Кіріспе

Тұмқырда Үндістанның бірінші мега-тамақ паркі ашылады. Бұл - азық-түлік өңдеу министрлігінің жобасы. "Индия" азық-түлік паркін 2014 жылдың қыркүйек айында Премьер-Министр Нарендра Моди ашты. Түмкір "Смарт-қалалар" миссиясының тізіміне кірді және Үндістанда дамытылатын 100 ақылды қаланың қатарына кірді. 2010 жылдың 28 тамызынан бастап Түмкірге қалалық корпорация мәртебесі берілді.

Этимология

Этимологиялық тұрғыдан алғанда, қаланың атауы "Тумбе оору" деген сөзден өзгерген деп есептеледі, себебі онда гүлдің бір түрі - тумбе хову көп. Бұл аймақта кокостарының көптігіне байланысты оны Калпатару Наду (кокосталардың елі) деп те атайды. Тағы бір аңызда Чолалар билігі кезінде Гүлұр олардың астанасы болған дейді. Түмкүр биік жерде орналасқандықтан, күзетшілер кез-келген төбеде тумаки (барабан түрі)мен бірге болып, кез-келген ескертулер болған жағдайда дыбыс шығаратын, сондықтан да осылай аталған. 2014 жылдың қазан айында Үндістанның орталық үкіметі Түмкүр мен тағы 12 қаланың атын ресми түрде өзгерту туралы өтінішті мақұлдады. Қала ресми түрде 2014 жылдың 1 қарашасында "Тумакуру" болды.

География

Түмкүр - Үндістанның оңтүстік штатында орналасқан қала. Бұл қала теңіз деңгейінен 800 метр биіктікте орналасқан.

Демография

2011 жылғы Үндістан санағы бойынша Түмкүр - Үндістанның оңтүстік штатында орналасқан қала. 2011 жылғы халық санағы бойынша Түмкүрдің халқы шамамен 542 000 адам болды. Қаланың бір шаршы километрге шаққандағы халық тығыздығы 3100 адамнан тұрады. Халықтың басым бөлігі индуизм дініне, ал аз бөлігі мұсылмандар мен христиандар. Тумкурдың ресми тілі - каннада, бірақ көптеген адамдар хинди, ағылшын және телугу тілдерінде сөйлейді. Түмкірде сауаттылық деңгейі 78% -ға жуық, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары. Қалада инженерлік колледждер, медициналық колледждер және университеттер сияқты бірқатар білім беру мекемелері бар. Тумкур тұрғындарының басым бөлігі ауыл шаруашылығымен және оған байланысты қызметпен айналысады, сонымен қатар өнеркәсіп саласында жұмыс істейтіндер де бар. Қала жібек пен мақта өндірісімен, сондай-ақ сүт пен сүт өнімдерімен танымал. Түмкір - әр түрлі мәдени және этникалық топтардың араласқан шаһары. Қалада әртүрлі жас топтары мен жыныстар арасында жақсы тепе-теңдік бар. Қаланың тұрғындарының 30% -ы 15 жасқа толмаған жас адамдар. Қорытындылай келе, Түмкір - 542 000 тұрғыны бар қала. Халықтың басым көпшілігі индуизм дініне жатады, ал ресми тіл - каннада. Қаланың сауаттылығы жоғары, ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіппен айналысатын халық саны әртүрлі. Қаланың халқының көп бөлігі 15 жасқа толмаған жастар.

Тарих

Түмкүр - Үндістанның оңтүстік штатындағы Карнатака штатындағы қала. Оның тарихы ежелгі дәуірге дейінгі. Бұл аймақ өзінің бай мәдени мұрасымен танымал болды және ежелгі заманда сауда-саттық пен сауда-саттық үшін маңызды орталық болды. Қалаға ғасырлар бойы әртүрлі әулеттер билік жүргізді, соның ішінде Кадамбалар, Гангтар, Чолалар және Хойсалалар. 16 ғасырда Түмкүр Виджаянагара империясының билігіне кірді. 18 ғасырда Түмкүр аймағы Сиддхарабетта, Коратагере, Курамкоте аймағы мен оның айналасындағы ауылдармен бірге Суварнагири Махасамстананың, кейіннен Майсурдың Водейярларының билігі астында болды. Британдық отаршылдық кезеңінде Түмкір мақта мен жібек өндірісінің негізгі орталығы болды. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін, Түмкүр Майсур штатының (кейіннен Карнатака деп аталды) ауданы болды. Бүгінде Түмкүр - өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы өндірісімен, сондай-ақ білім беру және мәдени мекемелерімен танымал қарқынды дамып келе жатқан қала. XIX ғасырда Түмкір мата өндірісінің негізгі орталығы болды. Британдық Шығыс Үндістан компаниясы Түмкүрде мақта пресін құрды, бұл аймақта ауыл шаруашылығы өндірісінің артуына әкелді. Осы уақыт ішінде Түмкірде көлік инфрақұрылымы да өсті, қаланы басқа ірі қалалармен байланыстыратын темір жол желісі салынды. ХХ ғасырда Түмкір өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының маңызды орталығы болып қала берді. 1940 жылдары қалада "Тумкур" жібек қоғамының құрылуымен жібек өндірісі өсіп кетті. Қала сүт және сүт өнімдерін өндіруде де өсімді бастан кешірді, 1960 жылдары "Тумкур сүт одағы" құрылды. 1970-1980 жылдары Түмкірда шағын өнеркәсіптердің саны өсті, әсіресе инженерлік және өндірістік салаларда. Бүгінде Түмкір - халық саны артып, экономикасы да мықты қарқынды дамып келе жатқан қала. Ол өзінің өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы өндірісімен, сондай-ақ білім беру және мәдени мекемелерімен танымал. Түмкірде инженерлік колледждер, медициналық колледждер және университеттер сияқты бірқатар білім беру мекемелері бар. Қалада бірқатар мәдени және тарихи ескерткіштер, соның ішінде Шри Гави Гангадхарешвара ғибадатханасы, Шри Сиддаганга Мата және Түмкур форты бар.

Көлік

Карнатака мемлекеттік автомобиль көлігі корпорациясының (КСРТК) бөлімшесі Түмкүр қаласында орналасқан. Қала Бангалор мен басқа қалалармен KSRTC автобустары арқылы жақсы байланысқан. Қалаға, Бангалорға Volvo автобустары келеді. Ауданның басқа да аудандары мен қалаларын автобуспен байланыстыратын жиі автобус бар. Қала арқылы NH 48, NH 73 және NH 69 ұлттық автомобиль жолдары өтеді. Үш ұлттық автомобиль жолы Түмкүрді Карнатакадағы Хұбли, Мангалор және Шимога қалаларымен байланыстырады. ТКБ жолы (Карнатака) (Тумкур Челур Буккапатна жолы) Хагалавади, Челур және Беллави қалаларының тұрғындарын Тумкур корпорациясы қаласына байланыстырады. Қазіргі уақытта бұл бағыт бойынша көптеген жеке және Карнатака мемлекеттік автокөлік корпорациясы автобустары жұмыс істейді. Темір жол да байланыс саласында маңызды рөл атқарады. Қаланың теміржол вокзалы Оңтүстік-Батыс теміржол аймағына (Үндістан) жатады және ол британдық кезеңінде салынған және жақында қайта жаңартылған. Ол қаланың орталығында, автобус аялдамасы мен қалалық әкімдікке жақын орналасқан. Ол Бангалордың Хабли магистраліне орналасқан. Қалалық автобустар қала ішінде КСРТК арқылы да тасымалданады. Шри Сиддаганга Нагара Сарыге деп аталады, Сиддаганганың киелі жері бойынша аталған. Қалада 100-ден астам автобус жүреді. Түмкүрге ең жақын әуежай - Бангалордағы Кемпегодда халықаралық әуежайы.

Экономика

Түмкір ауданының экономикасы негізінен ауыл шаруашылығынан тұрады. Кокос, арекка жаңғағы, күріш өсіру (кейбір бөліктерінде) сияқты плантациялық дақылдар оның экономикасына әсер етеді. Тұмқыр қаласының экономикасы өнеркәсіптерден тұрады. Штат астанасы Бангалорға жақын орналасқандықтан, ол Солтүстік Карнатакаға кіреберіс ретінде қызмет етеді. Сонымен қатар, ол Ұлттық инвестициялық және өндірістік аймақ (ҰИАЗ) ретінде анықталды. 13500 гектарға жуық НИМЗ және 610 гектар HAL тікұшақ өндірісі кешені (Губби маңы) әлемдік деңгейдегі өндірісті дамыту үшін аймақтарға бөлу, таза және энергия тиімді технология, қажетті әлеуметтік инфрақұрылым және дағдыларды дамыту нысандары негізінде заманауи инфрақұрылым мен жерді пайдалану арқылы интеграцияланған өндірістік қалашық ретінде дамытылуда. Тұмқур қаласында 24 ірі өнеркәсіп бар, оның құны 911,42 млн. теңгеге жетіп, 6445 адам жұмыспен қамтылған. Қазіргі таңда 15 орта және 23804 шағын және шағын өнеркәсіпте 132994 адам жұмыс істейді. Тұмқыр мен оған жақын аудандардың электр қуаты қажеттілігін қамтамасыз ету үшін 11000 гектар жердегі 2000 МВт-тық күн электр станциясы дамытылуда.

Медиа

Түмкүрдің жеке FM радиоарнасы бар, ол Сиддхартха, SSIT кампусында орналасқан және канада тілінде хабар таратады. Амоганың жергілікті арнасы - Амога желісі.