Біріккен Ұлттар Ұйымының даму желісі

БҰҰ Даму бағдарламасы (UNDP) – кедейлікті жоюға, тұрақты дамуға көмектесетін басты ұйым. Қазақстандағы жобалар, мақсаттары мен қаржыландыру туралы ақпарат.

13 мин оқу

100%

Дереккөз: United Nations Development Programme — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымының жаһандық даму желісі

Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы (БҰҰДП) – Біріккен Ұлттар Ұйымының елдерге кедейлікті жоюға және тұрақты экономикалық өсім мен адам дамуына қол жеткізуге көмектесу жөніндегі агенттігі. БҰҰДП ұзақ мерзімді өзін-өзі қамтамасыз ету мен өркендеуге бағытталған жергілікті әлеуетті дамытуға баса назар аударады. БҰҰ-ның Нью-Йорктегі штаб-пәтерінде орналасқан БҰҰ дамуға жәрдемдесу жөніндегі ең ірі агенттігі. БҰҰДП БҰҰ-ға мүше мемлекеттердің ерікті жарналарымен толықтай қаржыландырылады. Бұл "қызметтердің қайталануын болдырмау" үшін жасалды. EPTA 1949 жылы дамымаған елдердің экономикалық және саяси аспектілеріне көмек көрсету үшін құрылды, ал Арнайы қор БҰҰ-ның техникалық көмегінің аясын кеңейтуі тиіс еді. Арнайы қор Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық даму жөніндегі арнайы қорының (СУНФЕД) идеясынан пайда болды (алғашқыда ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық даму жөніндегі қоры (БҰҰЭҚ) деп аталды). Скандинавия елдері мұндай Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) бақылауындағы қордың жақтаушылары болды. Алайда, бұл қорға басқа дамыған елдер қарсы болды, әсіресе АҚШ, олар үшінші әлемнің мұндай қаржыландыруға үстемдік етуінен сақ болды және оны Дүниежүзілік банктің қамқорлығымен жүргізуді жөн көрді. SUNFED тұжырымдамасы Арнайы қор құру үшін тоқтатылды. Бұл Арнайы қор SUNFED тұжырымдамасына қарағанда компромистік болды: ол инвестициялық капитал ұсынбады, тек жеке инвестицияларға алғышарттар жасауға көмектесті. АҚШ Дүниежүзілік банктің аясында Халықаралық даму қауымдастығын құруды ұсынғаннан кейін, EPTA мен Арнайы қор ұқсас жұмыс істеп жатқан сияқты көрінді. 1962 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесі Бас хатшыдан БҰҰ техникалық көмек бағдарламаларын біріктірудің артықшылықтары мен кемшіліктерін қарастыруды сұрады. 1966 жылы EPTA мен Арнайы қор бірігіп, БҰҰДП құрылды.

Бюджет

2022 жылы БҰҰДБ-ның бюджеті 6 737,92 миллион АҚШ долларына тең болды.

Қаржыландыру туралы ақпарат кестесі

Келесі кестеде БҰҰДБ-ның Халықаралық көмек ашықтығы бастамасы (IATI) жарияланымдарында тіркелген, ең көп қаржыландырылған 15 DAC 5 таңбалы секторлар көрсетілген. БҰҰДБ IATI тіркелімінің веб-сайтындағы мәліметтерге сәйкес, бұл деректер даму ағынының 100% қамтиды. 2015 және 2016 жылдары Publish What You Fund ұйымы жариялаған Көмек ашықтығы индексінде БҰҰДБ 93,3% үлкен көрсеткішпен бірінші орынды иеленді. Міндеттелген қаржыландыру (АҚШ доллары миллионда) Сектор 2012 2013 2014 2015 2016 Жалпы Қауіпсіздік жүйесін басқару және реформалау 624.3 541.7 591.6 643.8 656.4 3,057.9 ЖСҚ басқару, соның ішінде ЖИТС 415.9 421.4 412.1 465.2 483.5 2,198.1 Мемлекеттік сектор саясаты және әкімшілік басқару 216.3 299.3 372.2 456.9 462.9 1,807.7 Орталықтандыруды жою және жергілікті билікке қолдау көрсету 256.7 327.5 302.7 338.4 505.8 1,731.1 Қайта құру, көмек және оңалту 249.0 282.5 338.1 376.5 422.0 1,668.2 Сайлаулар 157.8 267.8 330.3 279.0 149.8 1,184.7 Апаттарды алдын алу және дайындық 146.4 170.2 211.2 243.7 241.3 1,012.9 Энергетика саясаты және әкімшілік басқару 113.3 157.0 198.9 212.3 316.2 997.6 Жалпы бюджеттік қолдау 77.6 142.7 263.1 223.7 273.9 981.1 Әлеуметтік/ әл-ауқат қызметтері 108.7 149.4 155.4 219.4 195.2 828.1 Заңдық және сот жүйесін дамыту 62.1 76.6 97.5 113.8 106.9 456.8 Қоршаған орта саясаты және әкімшілік басқару 49.6 63.4 70.9 95.4 122.0 401.3 Электр энергиясын өндіру/жаңару көздері 42.8 44.4 60.3 101.0 125.2 373.7 Демократиялық қатысу және азаматтық қоғам 56.3 62.1 62.1 65.9 76.6 323.0 Адам құқықтары 28.1 45.5 52.4 88.5 56.2 270.8 Басқа 334.5 315.5 379.8 507.3 969.5 2,506.6 Барлығы 2,939.5 3,367.1 3,898.5 4,430.9 5,163.6 19,799.6

БҰҰДБ елдердің ұлттық даму басымдықтарын ескере отырып, жаһандық және ұлттық күш-жігерді үйлестіреді және мақсаттарға жетуге көмектеседі. БҰҰДБ негізінен бес даму мәселесіне баса назар аударады:

Демократиялық басқару

БҰҰДБ елдердегі саяси кеңестер мен техникалық қолдау көрсету, институционалдық және жекелеген мүмкіндіктерді арттыру, халықты демократиялық реформалар туралы біліммен қаруландыру және оларға қолдау көрсету, келіссөздер мен диалогты ынталандыру, сондай-ақ басқа елдер мен аймақтардың сәтті тәжірибелерін тарату арқылы ұлттық демократиялық өткелдерді қолдайды. БҰҰДБ қолданыстағы демократиялық институттарды диалогты күшейту, ұлттық пікірсайыстарды жандандыру және ұлттық басқару бағдарламалары бойынша келісімге қол жеткізуді жеңілдету арқылы да қолдайды.

Кедейлікті азайту

БҰҰДБ елдерге кедейлікке қарсы күрес стратегияларын әзірлеуге көмектеседі, оның үшін экономикалық мүмкіндіктер мен ресурстарға қолжетімділікті кеңейтеді, кедейлік бағдарламаларын елдердің ірі мақсаттары мен саясатымен байланыстырады және кедейлердің дауысын күшейтеді. Сонымен қатар, БҰҰДБ макро деңгейде сауданы реформалауға, қарызды жеңілдетуге және шетелдік инвестицияларды ынталандыруға, сондай-ақ жаһанданудың ең қажеттілеріне тиесілі пайданы қамтамасыз етуге жұмыстайды. Жергілікті деңгейде БҰҰДБ дамудың пилоттық жобаларын демеулендіреді, дамудағы әйелдердің рөлін арттырады және үкіметтер, ҮЕҰ-лар мен сыртқы донорлар арасындағы күш-жігерді үйлестіреді. Осылайша, БҰҰДБ жергілікті көшбасшылар мен үкіметтермен бірлесіп, мүмкіндіксіз жандарға бизнес құруға және олардың экономикалық жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Бразилияның Бразилиа қаласында орналасқан БҰҰДБ-ның Ықпалдастырылған өсуді қолдайтын Халықаралық саясат орталығы (IPC IG) дамушы елдердің әлеуметтік тұрғыдан дамыту жобаларын жобалау, іске асыру және бағалау қабілеттерін арттырады. IPC IG – Оңтүстік-Оңтүстік саясаты бойынша диалог пен оқытудың жаһандық форумы, ол 50-ден астам елден 7000-нан астам шенеунікпен жұмыс істеді. 2013 жылғы БҰҰДБ-ның кедейлікті азайту жөніндегі күш-жігерін бағалау нәтижесінде БҰҰДБ кедейлерге пайда әкелетін саясатты қабылдауға үкіметтерге көмектесу арқылы кедейлікті азайту бойынша ұлттық күш-жігерді тиімді қолдағаны анықталды. Дегенмен, осы бағалауда БҰҰДБ жұмысының нәтижелерін жақсырақ өлшеу және бақылау қажеттігі де айтылды. БҰҰДБ-ның 2014-2017 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында осы кедейлік бағалауының ұсынымдары ескерілген.

Дағдарыстың алдын алу және қалпына келтіру

БҰҰДБ қарулы қақтығыстар мен апаттар қаупін азайту және дағдарыс орын алғаннан кейін ерте қалпына келтіруді қолдау үшін жұмыс істейді. БҰҰДБ өз елдік кеңселерi арқылы жергілікті билікті қажеттіліктерді бағалау, әлеуетті дамыту, үйлестірілген жоспарлау және саясат пен стандарттарды белгілеу бойынша қолдау көрсетеді. БҰҰДБ-ның тәуекелді азайту бағдарламаларына шағын қарудың таралуын бақылауға бағытталған күш-жігер, табиғи апаттардың әсерін азайту стратегиялары және дипломатияны қолдануға және зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағытталған бағдарламалар жатады. Қалпына келтіру бағдарламаларына қарусыздандыру, бұрынғы жауынгерлерді демобилизациялау және қайта интеграциялау, миналарды жою, күшпен орын аударылған адамдарды қайта интеграциялау бағдарламалары, негізгі қызметтерді қалпына келтіру және соғыстан жазылып келе жатқан елдер үшін көшкін сот жүйелері кіреді. Талибан Ауғанстанды басып алғаннан кейін Ауғанстанға көбінесе шетелдік көмек тоқтатылғаннан кейін, БҰҰДБ елдегі ең маңызды денсаулық сақтау қызметтерін, соның ішінде 25 000-нан астам денсаулық сақтау мамандарының жалақысын қаржыландыру жауапкершілігін өз мойнына алды. Бұл ұйымның әдеттегі даму қызметінен тыс деп есептелді және АҚШ үкіметінің арнайы лицензиясымен жеңілдетілді. 2004 жылға қарай Малидегі шағын қаржы ұйымдарының (МФБ) саны 500-ге жетті. 2012 жылы Биологиялық әртүрлілікті қаржыландыру бастамасы (BIOFIN) құрылды. BIOFIN 30 елді биологиялық әртүрлілікті сақтау үшін дәлелге негізделген қаржы жоспарларын әзірлеу және іске асыру үшін біріктіреді. BIOFIN биологиялық әртүрлілікті қаржыландырудың саясаты мен институционалдық ахуалын талдауға, қазіргі биологиялық әртүрлілік шығындарын өлшеуге, болашақ қаржылық қажеттіліктерді бағалауға және ұлттық биологиялық әртүрлілік мақсаттарына жету үшін ең қолайлы қаржылық шешімдерді анықтауға елдерге жетекшілік ететін инновациялық және бейімделетін әдістеме әзірледі.

АИТВ/ЖИТС

БҰҰДБ елдерге ВИЧ/ЖҚС-тің одан әрі таралуын тоқтатуға және оның салдарынан қорғануға көмектеседі, сондай-ақ 2012 жылы есеп жариялаған ВИЧ және заң жөніндегі Глобальдық комиссияны ұйымдастырды.

Адам дамуы туралы есеп

1991 жылдан бері БҰҰ Даму бағдарламасы жыл сайын Адам дамуы жөніндегі есепті жариялап келеді, онда Адам дамуы және жылдық Адам дамуы индексі мәселелері қарастырылады. Гендерлік теңсіздік индексі – Адам дамуы жөніндегі есепте талқыланатын мәселелердің бірі.

Бағалау

БҰҰДБ өз бюджетінің шамамен 0,2 пайызын бағдарламаларының тиімділігін ішкі бағалауға жұмсайды. БҰҰДБ-ның Бағалау кеңсесі БҰҰ жүйесінде бағалауға жауапты барлық бөлімшелерді біріктіретін БҰҰ Бағалау тобының (UNEG) мүшесі болып табылады. Қазіргі таңда UNEG құрамында 43 мүше және 3 байқаушы бар.

Дүниежүзілік саясат орталықтары

БҰҰДБ алты жаһандық саясат орталығын басқарады, оның ішінде Сеул саясаты орталығы (USPC) серіктестіктер, Найробидегі тұрақты экожүйелер мен шөлейттену жөніндегі жаһандық саясат орталығы (GPC Найроби), Сингапурдағы Технология, инновация және тұрақты даму жөніндегі жаһандық орталық (GC TISD), Стамбулдағы дамудағы жеке сектордың халықаралық орталығы (IICPSD), Ослодағы басқару орталығы және Сингапурдағы мемлекеттік қызмет саласындағы үздік орталық (GCPSE) – мемлекеттік басқару саласындағы зерттеулердегі жаңалықтарды жариялайтын "Raffles Review" электрондық бюлетенін шығарады.

БҰҰ-ның үйлестіру рөлі

БҰҰДБ даму саласындағы БҰҰ қызметін үйлестіруде маңызды рөл атқарады. Бұл, негізінен, БҰҰ Даму тобына жетекшілік ету және Резидент-үйлестіруші жүйесі арқылы іске асырылады.

Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму тобы

Біріккен Ұлттар Ұйымының даму тобы (БҰҰДТ) 1997 жылы Бас хатшысымен елдер деңгейінде БҰҰ дамуының тиімділігін арттыру мақсатында құрылды. БҰҰДТ даму саласында жұмыс істейтін операциялық мекемелерді біріктіреді. Топқа БҰҰДБ әкімшісі төрағалық етеді. БҰҰДБ сондай-ақ топтың хатшылығын қамтамасыз етеді. БҰҰДТ мүше мекемелерге бірлесіп жұмыс істеуге, елдердің мәселелерін талдауға, қолдау стратегияларын жоспарлауға, қолдау бағдарламаларын іске асыруға, нәтижелерді бақылауға және өзгерістерді қолдауға мүмкіндік беретін саясаттар мен процедураларды әзірлейді. Бұл бастамалар БҰҰ-ның елдерге Мыңжылдық Даму Мақсаттарына (МДМ) қол жеткізуге, оның ішінде кедейлікті азайтуға көмектесудегі әсерін күшейтеді. БҰҰ-ның 32 мекемесі БҰҰДТ мүшесі болып табылады. Атқару комитеті төрт "құрылтайшы мүшеден" тұрады: ЮНИСЕФ, ЮНФПА, Әлемдік азық бағдарламасы және БҰҰДБ. Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары атқару комитетінің құзіретті мүшесі болып табылады.

Резиденттік үйлестіруші жүйесі

Резиденттік үйлестіруші (РК) жүйесі даму саласындағы операциялық қызметтермен айналысатын Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесінің барлық ұйымдарын үйлестіреді. РК жүйесінің мақсаты – елдік деңгейде операциялық қызметтердің тиімділігі мен нәтижелілігін арттыру үшін БҰҰ-ның әртүрлі агенттіктерін біріктіру болып табылады. Резиденттік үйлестірушілер 130-дан астам елде БҰҰ елдік командаларына жетекшілік етеді және даму операциялары бойынша Бас хатшының ресми өкілдері болып табылады. Ұлттық үкіметтермен тығыз байланыс орнатып, Резиденттік үйлестірушілер мен елдік командалар БҰҰ-ның мүдделерін және міндеттемелерін, сондай-ақ БҰҰ отбасының толық қолдауы мен нұсқауларымен қорғайды. Қазіргі таңдағы үйлестіруді БҰҰ даму жөніндегі басқару тобы (UNDG) жүзеге асырады.

Инновациялық құрал

БҰҰДБ 2014 жылы Дания үкіметінің қолдауымен, үміттендірілетін даму шараларын қолдау үшін арнайы қаржыландыру механизмі ретінде Инновациялық құралды құрды. Инновациялық құрал 170 ел мен аумақтағы серіктестерге күрделі даму мәселелеріне жаңа тәсілдерді зерттеу үшін техникалық көмек және бастапқы қаржыландыру ұсынады. Құрылғаннан бері Инновациялық құрал барлық бес аймақта инновациялық зертханаларды дамытуға көмектесіп, Тұрақты даму мақсаттарын (ТДМ) тиімдірек жеткізуге және бақылауға мүмкіндік берді. 2015 жылы Инновациялық құрал 16 ТДМ-ға қол жеткізу мақсатында 45 елдегі 62 жобаға инвестиция жасады.

ҰҚШ қадағалауы

Эдвард Сноуденнің құжаттары 2013 жылдың желтоқсанында Ұлыбритания мен Америка барлау агенттіктерінің АҚШ Ұлттық қауіпсіздік агенттігімен (NSA) бірлесіп бақылаған нысаналарының арасында Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы, БҰҰ-ның балаларға көмек көрсететін ЮНИСЕФ ұйымы, Médecins Sans Frontières және Батыс Африка мемлекеттерінің Экономикалық қауымдастығы (ЭКОАС) сияқты ұйымдар болғанын көрсетті.

ХАМАС БҰҰД ресурстарын пайдаланды деген айыптар

2016 жылдың тамызында Израильдің Шин Бет қауіпсіздік агенттігі БҰҰ Даму бағдарламасында (БҰДБ) жұмыс істейтін палестиналық инженер Вахид Абдалла аль Буршты тұтқындағанын жариялады, ол 2014 жылы Газадағы үстем исламист тобы ХАМАСқа көмектесу үшін тартылғанын мойындады. Бурш ХАМАС атынан орындаған "әртүрлі тапсырмалардың" ішінде оның жауынгерлері үшін "БҰҰД ресурстарын пайдалану" арқылы теңіз кемесін салу да болды; бұл мәлімдеме бойынша қосымша мәліметтер берілмеді. Shin Bet сондай-ақ Бурш БҰҰДБ басшыларын 2014 жылғы Израильмен болған соғыстан қираған Газаны қайта құруға бөлінетін қаражатты бөлу кезінде ХАМАС мүшелері тұратын аудандарға басымдық беруге көндірді деп мәлімдеді.

Қаржылық бұзушылықтар

БҰҰДБ Солтүстік Кореядағы қаржылық тәртіпсіздіктер үшін ұйым қызметкерлері мен АҚШ-тың Буш әкімшілігі тарапынан сынға ұшырады. Артжон Шкуртай қызметкерлерге еуромен жалақы төленгеніне қарамастан, бағдарламалардың сақтау қапталынан жалған АҚШ долларын тапқанын айтты. БҰҰДБ бұрыс есеп жүргізу және басқа да құқық бұзушылықтарды жоққа шығарды.

Қарусыздану және дау

2006 жылдың ортасында, ең бірінші Inner City Press, кейін New Vision хабарлағандай, БҰҰ Даму бағдарламасы (ЮНДП) Уганда Халықтық қорғаныс күштері жүргізген параллель мәжбүрлі қарусыздандыру бағдарламаларындағы адам құқықтарын бұзуға байланысты Уганданың Карамоджа аймағындағы қарусыздандыру бағдарламаларын тоқтатты.

Ресей БҰҰДБ ГЭФ жобасы сыбайлас жемқорлық туралы

2019 жылы БАҚ-та БҰҰД-ның Ресейдегі жобаларына қаражаттың заңсыз жұмсалуы мүмкін деген хабарлар тарала бастады. 2019 жылдың тамызында Foreign Policy журналында жарияланған «Ашкөздік және жемқорлық» деген мақалада БҰҰ Қоршаған ортаны қорғау бағдарламасының (БҰҰ ҚОРБ) парниктік газдарды азайту жобасы, сондай-ақ БҰҰ ҚОРБ-ның Ресейдегі энергия тиімділігі стандарттары мен белгілері жобасының (бюджеті 7,8 миллион АҚШ доллары) мақсаттарына жетпегені және қаражаттың «қасақана бұрыс игерілуіне күшті дәлелдер» бар екені айтылды. Foreign Policy журналында хабарланғандай, Дмитрий Ершов пен Джон О'Брайен және жобаның көптеген басқа консультанттары бағдарламадағы бұзушылықтар туралы 2011 жылдан бері көтеріп келген мәселелер Стамбул, Нью-Йорк және Вашингтондағы басшылары, сондай-ақ АҚШ-ты қоса алған донор елдер тарапынан бірнеше жыл бойы елемелді немесе қабылданбады. Foreign Policy журналында жарияланған 2017 жылғы құпия аудит қосымшасында 2010 және 2014 жылдар аралығында жобадан миллиондаған доллар қаражаттың «қасақана заңсыз игерілгенінің айқын көрсеткіштері» анықталды. Осыған байланысты 2020 жылдың наурызында 12 донор ел үкіметі БҰҰДБ әкімшісі Ахим Штайнерге Ресейдегі энергия тиімділігі стандарттары мен белгілері жобасын БҰҰДБ басқаруын тәуелсіз түрде тексеруді талап етіп хат жолдады. Бұл туралы 2020 жылдың желтоқсанында «Foreign Policy» журналында хабарланды, онда донорлар БҰҰДБ-ның сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресуге қарсылығына наразылық білдіргені және «Financial Times» басылымындағы проблемалардың «жүйелі сипаты» туралы, сондай-ақ «Climate Change News», «Passblue» және Жаңа Зеландияның «Newsroom» сияқты басқа да БАҚ-тың хабарлары жарияланды. 2021 жылдың қаңтарында донорлардың сұранысы бойынша «Жүйелер және бөлімдер» атты тәуелсіз есеп жарияланды. Бұл тәуелсіз тексеру «бұзушылықтарды» анықтады және аталған жоба БҰҰДБ тарапынан «тиімді де, нәтижелі де» басқарылмағанын, сондай-ақ бірқатар адамдардың «әлсіз басқару жүйесі мен техникалық мүмкіндіктерді пайдалана алғанын» көрсетті. БҰҰДБ-ға «жұмыс мәдениетін өзгертуге бағытталған тұрақты күш-жігерді ұсыну қажеттігі» айтылды, бұл жұмыста ашықтықты арттыруға және әділетсіз жазалаудан қорқуды жоюға бағытталған. БҰҰДБ-ның Ресейдегі дауды қанағаттанарлық шешуге бағытталмауына байланысты Нидерланд үкіметі 2021 жылдың басында 10 миллион еуро көлеміндегі қаржыны тоқтатты. 2022 жылдың ақпанында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестегі үш жетекші үкіметтік емес ұйымның басшылары – Transparency International, Whistleblower International Network (WIN) және Government Accountability Project БҰҰДБ әкімшісі Ахим Штайнерге ашық хат жолдап, БҰҰДБ-ның Джон О'Брайен мен Дмитрий Ершовты қорғаудың жеткіліксіздігіне алаңдаушылық білдірді және тәуелсіз тексерудің БҰҰДБ-ның Джон О'Брайеннің хабарлаушылық ісін қанағаттанарлық түрде жүргізбегені туралы қорытындысын атап өтті. 2019 жылғы Foreign Policy журналындағы мақалада Ершов 2014 жылдың соңында сатып алудағы бұзушылықтар мен жобадағы мүдделер қақтығысы туралы алаңдаушылық білдіргеннен кейін «БҰҰ жұмысынан қуылғанын» мәлімдеді. Әкімші лауазымына БҰҰ Бас хатшысы тағайындайды және төрт жыл мерзімге Бас Ассамблея бекітеді. Ахим Штайнер – қазіргі әкімші. БҰҰДБ басқармасына кіретін бес елдің әкімшіні таңдауға белгілі бір ықпалы бар. БҰҰДБ-ның алғашқы әкімшісі Пол Г. Хоффман, Маршалл жоспарын басқарған Экономикалық ынтымақтастық басқармасының бұрынғы басшысы болды. Бұл лауазымды Брэдфорд Морс (АҚШ Массачусетс штатының бұрынғы республикалық конгрессмені), Уильям Дрейпер (америкалық венчурлық капиталист және Джордж Буш-ағаның досы, ол өзінің өкілеттігі кезінде БҰҰ жүйесінің маңызды жетістігі болған Адам дамуы туралы есептің енгізілуін көрді), Ұлыбританиялық Марк Маллох Браун (бұрын Дүниежүзілік банкте сыртқы істер вице-президенті болған, кейін БҰҰ Бас хатшысының орынбасары болған) және Кемал Дервиш (Түркияның бұрынғы қаржы министрі және Дүниежүзілік банктегі жоғары лауазымды қызметкер) сияқтылар да атқарды. № Әкімші Ұлты Мерзімі9 Ахим Штайнер / 2017 8 Хелен Кларк 2009–2017 7 Кемал Дервиш 2005–2009 6 Марк Маллох Браун 1999–2005 5 Джеймс Густав Спет 1993–1999 4 Уильям Генри Дрейпер 1986–1993 3 Ф. Брэдфорд Морс 1976–1986 2 Рудольф А. Петерсон 1972–1976 1 Пол Г. Хоффман 1966–1972

In 2019, reports alleging possible misappropriation of funds for UNDP projects in Russia began to appear in the mainstream media. An article called Greed and Graft in August 2019 in Foreign Policy reported the findings of a 2017 final evaluation that a UNDP Global Environment Facility greenhouse gas reduction project, the UNDP GEF Energy Efficiency Standards and Labels project in Russia with a budget of US$7.8 million, did not meet its goals and had "strong indications of deliberate misappropriation" of funds. The Foreign Policy article reported that concerns raised by whistleblowers Dmitry Ershov and John O'Brien and multiple other consultants to the project over many years about irregularities in the programme — which were first reported internally as far back in 2011— were largely dismissed or ignored for several years by their superiors in Istanbul, New York, and Washington, as well as by donor governments, including the United States. The Foreign Policy article reported that a 2017 confidential audit appendix prepared by final evaluators found "strong indicators of deliberate misappropriation" of millions of dollars in funds from the project between 2010 and 2014. This led in March 2020 to 12 donor governments writing a letter to UNDP Administrator Achim Steiner demanding from UNDP an independent review of UNDP's handling of the energy efficiency standards and labels project in Russia, as reported again in Foreign Policy magazine in December 2020 where it was revealed that these donors had blasted UNDP for resisting appeals to fight corruption and further reports by the Financial Times about the 'systemic nature' of the problems and also reports by various other media outlets such as Climate Change News , Passblue and in Newsroom in the New Zealand media. In January 2021, this independent report into the matter as requested by the donors was published, 'Systems and Silos'. This independent review found "irregularities" and concluded the project in question was not managed "either efficiently or effectively" by UNDP and that a number of individuals were able to 'game the relatively weak systems of governance and technical capacity.' It suggested UNDP consider returning to the Global Environment Facility (which funded the project) its "entire management fee" as "restitution" and proposed "ongoing efforts to achieve changes in the work culture that reward greater transparency and remove fears of unfair reprisals" aimed at whistleblowers. Concerns over UNDP's failure to handle the Russia controversy in a satisfactory manner led to the government of the Netherlands withholding some 10 million euros in funding in early 2021. In February 2022, the leaders of three leading NGOs in the fight against corruption, Transparency International, the Whistleblower International Network or WIN, and the Government Accountability Project wrote a public letter to UNDP's administrator Achim Steiner, expressing their serious concerns about the lack of whistleblower protection for John O'Brien and Dmitry Ershov by UNDP and highlighting the conclusion of the independent review on the failure by UNDP to carry out John O'Brien's whistleblower case in a satisfactory manner. According to the 2019 Foreign Policy article, Ershov claimed he was "pushed out of his U. N. job" after raising concerns about procurement irregularities and project conflicts of interest way back at the end of 2014. The position of Administrator is appointed by the Secretary General of the UN and confirmed by the General Assembly for a term of four years. Achim Steiner is the current Administrator. The five countries on the UNDP board have some influence over selection of the administrator. The first administrator of the UNDP was Paul G. Hoffman, former head of the Economic Cooperation Administration which administered the Marshall Plan. Other holders of the position have included: Bradford Morse, a former Republican congressman from the U. S. state of Massachusetts; William Draper, an American venture capitalist and friend of George H. W. Bush who saw one of the UN system's major achievements, the Human Development Report, introduced during his tenure; Mark Malloch Brown of the UK, who was previously Vice President of External Affairs at the World Bank and subsequently became UN Deputy Secretary General; and Kemal Derviş, a former finance minister of Turkey and senior World Bank official. Nr Administrator Nationality Term9Achim Steiner / 2017– 8 Helen Clark 2009–2017 7 Kemal Derviş 2005–2009 6 Mark Malloch Brown 1999–2005 5 James Gustave Speth 1993–1999 4 William Henry Draper 1986–1993 3 F. Bradford Morse 1976–1986 2 Rudolph A. Peterson 1972–1976 1 Paul G. Hoffman 1966–1972

Басқарушының орынбасары

Біріккен Ұлттар Ұйымының тұрақты даму тобының мәжілістерінде, төрағалықты Әкімші жүргізеді, БҰҰДБ-ны қауымдасқан әкімшісі ұсынады. 2023 жылдың маусымынан бері бұл лауазымды Холианг Сю (Қытай) атқарып келеді. Ол Уша Рао Монариді (Үндістан) алмастырды.