Кіріспе

Американдық азаматтық құқық қорғаушы Мэри Фэйр Бёркс (31 шілде 1914 - 21 шілде 1991) - американдық педагог, ғалым және белсенді Азаматтық құқық қозғалысы кезінде Монтгомери, Алабама штатынан. Бёркс 1946 жылы әйелдер саяси кеңесін құрды, ол 1955 жылы Роза Паркс тұтқындалғаннан кейін Монтгомери автобустарын бойкоттауды бастауға көмектесті.

Өмірбаян

Бёркс 1914 жылы 31 шілдеде Монтгомериде, Алабама штатында Густав "Гас" Сэмюэл мен Олли (туған тегі Уильямс) Фэйрдің қызы болып дүниеге келді. Ол Алабама мемлекеттік университетінде оқып, 1933 жылы ағылшын әдебиеті бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды, ал 1934 жылы Мичиган мемлекеттік университетінде сол салада өнер магистрі дәрежесін алды. Кейін Бёркс Монтгомериге оралып, Алабама штатының лабораториялық орта мектебінде ағылшын тілін үйретеді. Мектеп директоры Натаниел В. Бёркс оның бұрынғы профессоры болды, екеуі кейінірек үйленіп, бірге балалы болды. Олардың ұлы, Натаниел Буркс, дәрігер болды. Бёркс өзінің білімін Колумбия университетінен білім беру саласы бойынша докторлық дәрежесін алып, Гарвард және Оксфорд сияқты университеттерде аспирантураны аяқтады. Қозғалыс аяқталғаннан кейін Бёркс Мэриленд штатының Солсбери қаласына көшіп барды. Бёркс сол жердегі қауымдастықтың белсенді мүшесі болды, онда ол екі африкалық-америкалық тарихи қоғам құрды, жергілікті аурухананың еріктілер бағдарламасымен жұмыс істеді және Мэриленд өнер кеңесі мүшесі болды. Сонымен қатар, ол 1986 жылы зейнетке шыққанға дейін Мэриленд университеті шығыс жағалауында әдебиеттен сабақ берді. Бёркс 1991 жылы 21 шілдеде қайтыс болды.

Жарияланған еңбектер

Бёркс көптеген әдеби шығармалар жариялады, соның ішінде Джеймс Болдуиннің "Егер Бил-стрит сөйлесе алса" атты шығармасына шолу жасады, сондай-ақ Тони Моррисон және басқа да қара авторлар туралы мақалалар жариялады.

Әйелдер саяси кеңесі

1935 жылы Беркс ақ автомобильшімен болған оқиғаға қатысып, ақ полицейдің тұтқындауына әкелді. Бұл оқиға Монтгомеридегі расизмнің кең тарағанын көрсетті, ол өзінің білім деңгейі мен мәртебесіне байланысты бұрын қорғалған деп сезінген. Бұл оқиға Беркске Монтгомеридегі нәсілдік теңдікті қорғау бағытына назар аударуға ықпал етті, ал бір жылдан кейін ол Әйелдер саяси кеңесін құрды. WPC өз күш-жігерін азаматтық қатысуды ынталандыру, сайлаушылардың тіркеу санын арттыру және қалалық лауазымды тұлғаларды расистік саясатты шешу үшін лоббилеуге бағыттады. 1946 жылы құрылған кезде, ұйым 50 африкалық-америкалық қауым мүшелерінің тобынан құралған. Олардың мамандықтары педагогтардан бастап медбикелерге дейін әлеуметтік қызметкерлерге дейін болды. Кейіннен Бёркс кеңесті "расизмнің салдарынан алған жарақаттарының өсімі" ретінде құрды деп жазды (Бёркс, 1990). 1950 жылы Бёркс өзінің WPC президенті лауазымынан кетіп, "осы лауазым талапқа сай болды және мен жоспарлағаннан да ұзақ уақыт қызмет еттім" деп түсіндірді (Бёркс, 1990). Бёркстің орнын Алабама штатының колледжінде Бёркстің әріптесі және WPC мүшесі Джо Энн Робинсон басқарды. Бёркс Робинсонмен жұмыс істеуді жалғастырды және Робинсон қоғамдық көліктерде, әсіресе автобустарда африкалық американдықтардың растық теңсіздікке назар аудару үшін өзгерткен ұйымда белсенді рөлді сақтады. 1955-1956 жылдары Бёркс және WPC-нің басқа мүшелері Роза Паркс тұтқындалғаннан кейін Монтгомери автобустарын бойкоттауды бастауға және қолдауға көмектесті. Азаматтық құқық қозғалысының аяқталуынан кейін Бёркс Монтгомери автобустарын бойкоттауды бастаудағы ұйымның маңыздылығын және сондықтан бүкіл қозғалысты да атап өтті. Бёркс "Роза Паркс, Джо Энн Робинсон және Әйелдер саяси кеңесінің мүшелері - жол салушылар" және "Мартин Лютер Кинг кіші - факелші" деп атап, факелші - "жол салушыны" ұстанатын адам деп мәлімдеді (Бёркс, 1990).

Пайдаланылған әдебиеттер

Бёркс, Мэри Фэйр. "Монтгомеридегі автобус бойкотында әйелдер". Вики Л. Кроуфорд, Жаклин Энн Роуз және Барбара Вудс (eds), Азаматтық құқық қозғалысындағы әйелдер: Трейлблазерлер және факелдер 1941 1965, Блумингтон: Индиана университетінің баспасы, 1993, pp. 71-83 деген сан.