Кіріспе
Американдық театр режиссері және хореографы Марта Кларк (3 маусым 1944 жылы туған) - американдық театр режиссері және хореографы, театр, би және опера қойылымдарына көп салалы көзқараспен танымал. Оның ең танымал туындысы - "Жер бетіндегі ләззат бақшасы" (1984, қайтадан 2008 жылы), театр, би, музыка және ұшатын ұшақтарды зерттеу. Бұл қойылымға бірегей театрлық тәжірибе үшін драмалық үстел сыйлығы, Ричард Пислидің түпнұсқалық ұпайлары үшін Оби сыйлығы және хореография үшін Лос-Анджелес драма сыншылары шеңберінің сыйлығы берілді. 1990 жылы Кларк Гений гранты деп аталатын МакАртур сыйлығын алды.
Martha Clarke (born June 3, 1944) is an American theater director and choreographer noted for her multidisciplinary approach to theatre, dance, and opera productions. Her best known original work is The Garden of Earthly Delights (1984, re imagined 2008), an exploration in theatre, dance, music and flying of the famous painting of the same name by Hieronymus Bosch. The production was honored with a Drama Desk Award for Unique Theatrical Experience, an Obie Award for Richard Peaslee's original score, and a Los Angeles Drama Critics Circle Award for choreography. In 1990, Clarke received a MacArthur Award, better known as the Genius Grant.
Тәрбие және алғашқы мансап
Мэриленд штатының Пайксвилл қаласында (Балтимор) туып өскен ол Пейбоди консерваториясының дайындық бағдарламасында Кэрол Линн және Дейл Сехнертпен би оқыды. Содан кейін ол Джульярд музыка мектебінде оқып, 1965 жылы би бағдарламасын бітірді. Оның ең ықпалды ұстаздары атақты британдық хореограф Антони Тюдор және музыка композициясы мұғалімі Луи Хорст болды. Содан кейін ол үш жыл бойы қазіргі заманғы би хореографы Анна Соколовпен және Би театры шеберханасында өнер көрсетті. Кейін ол Пилоболус би театрының негізін қалаушы мүшесі болды және Crowsnest би триосын құрды (екіуі де халықаралық турнеде болды). Кларк режиссер/хореограф ретінде ерекше шығармашылық мансабын жалғастыруда.
Театр, би және опера өнері
Марта Кларктың көптеген түпнұсқалық туындыларына "Жердегі ләззат бақшасы" (Ричард Пислидің музыкалық сазымен), "Вена: Lusthaus" және "Құдайдың ақымағы" кіреді. Ол Кристофер Хэмптонның "Алисаның жер астындағы оқиғалары" атты қойылымының премьерасын Лондонның Корольдік ұлттық театрында режиссерлік еткен. Angel Reapers (Альфред Уридің мәтінімен) Нью-Йорктегі Джойс театрында 29 қарашада 11 желтоқсанда 2011 жылы премьерасы болды. Ол 2012 жылдың көктемінде Италияның Милан қаласындағы Ла Скала операсында толық кешкі L'altra metá del cielo жұмысын жасады. Оның түпнұсқалық қойылымдары The Public Theater, Линкольн орталығы театрында, Нью-Йорк театр шеберханасында, Signature Theatre Company, Кеннеди орталығы, La MaMa, La Scala және басқаларда ұсынылды. The New York Times Magazine журналының "Кларк шығармалары" мақаласында Мел Гассоу былай деп жазды: "Марта Кларк шығармаларында театр мен би ажырамас, аты жоқ, бірақ өлшемдері жоқ орындау стиліне біріктірілген. Оның дәлдік пен көркемдік көркемдіктерімен ерекшеленетін шығармалары өнер туындылары болып табылады". 2022 жылдың 12 маусымынан 2 шілдесіне дейін Кларк ханымның соңғы көпсалалы театралды жұмысы God's Fool Нью-Йорктегі La MaMa-да ұсынылды. "God's Fool" ән циклы 800 жыл бойына созылған музыкадан алынған, тікелей орындалған а капелла партитурасын қамтиды. Кларк басқалары арасында Nederlands Dans Theater, Joffrey Ballet, American Ballet Theatre, Rambert Dance Company және The Martha Graham Company үшін хореографиялық жұмыс жасады. Кларк Моцарттың "Солдат флейтасы" операсын "Глиммергласс" операсы мен "Канадалық опера компаниясы" үшін, "Cosi fan tutte" операсын "Глиммергласс" үшін, "Марко Поло" операсын "Тан Дун" Мюнхен биенналесі, Гонконг фестивалі және Нью-Йорк операсы үшін, ал "Орфей мен Эвридика" операсын "Англия ұлттық операсы" және Нью-Йорк операсы үшін режиссерлік еткен. Ол Шекспирдің "Жазғы түннің арманы" пьесасын Американдық репертуарлық театрға және "Линкольн орталығы" театрында Тулуза Лотректің өміріне негізделген "Белле Эпок" атты музыкалық / театрлық шығарманы режиссерлік еткен. Ол драматургтер Кристофер Хэмптон, Ричард Гринберг, Чарльз Л. Ми және Альфред Уримен бірлесіп жұмыс істеді. Кларк өзінің түпнұсқалық шығармалары үшін музыкалық ұпайлар немесе мәтіндерді (олар болған кезде) құрастырмаса да, ол өндіріс пен режиссураның барлық аспектілерімен айналысады, тұжырымдама мен құрылымнан бастап музыка, мәтін, жарық және костюмдердің егжей-тегжейіне дейін. Британника Онлайн оның хореографиялық әдісін "эмоционалды әсерлі жұмысы театр элементтеріне кеңінен сүйенеді" деп қорытады. Кларктың шығармалары көбінесе бейнелеу өнерінен, әсіресе сурет салудан шабыт алады. Бұл қызығушылықта Кларк Питер Селларс, Пина Бауш және Роберт Уилсон сияқты әртүрлі суретшілермен байланыстырылуы мүмкін. New York Times сыншысы Майкл Киммельман 1988 жылы оның "Аморе кереметін" "бір жағынан сурет салуды еліктейтін соңғы опералық қойылымдар, фильмдер мен театрлық қойылымдардың қатарына жатқызуға болады. Франко Зеффирелли, Джордж Лукас, Пина Бауш, Эндрю Ллойд Вебер, Роберт Уилсон және Питер Селларс Кларкпен осы таңғажайып ерекшелікпен бөліседі: Олар сахналық өнерді көрнекі көріністерді сахналауға сылтау ретінде қарастырады ". 2008 жылдың 19 қарашасында "Жер бетіндегі ләззат бақшасы" Нью-Йорктегі Минетта-Лейн театрында Бродвейден ашылып, 2009 жылдың 5 сәуіріне дейін жұмыс істеді. 2011 жылы Кларк Пулитцер сыйлығының иегері Альфред Уримен бірлесіп, "Ангел жинайтындарды" құрды. Ол 2016 жылдың 2 ақпанынан 20 наурызына дейін Signature Theatre Company (Нью-Йорк) театрында өтті. Бұл қойылым "Үздік баламалы театрлық тәжірибе" және "Үздік хореография" үшін екі Люсиль Лортель сыйлығын жеңіп алды. Angel Reapers 2011 жылы Джойс театрында өнер көрсетіп, Жаңа Англияда гастрольге шықты.
Жеке өмір
Кларк мүсінші Филипп Граусманға үйленген және оның джаз музыканты және актер Дэвид Граусманнан бір ұлы бар. МакАртур сыйлығынан басқа, Кларк Гуггенхайм қорынан екі грант, сондай-ақ NEA-дан он бес грант алды. Ол Drama Desk Award, екі Obie Awards және 1985 жылы Лос-Анджелес драма сыншылары Circle Award сыйлығын алды. 2016 жылы Кларк "Ангелді орақшылар" үшін екі Люсиль Лортель сыйлығын жеңіп алды: біреуі "Үздік хореография" үшін, екіншісі серіктесі Альфред Ухримен "Үздік баламалы театрлық тәжірибе" үшін. 2019 жылдың шілдесінде Кларк драматургтер гильдиясы қоры берген Флора Робертс сыйлығын алды. Ол PBS үшін Марта Кларк: Жарық және қараңғы фильмнің тақырыбы болды, ал оның "Жер бетіндегі ләззат бақшасы" BBC түсірді. Луиджи Пиранделлоның әңгімелерінен алынған "Каос" алғашқы Тони Рэндалл қоры сыйлығын алды; және Нью-Йорк театр шеберханасында ұсынылды (2006). 2007 жылы NEA американдық шедеврлерді қайта монтаждауға арналған бағдарлама аясында "Жердегі ләззат бақшасы" романын қайта монтаждауға грант берді.