Кіріспе

Элагабалий - Рим императоры Элагабалдың салған ғибадатханасы. Елагабалус билік құрған 218 - 222 жылдар аралығында Елагабалиум Елагабалусқа арналған, император өзі бас діни қызметкер болған, дау туғызатын діни табынудың орталығы болды.

Тарих

Ғибадатхана 70 метрден 40 метрге созылатын бағаналы құрылым болды, ол Колосеумның алдында, бағаналы қоршаудың ішінде орналасқан. Ғибадатхана платформасы бастапқыда 81 мен 96 жылдар аралығында Домицианның тұсында салынған және Юпитерге табыну орны болған болуы мүмкін. Бұл террасаның қалдықтары әлі күнге дейін Палатин төбесінің солтүстік-шығыс бұрышында көрінеді. 218 жылы Элагабал император болған кезде ғибадатхана кеңейтіліп, Сириядағы Емесаның қамқоршысы Элагабал құдайға қайта бағышталды. Элагабалды шоқ тәрізді қара тас бейнеледі, бұл метеориттік жартастан жасалған деп болжанады. Элагабалдың өлімінен кейін ғибадатхананы Северус Александр Юпитерге қайтадан бағыштады. Елагабал құдайына арналған кішірек ғибадатхана қазір Иерусалимдегі Санта-Кросе шіркеуінің тұрған жерінде тұрды. Егер ол әлі де IV ғасырда қолданыста болса, онда Рим империясының соңғы кезеңінде пұтқа табынушыларды қудалау кезінде жабылып қалған болар еді.

Элагабалдың табынушылығы

Септимий Север билік құрғаннан бері күн құлшылықтары бүкіл империяда кеңінен тараған. Элагабал бұл жағдайды өзінің құдайы Эль-Габалды Рим құдайларының басты құдайлығына айналдырудың мүмкіндігі деп қарастырды. Элагабал тіпті Юпитерде орналасты. Екі діннің бірлігі белгісі ретінде Элагабал Астарта, Минерва, Урания немесе осы үшеуінің біріккенін Элагабалга әйел ретінде берді. Иродианның айтуынша, Елагабал сенаторларды Елагабалдың құрбандық үстелінің айналасында домбыра мен сыбызғылардың дыбысына би билеп жатқанда, оған қарап отыруға мәжбүрлеген. Ежелгі тарихқа ғибадатхананың ішінде орын алған адам құрбандықтарының ертегілері, ең бай және асыл отбасылардан Италияның түкпір-түкпірінен жиналған балаларды қамтиды. Елагабалдың билік құрған кезіндегі дінге деген құмарлық ақырында оның жойылуына себепші болды. 222 жылы 11 наурызда Элагабалды преториан гвардиясының мүшелері өлтіріп, орнын оның туысы Северус Александр алады. Элагабалостың діни жарлықтары жойылып, Элагабалиумға көшірілген мүсіндер бастапқы жерлеріне қайта оралды.