Жаңа Африка даму серіктестігі (NEPAD) – Африка Одағының экономикалық бағдарламасы. Африка елдері арасындағы ынтымақтастық пен интеграцияны жылдамдатуға бағытталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Африка одағының экономикалық даму бағдарламасы
Economic development program of the African Union
Африканың дамуы үшін жаңа серіктестік (NEPAD) – Африка одағының (АУ) экономикалық даму бағдарламасы болып табылады. NEPAD 2001 жылғы шілдеде Замбияның Люсака қаласында өткен Мемлекет және үкімет басшыларының 37-ші Ассамблеясының сессиясында Африка одағы тарапынан қабылданды. NEPAD Африка елдері арасындағы экономикалық ынтымақтастық және интеграцияны үдетуге арналған жалпы көзқарас пен саяси аясты ұсынуды мақсат етеді.
The New Partnership for Africa's Development (NEPAD) is an economic development program of the African Union (AU). NEPAD was adopted by the AU at the 37th session of the Assembly of Heads of State and Government in July 2001 in Lusaka, Zambia. NEPAD aims to provide an overarching vision and policy framework for accelerating economic co operation and integration among African countries.
Шығуы мен қызметі
NEPAD – Африканың экономикалық жаңғыруына бағытталған екі жоспардың бірігуі: Оңтүстік Африканың бұрынғы президенті Табо Мбеки Нигерияның бұрынғы президенті Олусегун Обасанджо және Алжирдің президенті Абделазиз Бутефликамен бірлесіп жүргізген Африканы қалпына келтіру бағдарламасы (MAP) үшін Мыңжылдық серіктестік; сондай-ақ Сенегал президенті Абдулай Уэйд әзірлеген Африка үшін OMEGA жоспары. 2001 жылғы наурыз айында Ливияның Сирт қаласында өткен саммитте Африка Бірлігі Ұйымы (АБҰ) MAP және OMEGA жоспарларын біріктіруге келісті. БҰҰ-ның Африка экономикалық комиссиясы (UNECA) осы жоспарларға, сондай-ақ 2000 жылғы қыркүйекте БҰҰ-ның Мыңжылдық саммитінде қабылданған Африкаға қатысты қаулыларға негізделген «Африканы қалпына келтіру жөніндегі келісімшартты» әзірледі және 2001 жылғы мамыр айында Алжирде өткен Африка қаржы министрлері мен даму және жоспарлау министрлерінің конференциясына біріктірілген құжатты ұсынды. 2001 жылғы шілдеде Замбияның Лусака қаласында өткен АБҰ Мемлекет және Үкімет басшыларының ассамблеясы осы құжатты «Жаңа Африка бастамасы» (ЖАБ) деп атады. 2001 жылғы 20 шілдеде G8 елдерінің басшылары бұл жоспарды мақұлдады; Еуропалық Одақ, Қытай және Жапония сияқты басқа да халықаралық даму серіктестері де бағдарламаны қолдайтындарын білдіретін мәлімдеме жасады. Мемлекет және Үкімет басшыларының іске асыру комитеті (МҮІК) жобаның саяси негіздемесін аяқтады және 2001 жылғы 23 қазанда оны Африка дамуы үшін Жаңа серіктестік деп атады. NEPAD қазір Африка Одағының (АО) бағдарламасы болып табылады, ол 2002 жылы АБҰ-ның орнын басып, бағдарламаларын үйлестіру және іске асыру үшін Оңтүстік Африкада орналасқан өз хатшылығына ие. NEPAD-тың төрт негізгі мақсаты: кедейлікті жою, тұрақты өсім мен дамуды ынталандыру, Африканы әлемдік экономикаға интеграциялау және әйелдердің мүмкіндіктерін кеңейтуді үдету. Ол жақсы басқару, демократия, адам құқықтары және қақтығыстарды шешу принциптеріне негізделген, сондай-ақ осы стандарттарды сақтау инвестициялар мен ұзақ мерзімді экономикалық өсу үшін қажетті жағдайды құратынын мойындайды. NEPAD инвестицияларды, капитал ағындарын және қаржыландыруды тартуға тырысады, өңірлік және халықаралық деңгейде серіктестік үшін негіз ретінде Африканың өзіне тиесілі даму аясын қамтамасыз етеді. 2002 жылғы шілдеде Дурбандағы АО саммиті NEPAD-ты демократия, саяси, экономикалық және корпоративтік басқару туралы Декларациямен толықтырды. Декларацияға сәйкес, NEPAD-қа қатысушы мемлекеттер «әділ, адал, ашық, есеп беретін және қатысушы үкіметке, сондай-ақ қоғамдық өмірде адалдыққа» сенеді. Осыған сәйкес олар «құқық үстемдігін, заң алдындағы барлық азаматтардың теңдігін, жеке және ұжымдық бостандықтарды, еркін, сенімді және демократиялық саяси процестерге қатысу құқығын, биліктің бөлінуін, соның ішінде сот жүйесінің тәуелсіздігін және парламенттердің тиімділігін қорғауды қамтамасыз ету үшін жаңарып жұмыс істеуге міндеттенеді». Демократия, саяси, экономикалық және корпоративтік басқару туралы Декларация қатысушы мемлекеттерге өз міндеттемелерін сақтау мен орындауды ілгерілету үшін Африкалық әріптестік тексеру механизмін (АӘТМ) құруды міндеттеді. Дурбан саммиті әріптестік сараптамасының кезеңдерін және АӘТМ жұмыс істеу принципін белгілейтін құжатты қабылдады; 2003 жылғы наурызда Абуджада өткен кездесуде әріптестік сараптамасын жүргізуге ниет білдірген үкіметтер қол қоятын Өзара түсіністік туралы меморандумды қоса алғанда, қосымша негізгі құжаттар қабылданды.
NEPAD is a merger of two plans for the economic regeneration of Africa: the Millennium Partnership for the African Recovery Programme (MAP), led by Former President Thabo Mbeki of South Africa in conjunction with Former President Olusegun Obasanjo of Nigeria and President Abdelaziz Bouteflika of Algeria; and the OMEGA Plan for Africa developed by President Abdoulaye Wade of Senegal. At a summit in Sirte, Libya, March 2001, the Organisation of African Unity (OAU) agreed that the MAP and OMEGA Plans should be merged. The UN Economic Commission for Africa (UNECA) developed a "Compact for Africa’s Recovery" based on both these plans and on resolutions on Africa adopted by the United Nations Millennium Summit in September 2000, and submitted a merged document to the Conference of African Ministers of Finance and Ministers of Development and Planning in Algiers, May 2001. In July 2001, the OAU Assembly of Heads of State and Government meeting in Lusaka, Zambia, adopted this document under the name of the New African Initiative (NAI). The leaders of G8 countries endorsed the plan on July 20, 2001; and other international development partners, including the European Union, China, and Japan also made public statements indicating their support for the program. The Heads of State and Government Implementation Committee (HSGIC) for the project finalized the policy framework and named it the New Partnership for Africa's Development on 23 October 2001. NEPAD is now a program of the African Union (AU) that has replaced the OAU in 2002, though it has its own secretariat based in South Africa to coordinate and implement its programmes. NEPAD's four primary objectives are: to eradicate poverty, promote sustainable growth and development, integrate Africa in the world economy, and accelerate the empowerment of women. It is based on underlying principles of a commitment to good governance, democracy, human rights and conflict resolution; and the recognition that maintenance of these standards is fundamental to the creation of an environment conducive to investment and long term economic growth. NEPAD seeks to attract increased investment, capital flows and funding, providing an African owned framework for development as the foundation for partnership at regional and international levels. In July 2002, the Durban AU summit supplemented NEPAD with a Declaration on Democracy, Political, Economic and Corporate Governance. According to the Declaration, states participating in NEPAD ‘believe in just, honest, transparent, accountable and participatory government and probity in public life’. Accordingly, they ‘undertake to work with renewed determination to enforce’, among other things, the rule of law; the equality of all citizens before the law; individual and collective freedoms; the right to participate in free, credible and democratic political processes; and adherence to the separation of powers, including protection for the independence of the judiciary and the effectiveness of parliaments. The Declaration on Democracy, Political, Economic and Corporate Governance also committed participating states to establish an African Peer Review Mechanism (APRM) to promote adherence to and fulfilment of its commitments. The Durban summit adopted a document setting out the stages of peer review and the principles by which the APRM should operate; further core documents were adopted at a meeting in Abuja in March 2003, including a Memorandum of Understanding to be signed by governments wishing to undertake the peer review.
Ағымдағы жағдай
Құрылғаннан бері Африка Одағының құрылымындағы NEPAD-тың орны және Оңтүстік Африканың ықпалды рөлі – кеңсесі Оңтүстік Африкада орналасқандығымен символданатын – күшті тартыс тудырды. Африка Одағының кезекті саммиттері мен Жоғары Деңгейлі Саяси Комитетінің (HSGIC) отырыстары NEPAD-ты Африка Одағының құрылымдары мен процестеріне толық интеграциялауды ұсынды. 2007 жылдың наурызында Алжирде өткен NEPAD тақырыбындағы «еркін пікір алмасу» сессиясында мемлекет басшыларының құрылған комиссиясы NEPAD-тың болашағы мен Африка Одағымен арақатынасын талқылады. Комиссия NEPAD-ты Африка Одағымен толық интеграциялауды қайтадан ұсынды. 2008 жылдың сәуір айында Сенегалде Оңтүстік Африка Республикасының президенті Мбеки, Сенегалдың президенті Уад, Алжирдің президенті Бутефлика, Египеттің президенті Мубарак және Нигерияның президенті Яр’Адуа қатысқан бес мемлекет басшысының шарасы өтті. Олардың мандатына NEPAD-ты іске асырудағы прогресті қарастырып, 2008 жылдың шілдесінде Египетте өтетін кезекті Африка Одағы саммитіне есеп беру кірді.
Ever since it was set up there has been some tension over the place of NEPAD within the African Union, given its origins outside the AU, and the continuing dominant role of South Africa—symbolised by the location of the secretariat in South Africa. Successive AU summits and meetings of the HSGIC have proposed the greater integration of NEPAD into the AU's structures and processes. In March 2007 there was a "brainstorming session" on NEPAD held in Algeria at which the future of NEPAD and its relationship with the AU was discussed by an ad hoc committee of heads of state. The committee again recommended the fuller integration of NEPAD with the AU. In April 2008, a review summit of five heads of state—Presidents Mbeki of South Africa, Wade of Senegal, Bouteflika of Algeria, Mubarak of Egypt and Yar'Adua of Nigeria—met in Senegal with a mandate to consider the progress in implementing NEPAD and report to the next AU summit to be held in Egypt in July 2008.
Құрылымы
НЕПАД хатшылығы есеп беретін Жоғары Степеньді Бақылау Топтарына (ЖСБТ) Африка Одағының әр аймағынан үш мемлекет кіреді, оның төрағасы болып бұрынғы президент Обасанжо (Нигерия) сайланды, ал президенттер Бутефлика (Алжир) және Уэйд (Сенегал) төраға орынбасарлары болып табылады. ЖСБТ жылына бірнеше рет жиналады және Африка Одағы Мемлекет және Үкімет Басшыларының Ассамблеясына есеп береді. Сонымен қатар, 20 Африка Одағының мүше мемлекеттерінен құралған Басқару комитеті бар, ол саясатты, бағдарламаларды және жобаларды дамытуды қадағалайды. NEPAD хатшылығы, қазір NEPAD жоспарлау және үйлестіру агенттігі, Оңтүстік Африканың Мидранд қаласында орналасқан. Бірінші бас директор Оңтүстік Африкадан Уизман Нкухлу (2001–2005 жж.), ал екіншісі – мозамбик азаматы Фирмино Мукавеле (2005–2008 жж.) болды. 2009 жылдың 1 сәуірінде Ибрагим Хасан Маяки үшінші бас директор лауазымын қабылдады. NEPAD хатшылығы даму бағдарламаларын іске асыруға тікелей жауапты емес, бірақ Африка Одағының құрылыс бөліктері болып табылатын Африкалық аймақтық экономикалық қауымдастықтарымен жұмыс істейді. NEPAD хатшылығының міндеті – үйлестіру және ресурстарды жұмылдыру. Көптеген жеке африкалық мемлекеттер де экономикалық реформалар мен даму бағдарламалары бойынша континенттік бастамалармен байланыс орнатуға жауапты ұлттық NEPAD құрылымдарын құрды.
The HSGIC to which the NEPAD secretariat reports comprises three states for each region of the African Union, with former President Obasanjo (Nigeria) as elected chair, and Presidents Bouteflika (Algeria) and Wade (Senegal) as deputy chairmen. The HSGIC meets several times a year and reports to the AU Assembly of Heads of State and Government. There is also a Steering Committee, comprising 20 AU member states, to oversee the development of policies, programs and projects this committee reports to the HSGIC. The NEPAD Secretariat, now the NEPAD Planning and Coordinating Agency, is based in Midrand, South Africa. The first CEO was Wiseman Nkuhlu of South Africa (2001–2005), and the second Mozambican Firmino Mucavele (2005–2008). On April 1, 2009, Ibrahim Hassane Mayaki accepted the position as the 3rd CEO. The NEPAD Secretariat is not responsible for the implementation of development programs itself, but works with the African Regional Economic Communities— the building blocks of the African Union. The role of the NEPAD Secretariat is one of coordination and resource mobilisation. Many individual African states have also established national NEPAD structures responsible for liaison with the continental initiatives on economic reform and development programs.
Сын
Бастапқыда NEPAD Африкадағы азаматтық қоғамның көп бөлігі тарапынан күдікпен қабылданды, себебі ол экономикалық дамудың «Вашингтон консенсусы» моделіне оңай сай келеді деп есептелді. 2002 жылдың шілдесінде Африканың 40-қа жуық әлеуметтік қозғалысының, кәсіподақтардың, жастар және әйелдер ұйымдарының, ҮЕҰ-лардың, діни ұйымдардың және басқа да өкілдері NEPAD-қа қатысты Африка азаматтық қоғамының декларациясын бекітіп, NEPAD-ты қабылдамады. 2002 жылғы Аккра декларациясында Африканың дамуына қатысты мәселелер бойынша африкалық ғалымдар мен белсенді зиялылар да осындай теріс көзқарас білдірді. Бұл наразылықтың бір себебі – NEPAD-ты қабылдау процесінде азаматтық қоғамның қатысуы жеткіліксіз болды, олар шешімдерді талқылаудан толығымен шеттетілді. Соңғы кезде NEPAD-ты оның бастапқы қолдаушыларының бірқатары, әсіресе Сенегал президенті Абдулай Уэйд сынға алды, ол NEPAD-ты жүздеген миллион долларды бекер шығындап, ешқандай нәтижеге қол жеткізбеді деп айыптады. Көптеген үкіметаралық ұйымдар сияқты, NEPAD шешім қабылдаудың баяулығынан, жеткілікті емес ресурстардан және көбінесе қиын іске асыру механизмінен зардап шегеді. NEPAD хатшылығының күнделікті қызметі туралы ақпараттың аздығы – веб-сайттың мәліметтерге толыққанды жатпауы – жағдайды жақсартпайды. Дегенмен, бұл бағдарлама бастапқыда қатты сынға ұшырағандардан да қолдау тапты және жалпы алғанда, оның мәртебесі нығалып, бағдарламалары нақтыланған сайын даулылығы азайды. Африка мемлекеттері арасындағы өңірлік интеграцияны және сауданы дамыту мақсаты көптеген тараптардан қолдау тапты, бірақ NEPAD қолдайтын негізгі макроэкономикалық принциптер әлі де күмәнді болып қана қоймайды.
NEPAD was initially met with a great deal of scepticism from much of civil society in Africa as playing into the 'Washington Consensus' model of economic development. In July 2002, members of some 40 African social movements, trade unions, youth and women's organizations, NGOs, religious organizations and others endorsed the African Civil Society Declaration on NEPAD rejecting NEPAD; a similar hostile view was taken by African scholars and activist intellectuals in the 2002 Accra Declaration on Africa's Development Challenges. Part of the problem in this rejection was that the process by which NEPAD was adopted was insufficiently participatory—civil society was almost totally excluded from the discussions by which it came to be adopted. More recently, NEPAD has also been criticised by some of its initial backers, including notably Senegalese President Abdoulaye Wade, who accused NEPAD of wasting hundreds of millions of dollars and achieving nothing. Like many other intergovernmental bodies, NEPAD suffers from slow decision making, and a relatively poorly resourced and often cumbersome implementing framework. The great lack of information about the day to day activities of the NEPAD secretariat—the website is notably uninformative—does not help its case. However, the program has also received some acceptance from those who were initially very critical, and, in general, has seen its status become less controversial as it becomes more established and its programs become more concrete. The aim of promoting greater regional integration and trade among African states is welcomed by many, even as the fundamental macroeconomic principles NEPAD endorses remain contested.