Кіріспе

Экономикалық және әлеуметтік даму IGO (құрылған 1951 ж.) – қазіргі заманғы бастама.

Коломбо жоспары – 1951 жылдың 1 шілдесінде қызметін бастаған аймақтық үкіметаралық ұйым. Ұйым 1950 жылдың қаңтарында Коломбода (Сейлон, қазіргі Шри-Ланка) өткен Достастық мемлекеттерінің Сыртқы істер жөніндегі халықаралық конференциясында туындады. Конференцияға Австралия, Ұлыбритания, Канада, Сейлон, Пәкістан және Жаңа Зеландияның қаржы министрлері, сондай-ақ Сейлон мен Үндістанның премьер-министрлері қатысты. Жылдар бойы мүшелік саны едәуір өсіп, қазір 28 үкіметке жетті. Ұйымның негізгі мақсаты – Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия аймақтарындағы адам ресурстарын дамыту. 1950 жылдан 1983 жылға дейінгі білім беруге көрсетілген көмек 72 миллиард долларды құрады, оның 41 миллиарды АҚШ-тан бөлінді.

Коломбо жоспарының қабылдаушы елі

Коломбо жоспары Шри-Ланка үкіметімен жасалған ел-иесі ел келісіміне ие, бұл Шри-Ланка үкіметі берген артықшылықтар мен иммунитеттер түріндегі өзара түсіністік туралы меморандум болып табылады. 2010 жылдың 5 шілдесінде Коломбода сөйлеген төртінші Бас хатшы Дато Патрисия Юн Мои Чиа: «Біздің қызмет деңгейінің артуы мүше елдер мен ОПЕК қоры сияқты халықаралық ұйымдардың ерікті үлесі арқасында мүмкін болды. Өткен жылы біздің бағдарламамыз 10 миллион АҚШ долларынан асты, ал биыл 12 миллион АҚШ долларынан аспайтын бағдарламаны күтеміз, сонымен қатар мүше елдерімізден шығындарды бөлісу үшін тағы 2 миллион АҚШ долларына жуық қаражат түсуі күтілуде. АҚШ үкіметінің және 13 басқа мүше елдердің қаржылық қолдауымен Коломбо жоспары қазір Азия-Тынық мұхиты аймағында есірткіге деген сұранысты азайту бойынша ең ірі мүдделі тарап болып табылады, оның ішінде Ауғанстан да бар».

Алғашқы сын

Жоспар түрлі себептермен сынға ұшырады. Кейбір азиялықтар оның ішінде тек британ империализмінің ықпалын көреді, әсіресе ол ұлттық дербестікті дамытуға бағытталмағандықтан. Ол мәселелерді, саяси және әлеуметтік сипатта болғанымен, тек экономикалық тұрғысынан шешуді ұсынады. Коммунистердің қанаушылығына шақыруы мүмкін жер иеленушілік және еңбек ұйымдастыру сияқты қауіпті мәселелерге, көтерілген сұрақтар саяси жағынан тиімсіз болып көрінгендіктен, көңіл жеткіліксіз бөлінеді.