Кіріспе
Өнімдер отбасылық инженериясы (ӨӨИ), сонымен қатар өнім желісі инженериясы деп аталады, бағдарламалық қамтамасыз ету инженериясы институты жасаған "домендік инженерия" идеяларына негізделген, бұл терминді 1980 жылы Калифорния университеті, Ирвайн қаласында Джеймс Нейборс өзінің диссертациясында қолданған. Бағдарламалық өнімдер желілері біздің күнделікті өмірімізде өте жиі кездеседі, бірақ өнімдер отбасын табысты құру үшін ауқымды процесті орындау керек. Бұл процесс өнімдер отбасылық инженериясы деп аталады. Өнімдер отбасылық инженериясы - ұйымның өнім платформасының негізгі архитектурасын құрайтын әдіс. Ол ортақ және жоспарланған өзгергіштіктерге негізделген архитектураны ұсынады. Базалық өнімдер тобынан әртүрлі өнім түрлерін алуға болады, бұл қайта пайдалану және отбасыдағы өнімдерді ажырату мүмкіндігін береді. Өнімдер отбасылық инженериясы тұжырымдамалық жағынан автомобиль өнеркәсібінде көлік платформаларын кеңінен қолданумен ұқсас. Өнімдер отбасылық инженериясы - жаңа өнімдерді құруға қатысты салыстырмалы түрде жаңа тәсіл. Ол жаңа өнімдерді құрастыру процестеріне назар аударады, бұл өнімнің компоненттерін қайта пайдалануға және құн мен уақытты азайта отырып, өзгермелілікті қолдануға мүмкіндік береді. Өнімдер топтарының инженериясы - компоненттер мен құрылымдарды мүмкіндігінше қайта пайдалану. Бірнеше зерттеулер өнімдерді әзірлеуде өнімдер отбасылық инженерия әдісін қолданудың бірнеше пайдасы бар екенін дәлелдеді. Мұнда олардың кейбірінің тізімі келтірілген: Өнімділіктің жоғарылауы Жоғары сапа Базарға тез жеткізу Еңбектің төмендеуі төмендегі Nokia жағдайы да осы артықшылықтарды көрсетеді.
Higher productivity
Higher quality
Faster time to market
Lower labor needs
The Nokia case mentioned below also illustrates these benefits.
1-кезең: Өнімді басқару
Бірінші кезең - бұл барлық процестің басталуы. Осы кезеңде кейбір маңызды аспектілер, әсіресе экономикалық аспектілер анықталады. Бұл кезең нарықтық стратегияны белгілеуге және өнімдер отбасында не болуы керектігін және не болмауы керектігін көрсететін ауқымды анықтауға жауапты.
Бизнестің болашағын бағалау
Бұл алғашқы іс-шара барысында өнім желісінің қолданылу аясын анықтау үшін қажетті барлық контексттік ақпарат жинақталып, бағаланады. Нақты нарықтық стратегияны анықтау және тұтынушылардың сұранысы сияқты сыртқы нарықтық ақпаратты ескеру маңызды. Іс-шараның мақсаты - нұсқаулар, шектеулер және өнім стратегиясын қамтитын контекстті құжат шығару.
Өнім желісінің қолданылу аясын анықтау
Аумақты анықтау әдістері қолданылып, ауқымына кіретін аспектілерді анықтау үшін қолданылады. Бұл процесс сыртқы факторлар ескерілген алдыңғы сатыға негізделген. Нәтижесінде өнім портфелі сипатталады, оның ішінде қазіргі және болашақ өнімдердің тізімі, сондай-ақ өнімнің жол картасы бар. 1-кезең, өнімдерді басқару, өнімдер отбасының инженерлік процесінің бөлігі болып табыла ма, жоқ па, бұл туралы пікірталас жасауға болады, өйткені оны өнімге емес, басқару аспектілеріне көбірек бағытталған жеке бизнес-процес ретінде қарастыруға болады. Алайда 2-ші кезең осы кезеңнен маңызды ақпарат алуды қажет етеді, өйткені осы кезеңде ауқымының үлкен бөлігі анықталады. Осы тұрғыдан алғанда, өнімдерді басқару кезеңін (1-кезең) бүкіл процеске енгізу маңызды.
2-кезең: Домендік инженерия
Домендік инжиниринг кезеңдерінде бүкіл өнім желісі үшін айнымалы және ортақ талаптар жиналады. Мақсаты - қайта қолдануға болатын платформа құру. Бұл кезеңнің нәтижесі өнім желісінің барлық өнімдеріне арналған ортақ және өзгермелі талаптар жиынтығы болып табылады.
Домен талаптары талдау
Бұл қызмет тұжырымдамалық талаптарға қатысты саланы талдау жөніндегі барлық іс-шараларды қамтиды. Қажеттіліктер топтастырылып, екі жаңа қызмет түріне бөлінді. Шығысы - домендік талдауды қамтитын құжат. 1-суреттен көрініп тұрғандай, ортақ талаптарды анықтау процесі өзгермелі талаптарды анықтаумен қатар жүреді. Екі іс-шара да бір уақытта жүзеге асады.
Ортақ талаптарды анықтау
Өнім желісінің жалпы талаптарын анықтау және құжаттау жөніндегі барлық іс-шараларды қамтиды, нәтижесінде қайта қолдануға болатын жалпы талаптарға арналған құжат жасалады.
Өзгермелі талаптарды анықтау
Өнім желісінің өзгермелі талаптарын анықтау және құжаттау бойынша барлық іс-шараларды қамтиды, нәтижесінде өзгермелі талаптарға арналған құжат жасалады.
Жобалау саласы
Бұл процесс кезеңі өнім желісінің эталондық архитектурасын анықтау жөніндегі іс-шаралардан тұрады. Бұл өнім желісінің барлық өнімдері үшін абстрактілік құрылымды тудырады.
Қолданбалық домен
Бұл кезеңде қайта пайдалануға болатын компоненттердің егжей-тегжейлі дизайны және осы компоненттердің іске асырылуы жасалады.
Сынақ аумағы
Құралымдардың қайта пайдалануға жарамдылығын растайды және тексереді. Құралымдар олардың ерекшеліктеріне сәйкес сыналады. Барлық компоненттерді әр түрлі пайдалану жағдайлары мен сценарийлерінде сәтті сынақтан өткізгеннен кейін, домендік инженерия кезеңі аяқталды.
3-кезең: Өнімді әзірлеу
Соңғы кезеңде Х өнімінің инженериясы жүргізілуде. Бұл X өнім домендік инжиниринг кезеңіндегі ортақ қасиеттер мен өзгермелілікті пайдаланады, сондықтан X өнім домендік инжиниринг кезеңінде құрылған платформадан шығарылады. Ол негізінен алдыңғы кезеңдегі барлық ортақ талаптар мен ұқсастықтарды және өзінің өзгермелі талаптарын алады. Домендік инженерия кезеңінің негізін және өнімнің инженерия кезеңінің жеке талаптарын пайдалану арқылы толық және жаңа өнімді құруға болады. Осыдан кейін өнім толық сынақтан өтіп, бекітіліп, X өнім жеткізілуі мүмкін.
Өнімге қойылатын талаптарды анықтау
Жеке өнімге арналған өнім талаптарының спецификациясын әзірлеу және алдыңғы кезеңдегі талаптарды қайта пайдалану.
Дизайн өнімдері
Өнім архитектурасын жасау үшін барлық іс-шаралар. "Дизайн саласы" кезеңіндегі эталондық архитектураны пайдаланады, эталондық архитектураның қажетті бөліктерін таңдайды және баптайды және өнімге арналған бейімделулерді қамтиды.
Құрылыс өнімдері
Бұл процесте қайта қолдануға болатын компоненттердің таңдауы мен конфигурациясы арқылы өнім жасалады.
Сыналатын өнім
Бұл кезеңде өнімнің нақтылы сипаттамасына сәйкес тексеріліп, жарамдылығы расталады. Сынақ туралы есеп жүргізілген барлық сынақтар туралы ақпаратты береді, бұл өнімдегі мүмкін қателер туралы жалпы түсінік береді. Егер келесі қадамдағы өнім қабылданбаса, процесс "құрылыс өнімдеріне" қайта оралады, 1-суретте бұл "[қанағаттандырылмаған]" деп көрсетіледі.
Өндірісті жеткізу және қолдау
Соңғы қадам - түпкілікті өнімді қабылдау. Егер ол сәтті сыналып, толық екендігі расталса, оны жеткізуге болады. Егер өнімнің ерекшеліктері сәйкес келмесе, оны қайтадан жасау және қайтадан сынау қажет. Келесі суретте жоғарыда сипатталғандай өнімдер отбасының жалпы инженериясы көрсетілген. Бұл әртүрлі қадамдарға байланысты барлық ұғымдармен толық процесс шолу.
Процесс деректерінің диаграммасы
Сол жағында жоғарыдан төменге дейінгі барлық процесс суреттеледі. Сол жақтағы барлық іс-шаралар оң жақтағы тұжырымдамалармен түйілген сызықтар арқылы байланысты. Әр ұғымның басқа ұғымдармен байланысын көрсететін нөмірі бар.
Мысал
Өнімдер отбасыларын инженериялауды қолданудың кейбір мысалдары бар, олар сәтті болды. Өнімдер отбасылық инженериясының абстрактілік моделі әр түрлі пайдалануларға мүмкіндік береді, олардың көпшілігі тұтынушы электроника нарығына қатысты. Төменде Nokia-ның нақты тәжірибесіне негізделген өнім желісін жасау процесінің үлгісі келтірілген. Nokia әр түрлі өнімдер шығарады. Олардың ішінде ұялы телефон өнімдері бар, қазіргі уақытта жылына 25-30 жаңа өнім шығарылады. Бұл өнімдер бүкіл әлемде сатылады, сондықтан көптеген түрлі тілдерді және пайдаланушы интерфейстерін қолдау қажет. Мұндағы басты мәселе бірнеше түрлі пайдаланушы интерфейстерін қолдау керектігінде және жаңа өнімдер бірін-бірі өте тез алмастыратындықтан, бұл мүмкіндігінше тиімді түрде жасалуы керек. Өнімдер отбасылық инженериясы әр түрлі өнімдер үшін бағдарламалық жасақтаманы жасауға және әр түрлі ұялы телефонға бағдарламалық жасақтаманы бейімдеу үшін өзгермелілікті пайдалануға мүмкіндік береді. Nokia-ның жағдайын кәдімгі бағдарламалық өнімдер желісімен салыстыруға болады. Бірінші кезеңде, өнімдерді басқару кезінде, әртүрлі ұялы телефон серияларының қолданылу аясын анықтау мүмкін болады. Екінші кезеңде, домендік инженерия кезінде, талаптар отбасы үшін және телефонның жеке типтері үшін, мысалы, 6100/8300 сериясы үшін анықталады. Бұл кезеңде бүкіл өнімдер отбасы үшін негіз бола алатын бағдарламалық қамтамасыз ету талаптары жасалады. Бұл бағдарламалық жасақтаманы әзірлеудің жалпы процесін жылдамдатуға мүмкіндік береді. Соңғы кезең, өнім инженериясы, телефонның жеке түрлеріне көбірек бағытталған. Алдыңғы кезеңдегі талаптар сол кезде әзірленіп жатқан телефонның түріне арналған жеке бағдарламалық жасақтаманы құру үшін қолданылады. Өнімдер желісін пайдалану Nokia компаниясына жаңа ұялы телефон модельдерін 5-10-дан 30-ға дейін көбейтуге мүмкіндік берді.