Кіріспе
Баграда шайқасы (б.з.д. 49 ж.) қазіргі Тунисте 24 тамызда Баграда өзені (Меджерданың классикалық атауы) маңында болды. Бұл шайқас Юлий Цезардың генерал Гай Скрибониус Кюрио мен Публий Аттий Вар мен Нумидияның королі Юба I-нің Pompeian республикашылары арасында өтті. Нәтижесінде Цезарь әскері қатты жеңіліп, Кюрио өлді.
The Battle of the Bagradas (49 BC) occurred near the Bagradas River (the classical name of the Medjerda) in what is now Tunisia on 24 August and was fought between Julius Caesar's general Gaius Scribonius Curio and the Pompeian Republicans under Publius Attius Varus and King Juba I of Numidia. The result was a crushing defeat for the Caesarean forces and the death of Curio.
Өмірбаян
Рим генералы Гней Помпей Магнус пен республикашыл сенаторлардың жаушыл тобымен азаматтық соғысқа қатысқан Юлий Цезарь б. з. б. 49 жылы Солтүстік Африкаға Гай Скрибоний Кюрионың қолбасшылығымен Помпейдің күштерін жою үшін күш жіберді. Өзін-өзіне тым сенімді әрі Африканың узурпатор губернаторы Публий Атий Варусты төмен бағалаған Курион өзінің қол астындағы легиондарының санын азайтып, екеуін Сицилияда қалдырды. Бірнеше рет соғысып, Варустың нумидиялық одақтастарын жеңген соң, ол Утика шайқасында Варусты жеңіп, ол Утика қаласына қашып кетті. Ұрыстың шатастығына байланысты Курионы Варус қайта топтаспас бұрын қаланы алуға шақырды, бірақ ол өзін ұстады, өйткені қалаға шабуыл жасауға мүмкіндігі жоқ еді. Алайда келесі күні ол қалаға аштықпен қарсы шығып, оны бағындыруды көздеді. Қаланың басшылары Варусқа келіп, оны беріліп, қаланы қоршаудан құтқарып қалуды өтінді.
Алдын ала операциялар
Ол Кастра Корнелияға тез барып, Сицилияға шұғыл хабар жіберіп, өзінің офицерлеріне екі легионды және ат әскерін дереу жіберуді өтінді. Оның бастапқы жоспары - күш-жігер келгенше өз позициясын қорғау, өйткені ол теңізге шыға алады, бұл Сицилиямен оңай жабдықтау мен байланыс жасауға мүмкіндік береді, ал жергілікті жерде оның қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жеткілікті су, азық-түлік және ағаш бар. Марций Руфтың қолбасшылығымен өз лагерін күзетіп, Курио таң атқанға дейін екі сағат бұрын Баградас өзеніне қарай жорығын бастады. Жеңіске жетіп, ат әскері өзен жағасында күтіп отырмады, кері қарай Курионы іздеп, онымен Castra Cornelia-дан оңтүстікке қарай алты шақырым жерде кездесті. Қуаттары бүлінген кезде Сабураға шабуыл жасауды ұсынған Кюрио өзенге қарай күштеп шабуыл жасауға бұйрық берді. Ол аттардың шаршаған күйіне байланысты ат әскерінің көпшілігін қалдыруға мәжбүр болды және өзінің азайтылған легиондары мен 200 ат әскерімен жүрді. Алайда олардың шаршауы Курион әскерлеріне қарсы айтуға бастады, олар қайтқан нумидтерді қуып жету үшін тым шаршады, ал Курионның атлы әскері шабуылдағы үзілісті пайдаланбауға тым аз және тым шаршады. Көп ұзамай Нумидия атты әскері қайта оралып, римдіктердің саптарын қоршап алып, олардың артқы жағына шабуыл жасай бастады. Әр рет жаудың қасына шабуыл жасағанда нумидиялықтар қашылып, кері бұрылып, легионерлерді қоршап алып, олардың қатарға қосылуына кедергі келтіріп, оларды тірегімен құлатып тастады. Римдіктердің табандылығы әлсіреп бара жатқанда, Курион олардың рухын нығайтып, табанды болуға шақырды. Бірақ көп ұзамай-ақ, ол өз әскерінің әлсіреп бара жатқанын түсінеді. Кейінгі қаны төгілген шайқастан тек бірнеше сарбаз ғана құтыла алды. Ал Курионың соңынан ермеген үш жүз атлы сарбаз Кастра Корнелиядағы лагерьге қайтып келіп, жаман хабарды жеткізді. Кемелердің басым көпшілігі қашып кетіп, сарбаздарды жинап алуды күтпеді, ал сарбаздарды қайтару үшін қайықтар жіберген азғана адам қорқып қалған сарбаздардың астында қалды және көптеген адам суға батты. Қалған сарбаздар өздерінің жүзбасыларын Варусқа жіберіп, оларға ешбір зиян келтiрмейміз деген уәде беріп, онымен келісті. Джуба Помпейге және Македониядағы республика сенаторларына хабар жіберді, олар оған Нумидия патшасы атағын беру арқылы жауап берді. Рим Сенатының қалған мүшелері оны халық жауы деп жариялады. Содан кейін Джуба тұтқынға алынған сенаторлармен бірге Нумидияға оралды.