Кіріспе

Римдегі Палатин тауының етегіндегі үңгір

Люперкаль (лат. lupa – "ана қасқыр") – Римдегі Палатин тауының оңтүстік-батыс бөлігінде, Магна Матер храмы мен Сант-Анастасия аль-Палатино храмы арасында орналасқан үңгір. Римнің негізін қалау туралы аңыз бойынша, Ромул мен Ремусты осы үңгірде ана қасқыр тауып алып, оларды бағады, сосын оларды қойшы Фаустул құтқарады. Фаунус дінінің жұртшылары Люперци қаланың алғашқы күндерінен бастап, кем дегенде 494 жылға дейін осы үңгірде Люперкалия мерекесінің белгілі бір рәсімдерін өткізген.

Қазіргі кездегі жаңалық

2007 жылдың қаңтар айында итальяндық археолог Ирен Якопи император Августтың үйінің қалдықтарында, Палатин төбесіндегі Ливия үйінің астында орналасқан, аңызға толы үңгірді тапқанын хабарлады. Археологтар сарайды қалпына келтіру жұмыстары кезінде 15 метр тереңдіктегі қуысты кездестірді. 2007 жылдың 20 қарашасында үңгірдің күмбезін көрсететін алғашқы фотосуреттер жарияланды, ол түрлі-түсті мозаикалармен, пемза тастарымен және теңіз қабықшаларымен әшекейленген. Төбесінің ортасында Рим империясының символы – ақ құбылан суреті бейнеленген. Археологтар үңгірдің кіреберісін әлі таппағандықтан, іздеуді жалғастырды. Оның Августтың резиденциясының астында орналасқандығы маңызды деп есептелді; Октавиан, Август болмас бұрын, Римді жаңадан құру ниетін білдіру үшін Ромул есімін алуды қарастырған.

Қарсы пікірлер

Адриано La Regina (1976–2004 жылдары Римнің археологиялық басқарушысы, Римнің Сапиенца университетінің этрускология профессоры), профессор Фаусто Зеви (Римнің Ла Сапиенца университетінің рим археологиясы профессоры) және профессор Хеннер фон Хесберг (Римдегі Германия археологиялық институтының директоры) топографиялық және стильдік негізде үңгірді Луперкалмен байланыстыруды жоққа шығарды. Олар бұл үңгірдің Нерон заманындағы нимфеум немесе жер асты триклиниумы екеніне тоқталысты. Қазіргі ғылыми консенсус үңгірдің Луперкал емес екендігін, ал шұңқыр Санта-Анастасия-аль-Палатино алаңына жақын, оңтүстік-батысқа қарай орналасқандығын көрсетеді.