Кіріспе

Александрия соғысының шайқасы Нил шайқасы 47-ші жылдың басында Юлий Цезарь мен Клеопатра VII-нің біріккен Рим-Мысыр әскерлері бәсекелес патшайым Арсиной IV мен Птолемей XIII патшаны жеңіп, Мысыр тағына ие болды.

Кіріспе

Жаулас Помпейді Мысырға қуғаннан кейін, жақын жердегі азаматтық соғыста жеңіске жеткен Цезарь Александриядағы азаматтық соғысқа түсіп, оның қарсыласы Помпей Магнусты Цезарьге ұнату үшін Птолемей XIII патша өлтірді. 48 жылы қыркүйек айынан 47 жылдың қаңтарына дейін Цезарь Александрияда, Мысырда шамамен 4000 адаммен қоршауда болды. Ол Мысырдағы Птолемей XIII мен оның қарындасы Клеопатра арасындағы азамат соғысын шешуге тырысты. Кейіннен ол өзінен гөрі Клеопатраны артық көретін көрінді. Птолемей тұтқындалып, кейін Цезарьмен босатылды. Қаңтар айына қарай мысырлықтар римдіктерді күш-жігер мен жабдықтаудан айыра бастады. Кейіннен ол өзінің одақтастарынан көмек сұрап, Пергамнан Митридаттың қол астында Римнің соғыс үлгісіне үйренген 13000-ға жуық сарбазды жинады. Қаңтар айында Мысырға келген Митридат стратегиялық маңызы бар Пелузиум қаласын шабуылдап, басып алды және Нил дельтасына қарай жүріп, оны тоқтатуға жіберілген Мысыр күшін жеңді. Антипатрдың басшылығымен яһудилер де оларға қосылды. Ол өздерінің одақтастарының жақындап қалғанын естіп, Александрияға шағын гарнизон қалдырып, олармен кездесуге асықты. Бұл күштің құрамында шамамен 20 000 адам болған. Олар египеттіктерге б.з.д. Птолемей әскері гректер сияқты қаруланған, олар аздап көп болды.

Шайқас

Мысырлықтар Ніл өзенінің бойында бекініп тұрған тұрақта қостарын тікті. Кейіннен Птолемей Митридат әскеріне шабуыл жасамай тұрып, Цезарь келіп жетті. Цезарь мен Митридат Птолемейдің орнына 7 миль қашықтықта кездесті. Мысырлықтардың қосына жету үшін олар өзеннен өтіп, өзеннің арғы жағына қарай бет алды. Птолемей оларды өзеннен өткізуге кедергі жасау үшін ат әскері мен жеңіл жаяу әскерін жіберді. Мысырлықтардың өкінішіне орай, Цезарь өзінің галлалық және германдық атты әскерін негізгі әскердің алдында өзеннен өтуге жіберді. Олар байқаусыз өтіп кеткен. Цезарь келген кезде өз адамдарына өзеннен көпір салып, әскерін мысырлықтарға қарсы шабуылға түсірді. Осылайша галлалықтар мен германдықтар пайда болып, мысырлықтардың флангі мен артқы жағына шабуыл жасады. Мысырлықтар Птолемейдің қосына қашып кетті, көбі қайыққа отырып қашып кетті. Птолемей қашып құтылуға тырысқанда, кемесі тым көп жүкпен толып, суға батып, қаза табады. Сенімсіз дереккөз: күні=2022 жылдың мамыр айы

Салдары

Мысыр енді Цезарьдің қолында болды, ол Александрияның екінші қоршауын алып тастады және Клеопатраны тағының үстінде оның басқа ағасы, он екі жасар Птолемей XIV-мен бірге билеуші етіп қойды. Кейін Цезарь сәл уақыттан кейін, сәуір айына дейін Мысырда қалып, екі айдай жас патшайыммен қарым-қатынас жасап, содан кейін азаматтық соғысын жалғастырды. Осы уақытта ол Кесарионға жүкті болды. Бұрынғы патшайым Арсиноя IV Рим арқылы тұтқын ретінде жүріп өтіп, Ефестегі Артемида ғибадатханасына айдалды. Кейін Цезарь қайтыс болғаннан кейін, ол Клеопатра мен Марк Антонийдің бұйрығымен өлтірілді.