Кіріспе

Millennium Challenge Corporation (MCC) - АҚШ Конгрессі 2004 жылы құрған АҚШ-тың екіжақты сыртқы көмек агенттігі. Бұл мемлекеттік департамент пен USAID-тен бөлек тәуелсіз агенттік. Ол экономикалық өсуге мүмкіндік беретін және жақсы экономикалық саясаты бар елдерге гранттар береді. Елді іріктеу процесі объективті, ол 20 түрлі сала бойынша үшінші тараптар берген баллдарды қамтиды. Қосымша қаражатқа ие ел грантқа нақты жобаны көздеп өтініш беруі тиіс. ЭЫДҰ мәліметінше, 2022 жылы АҚШ-тың жалпы ресми даму көмегі (ODA) (55,3 млрд АҚШ доллары, алдын ала мәліметтер) өсті, негізінен Украинаға қолдау көрсету, сондай-ақ Ауғанстаннан келген босқындар үшін шығындардың артуы салдарынан. ОДҚ жалпы ұлттық табыстың 0,22% -ын құрады.

Тарих

2002 жылдың 14 наурызында Америкааралық даму банкінің отырысында президент Джордж Буш бай да, кедей де елдердің жауапкершілігіне ие даму үшін жаңа келісімге шақырды. Ол 2006 қаржы жылына дейін дамуға көмек көрсетуді 50%-ға арттыруға уәде берді (2004 жылдың соңына дейін екі есеге көбейіп, 2010 жылға қарай тағы да екі есеге көбеймек). USAID сияқты басқа да даму бағдарламалары көптеген түрлі және кейде қарама-қайшы мақсаттардан зардап шегеді деп ойланады, олар көбінесе саяси қысымның нәтижесінде және ұзақ мерзімді экономикалық жақсартулар жасамайды. МКК 2004 жылы екі партияның қолдауымен бекітілді. Оның негізгі қағидаттары: Бәсекеге қабілетті таңдау: Бір ел көмек алуға құқылы болудан бұрын, МКК Басқармасы 20 саясаттық индикатор бойынша оның жұмысын қарастырады және саясаттың нәтижесі негізінде компактті қолайлы елдерді таңдайды. Елдер жетекшілік ететін шешімдер: МКК таңдалған елдерден тұрақты экономикалық өсу мен кедейлікті азайту үшін басымдықтарын анықтауды талап етеді. Елдер өздерінің МКК ұсыныстарын өздерінің қоғамдарымен кеңінен консультация арқылы әзірлейді. Кейіннен МКК топтары тығыз серіктестікке қосылып, елдерге бағдарламаны жетілдіруге көмектеседі. Елдің басшылығымен жүзеге асыру: МКК мыңжылдықтың қиындықтарын шешу есебіне (МКК) басшылық етеді. Бір елге келісімшарт берілген кезде ол өзінің жергілікті МСА-ны іске асырудың барлық аспектілерін басқару және қадағалау үшін есеп беретін жеке тұлғаны құрады. Қаржыны бақылау қатаң және ашық, көбінесе тәуелсіз салық агенттері арқылы жүргізіледі. 2009 жылдың 20 қарашасында Сенат Эфиопияда туған америкалық бизнесмен Дэниел У. Йоханнесті бас директор ретінде бекітті. Ол 2014 жылдың мамыр айында АҚШ-тың ЭЫДҰ-дағы елшісі болып тағайындалды және 2017 жылдың қаңтарына дейін бас директор болған Дана Хайд оны алмастырды. Шон Кернкросс Трамп әкімшілігінің бас директоры болып 2019 жылдың маусым айында төрт атқарушы бас директордан кейін бекітілді. 2021 жылдың қаңтар айында Махмуд Бах Миллениум Челлендж Корпорациясының атқарушы бас директоры болды. 2022 жылдың 16 ақпанында Элис П. Олбрайт бас директор ретінде ант берді. MCC Басқармасы оның Бас директорынан, АҚШ Мемлекеттік хатшысы (кеңес төрағасы), Қазынашылық министрі (төраға орынбасары), USAID әкімшісі, АҚШ Сауда өкілі және жеке сектордың немесе дамуға байланысты басқа да лауазымды адамдарынан тұрады.

МКК-ның келісімдері мен бағдарламалары

МКК серіктес елмен келісімшарт немесе шегі туралы келісімге қол қояды. Егер таңдалған ел іріктеу критерийлерінің көрсеткіштерінде жоғары балл жинаса, онда келісімшарт беріледі. Егер ел төмен бағаға ие болса, бірақ таңдау критерийлері бойынша оң, жоғары үрдіске ие болса, онда ол кіші грантқа ие бола алады, оны шекті бағдарлама деп атайды. МКК-да әрбір серіктес үкімет арнайы мақсаттағы заңды тұлға құруы талап етіледі, ол компакт-программаны іске асыруға жауапты болады.

Құқықтық елдер

Бірінші жылы (2004 ж.) 17 ел МКК грантына ие болды: Армения, Бенин, Боливия, Кабо-Верде, Сальвадор, Грузия, Гана, Гондурас, Лесото, Мадагаскар, Мали, Моңғолия, Марокко, Мозамбик, Никарагуа, Сенегал, Шри-Ланка және Вануату. Мадагаскар мен Гондурас МҚК-дан нақты қаржы алған алғашқы елдер болды. 2006 жылдың 16 маусымында Гамбия 16 критерийдің 8 санатында нашарлауды келтіре отырып, тоқтатылды. Мали 2006 жылдың қазан айында заманауи суландыру жүйелерін және өнеркәсіптік парк құру үшін 461 миллион долларлық бағдарламаны мақұлдады. Иорданияға толық саяси және азаматтық құқықтарының жоқтығына байланысты Freedom House қарсылық білдіргеніне қарамастан, толық компакттық құқықтарына ие болды. Уганданың оппозициялық партиясының депутаттары өз елінің толық келісімге кіруден бас тартуын мақтап, оның орнына өз елін сыбайлас жемқорлықтан арылтуға күш салуды талап етті. 2007 жылдың маусым айында Африкадағы МСА-ға құқылы елдер өз тәжірибелерін талқылау үшін Гананың Акра қаласында кездесу өткізді. Малави 2007 жылы толық келісімге ие болды, ал Мавритания шегінен өту мүмкіндігіне ие болды.

Қосымша қаражат

2004 жылы бірнеше елдер бағдарламаның жаңа бөлігіне таңдалды. Бұл шағын келісімдер, олар толық бағдарламаға қатысуға мүмкіндік беретін елдерге көмек көрсету үшін қолданылады. Иордания демократия мен саудаға бағытталған 25 миллион долларлық Threshold бағдарламасын алды. Йемен бұрын шекті келісімге ие болған, бірақ олардың көрсеткіштері өте төмен болғандықтан тоқтатылды. Бірақ демократиялық сайлауды және түрлі экономикалық реформаларды сәтті аяқтағаннан кейін, МКК Йеменді қайтадан шегі келісімге жарамды етті. 2007 жылдың 12 желтоқсанында MCC Басқармасы Малавиді компакт және Мавританияны шектi келiсiмге таңдады, сондай-ақ Албания, Парагвай және Замбияға бірінші рет екінші кезеңдегі шектi келісімді ұсынуға рұқсат берді. 2007 жылы АҚШ-тың Свазилендтегі елшісі соңғы бірнеше жылда МКК көрсеткіштеріндегі жетістіктерге тоқталып, елді талапқа сай болуға талпындырды. МКК-ның серіктес елдерінің толық тізімін https://web. мұрағат. www.jw.org/kb/wp-content/uploads/wp-content/uploads/wp-content/uploads/wp-content/uploads/wp-content МКК. мемлекеттік мекемелер/барақтар/елдер. MCC портфелі негізінен Африка елдеріне бағытталған.

Қаржыландыру

Конгресс бағдарламаға президенттің сұраған қаржысынан кем қаржыны беріп отыр. 2004 қаржы жылында бағдарламаға 650 миллион доллар бөлінді, келесі жылы бұл сан 1,5 миллиард долларға дейін өсті. 2007 қаржы жылына 2 миллиард доллар бөлінді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 14% -ға жоғары, бірақ 3 миллиард доллардың мақсат деңгейінен төмен. 2008 қаржы жылына жоспарланғаннан аз қаражат бөлінеді, ал бюджетте 1,2 миллиард доллар ғана қарастырылған; МКК бас директоры бұл бағдарламаның күш-жігерін төмендетеді деп мәлімдеді. Конгресс бағдарламаны қайтадан рұқсат етуден бас тартты, бұл техникалық жағынан қажет емес еді, өйткені бағдарлама бұрыннан рұқсат етілген еді, сонымен қатар рұқсат беру тілі туралы дау болғандықтан. 2009 жылғы қаржы жылының бюджеті туралы талқылауларда АҚШ Сенаты әрбір провидентті алдын ала толық қаржыландыруға қарағанда, компакт үшін қажетті ақшаның жартысын ғана алдын ала ұсынуды ұсынды, бұл корпорация қызметкерлері "келесі үлкен қадам" деп санайды. Сенатор Ричард Лугар, түзетудің авторы, "МКК әсерін" таратып, "реалистік" қаржыландыру деңгейлері көбірек компакттерге мүмкіндік береді деп жауап берді. Түзету ақырғы заң жобасына енгізілген жоқ. 2008 жылғы бюджет бойынша президент Буш 2,225 миллиард доллар сұрады, бұл бағдарламаның басталуынан бері бірінші рет 3 миллиард доллар емес, бес келісімге, бірнеше шектік келісімдерге және әкімшілік қаржыландыруға жеткілікті ақша.

Қабылдау және әсер ету

АҚШ-тағы The Heritage Foundation сияқты топтардың зерттеулері шетел көмегін алған көптеген дамушы елдердің соңғы 40 жыл ішінде жан басына шаққандағы табысы төмендеп немесе тұрақтанғандығын көрсетті. Heritage Foundation тұрақты түрде MCC-нің экономикалық еркіндік индексі бойынша сауда өлшемін қолданған әдісін қолдады. 2005 жылдың сәуірінде АҚШ-тың үкіметтік есеп беру кеңсесі МКК жұмысына және оның осы уақытқа дейінгі жұмысына оң баға берді. АҚШ-тың мемлекеттік бағдарламаларының тиімділігі мен нәтижелерін қарастыратын Бағдарламаны бағалау рейтингі құралы (PART) 2007 жылы қайта қарастырылмақшы еді. 2006 жылы "MCC әсерін" қарастырған зерттеуде, уақыт трендтерін бақылаудан кейін, әлеуетті алушы елдер MCA критерийлерін басқа елдерге қарағанда 25% артық жақсартты деп бағаланды. Елші Хорас Доусон мен сенатор Эдвард Брук басқарған Дүниежүзілік саясат кеңесі МКК-ны өз аймағындағы ең соңғы және ең уәделі бағдарлама деп таниды және Буш әкімшілігі мен Конгресс қара қорасы толық қаржыландыруға және шығындардың жылдамдатылуына назар аударуды ұсынды. "Doing Business 2007" журналында 13 елде жүргізіліп жатқан реформалардың катализаторы ретінде "Мыңжылдықтың қиындықтарын есепке алу" деп аталды. Сонымен қатар, Freedom House тұңғыш рет кіші санаттарды шығарды, өйткені ол MCC өлшемдерінің бір бөлігі ретінде қолданылып, толырақ ажыратуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, 2002 жылдан бастап төмен және төмен орташа табысты елдерде бизнесті ашу үшін қажетті күн саны едәуір азайды, бұл есептік көрсеткіштің бір факторы болып табылады, өйткені бизнесті тез тіркеу экономикалық белсенділікті арттырады деп есептеледі. Кейбір сыншылар бағдарламаның мұрагерлік қор сияқты консервативті топтардың көрсеткіштерін пайдаланатынын және сондықтан еркін нарық экономикасына және Америка империализмін жаһандық оңтүстікке қайта енгізуге бейімделгенін айыптайды. Бағдарламаның нәтижесінде АҚШ-тың басқа да даму ұйымдарынан қаржысы аз, ал көбірек емес. Кейбір даму агенттіктері бұл процеске қатысы жоқ деп санайды, өйткені шағын бағдарламаларды негізінен тиісті елдер әзірлейді. Арменияда оны жүзеге асыру қиын болды және оның тиімділігіне қатысты алаңдаушылық білдірілді. 2020 жылдың ақпан айында Шри-Ланканың Министрлер кабинеті ұсынылған МКК келісім-шартына қазіргі түрінде қол қоймайтынын мәлімдеген болатын. Сарапшылар комитеті оның құрамында Шри-Ланка Конституциясына қайшы келетін және елдің егемендігіне "зиянды" ережелер бар деп анықтады. 2020 жылғы 15 желтоқсандағы басқарма отырысынан кейін МКК Шри-Ланкамен келісімшарт жасау туралы ұсынысын кері қайтарып алғанын мәлімдеді.