Volunteer Force (UVF), an Ulster loyalist paramilitary group, detonated a bomb at McGurk's Bar in Belfast, Northern Ireland, frequented by Irish Catholics–nationalists. The explosion caused the building to collapse, killing fifteen Catholic civilians—including two children—and wounding seventeen more. It was the deadliest attack in Belfast during the Troubles. Despite evidence to the contrary, the British security forces asserted that a bomb had exploded prematurely while being handled by Irish Republican Army (IRA) members inside the pub, implying that the victims themselves were partly to blame. A report later found that the Royal Ulster Constabulary, the police force in Northern Ireland at the time, were biased in favour of this view and that this hindered their investigation. The victims' relatives allege that the security forces deliberately spread disinformation to discredit the IRA. In 1977, UVF member Robert Campbell was sentenced to life imprisonment for his part in the bombing and served fifteen years. The bombing sparked a series of tit for tat bombings and shootings by loyalists and republicans, which contributed to making 1972 the bloodiest year of the conflict.
Бомбалау
1971 жылы 4 желтоқсанның сенбі күні кешке УВФ-тың төрт адамнан тұратын тобы Белфасттың Шанкил ауданында кездесіп, Солтүстік Куин-стриттегі пабты бомбалауды тапсырды. Тек қана сотталған бомбашы Роберт Кэмпбеллдің айтуынша, оларға жұмысты аяқтағанша қайтып оралмауы керектігі айтылған. Кемпбелл олардың мақсаты МакГерк емес, жақын маңдағы басқа бір паб екенін айтты. Бұл "The Gem" атты паб болған деп есептеледі, ол ресми ИРА-мен байланысты болған. Олар бомбаны көк түсті пакетке жамылып, оны көлікке салып, нысанаға жеткізді. Кемпбеллдің айтуынша, олар "Жем" қасына сағат 19.30-да тоқтады. Құтқару жұмыстары бірнеше сағатқа созылды. Жарылыстан кейін екі сағаттан кейін Тайгерлер шығанағындағы жаңа қонақ үйдің жанында сектанттық қақтығыс болды. Британдық армия мен RUC көтеріліске кіріп, атыс басталды. Екі офицер және бес азамат атыс салдарынан жараланды. Ақырында, ауданға бес рота әскер жіберілді және олар 50 үйді тексерді. Көп ұзамай теледидардағы мәлімдемесінде МакГурк ешқандай жауап алмауды сұрады: "Бомбаны кім орнатқаны маңызды емес. Орындалғанды қайтарып алу мүмкін емес. Мен ашу-ызаға бой алдырмауға тырысамын".
Жауапкершілікті талап ету
Сол күні бірнеше газетке "Империяға адал" деген топтың өкілі екені туралы хабар келді. Олардың Белфаст телеграфына берген мәлімдемесінде: "Біз [Империяның лоялистері] МакГерк пабын жойғаны үшін жауапкершілікті қабылдаймыз. Біз бараның алдына 30 фунт жаңа жарылғыш заттарды орналастырдық, себебі біз ИРА уақытша және ресми өкілдерінің кездесулері сол жерде өткізілгенін күмәнсіз дәлелдедік. "Империя лоялистері" тек бір рет жауапкершілікті өз мойнына алды: 12 қарашада қоғамдық орталықты бомбалау үшін. Алайда куәгерлер RUC-ке барса, барда бейтаныс адамдар болмаған және ешкім пакет қалдырмаған. РУК-тің қызметтегі офицерлері күн сайын есеп береді. Олардың мақсаты - полиция басшысына және штабтағы басқа адамдарға сол күні болған оқиғалар туралы ақпарат беру еді. Есептер Британ армиясының Солтүстік Ирландияға басшылық ететін бас офицеріне де берілді. 1971 жылдың 4-5 желтоқсанындағы хабарда бомба жарылысы туралы былай делінген: "Жеті жарылыс алдында бір адам лицензиялы ғимаратқа кірді де, бір чемодан қалдырды, оны ИРА-ның белгілі мүшесі алып кетеді деп күтілуде. Бомба басқа жерде пайдалануға арналған. "Арба" жасалмас бұрын бомба жарылды". Осыған қарамастан, қауіпсіздік күштері мен үкімет "өз мақсаттары" теориясының артында тұрды. Британдық барлау қызметінің 8-15 желтоқсан аралығындағы құжатында: "Бұл басқа мақсатқа арналған [Уақытша ИРА] бомбасы екені расталды, бірақ ол ерте жарылды" деп жазылған. 23 желтоқсанда британдық армия Солтүстік Белфаст тұрғындарына хат (полковник қол қойған) жіберді. Онда айтылғандай, аймақтағы ИРА жойылған кезде "біз достарыңызды МакГурк барасындағы [ИРА] апатының қайталануы кезінде жоғалтпайтын кезеңге үміт арта аламыз".
Роберт Кэмпбеллдің тұтқындалуы және сотталуы
1976 жылдың наурыз айында RUC UVF мүшесі Роберт Кэмпбелл мен тағы төрт адамды МакГерк бомбасына байланыстыратын барлау мәліметтерін алды. Кемпбелл 1977 жылы 27 шілдеде тұтқындалып, Кастлерег RUC базасында ұсталды. 27 және 28 шілдеде ол жеті рет сұхбат алды. Ол өз үлесін мойындады, бірақ басқалардың атын атаудан бас тартты. Ақыры ол он бес жыл түрмеде отырды және 1993 жылдың 9 қыркүйегінде босатылды.
Құпия келісім туралы мәлімдемелер мен полиция омбудсменінің тергеуі
Құрбандардың туыстары бомбалаудың тәуелсіз тергеуін талап етті, өйткені олар RUC тергеуінің басынан бастап қателіктері бар деп санайды. Сонымен қатар, олар құрбандар өздерінің бомбасымен өлтірілген ИРА мүшелері деген мәлімдемені жоққа шығаруды қалады ("өз мақсатына" теориясы). Кемпбеллдің кінәсінен кейін де "өз мақсат" теориясы ресми түрде даусыз болды. Бомбалаушылардың бастапқы нысанасы - "Жем" ресми ИРА-мен байланыста болды. МРФ командаға "Жем" бомбасын шығаруға бұйрық беріп, оны Уақытша ИРА-ға жүктеуді көздеді. Бұл жоспар екі ИРА фракциясы арасында қақтығыс бастау үшін жасалды деп айтылады, бұл оларды британдық күштерге қарсы науқанынан аластатып, олардың қолдауын кетіреді. Алайда "Жем" залы сыртында күзетпен қамтамасыз етілгендіктен, олар жақын маңдағы "католик" пабын бомбаға ұшыратты. 2011 жылдың 21 ақпанында Солтүстік Ирландия полициясының омбудсманы бомбалау және RUC тергеу туралы баяндама жариялады. Бұл баяндамада, RUC-тің UVF бомбалаушыларына көмектескеніне ешқандай дәлел жоқ екені айтылған. Алайда ол RUC тергеуінің IRA жауапты деген пікірдің пайдасына бейтараптығын тапты. Ол лоялистердің қатысы бар екенін жеткілікті ойластырмады, ал бұл теріс пікір тергеуді кедергі етті. Сондай-ақ, баяндамада RUC үкіметтің және БАҚ-тың "таңдамалы" және "жалған" брифингілерін бергені, бұл ИРА бомбасы деген ойды алға тартқаны анықталды. Омбудсмен бірінен соң бірі келген полиция басшыларының бұл қателікке неге көңіл бөлмегенін түсіндіре алмады. Омбудсмен Ал Хатчинсон: "Полицияның келіспеушілікке толы мәліметтері, олардың кейбіреулері бомбаға ұшырағандардың қатыгездікке кінәлі екенін дәлелдеді, қайғылы отбасыларына көп жылдар бойы үлкен қайғы әкелді", - деді. 2012 жылдың 6 желтоқсанында шотландтық лейбористік депутат Майкл Коннарти - оның ағасы бомбалауда қаза тапқан - Вестминстерде сол кездегі премьер-министр Эдвард Хит "ИРА-ны қате айыптау мен оқиғаны таратуға қатысы болуы мүмкін" деп мәлімдеді. Коннарти сондай-ақ сол кездегі премьер-министр Дэвид Кэмероннан құрбандардан кешірім сұрауға және толық тергеу жүргізуге шақырды. Патрик МакГурк 2007 жылдың 15 желтоқсанында қайтыс болды. Аман қалған туыстары оның бомбаға түсірушілерді кешіргенін айтады.