Кіріспе

Венгрияның азаматтық тарихы мен ережелері Венгрияның азаматтық құқығы jus sanguinis қағидаттарына негізделген. Венгрия азаматтығын Венгриядан шыққан ата-анадан немесе азаматтықтан алу арқылы алуға болады. Венгрияда шетелдік ата-анадан туған адам әдетте Венгрия азаматтығына ие болмайды. Венгрия азаматы Еуропалық Одақтың азаматы болып табылады. Венгрия азаматтығын алудың негізгі қағидаттары Негізгі заңның G) бабында, ал егжей-тегжейлі ережелері 1993 жылғы Венгрия азаматтығы туралы LV заңда (әдетте қысқартылуы - Ápt) белгіленген. 2011 жылдың қаңтар айында енгізілген өзгерістер бойынша 1920 жылға дейін (тек Венгрия Корольдігі, Австро-Венгрия империясының бөлігі) немесе 1941 және 1945 жылдар аралығында Венгрия азаматы болған немесе Венгрияда тұрмаса да, Венгрия азаматы болу үшін өтініш бере алады. Венгрия заңдары бойынша қос азаматтыққа рұқсат етіледі.

Туған және асырап алынған азаматтар

Егер ата-анасының кем дегенде біреуі Мажарстанның азаматы болса, адам туғаннан бастап Мажарстанның азаматтығына ие болады. Туған жері маңызды емес. Венгрияда шетелдік ата-анадан туған балалар, егер олар азаматтығы жоқ болса, туғаннан бастап Венгрия азаматтығына ие болмайды. Венгрия азаматтары асырап алған кәмелетке толмаған балалар өтініш бере алады және әдетте Венгрия азаматтығын алады.

Ата-бабалары бойынша азаматтығы

2011 жылғы Мажарстан азаматтығын беру туралы заңда мажарлар мажар тілінде сөйлей алатын және мажар ата-бабаларын дәлелдейтін болса, жеңілдетілген натурализация үшін өтініш беруге мүмкіндік береді. Егер өтініш беруші Венгрия азаматы болған адамның ұрпағы болса, оңайлатылған азаматтандыруға өтініш бере алады. Словакияда, Сербияда, Украинада, Румынияда және Австрияда тұратын венгрлер бар, олардың ата-бабалары Бірінші дүниежүзілік соғысты аяқтаған бейбіт келісімнің нәтижесінде Венгрия азаматтығынан айырылды. 2019 жылдың желтоқсанына дейін 1,100,000-нан астам өтініш берілді және 950 000-нан астам адамға азаматтық берілді. Өтініш берушілердің негізгі көздері - Трансильваниядан (Румыния) 650 000, Воеводинадан (Сербия) 150 000 және Украинадан 120 000 адам.

Декларация бойынша Венгрия азаматтығы

Декларация - азаматтықты алудың оңайлатылған түрі. Венгрия азаматтығын декларация арқылы алуға келесі тұлғалар құқылы: Венгрия азаматтығын 1947 жылғы 15 қыркүйек пен 1990 жылғы 2 мамыр аралығында эмиграция арқылы жоғалтқан адамдар. Венгрияда туылған және декларацияға дейінгі 5 жыл ішінде Венгрияда тұрған 19 жасқа толмаған азаматтығы жоқ адамдар.

Венгрия азаматтығынан айырылу

Адамның өз еркімен Венгрия азаматтығынан айырылуы мүмкін емес. Бұл ерекшелік азаматтықты алу үшін жасалған алаяқтық өтініштерге қатысты (одан кейін 20 жыл мерзім өткен соң іс-қимылдар қабылдана алмайды). Венгриядан тыс жерде тұратын басқа азаматтықты иеленген Венгрия азаматтары Венгрия азаматтығынан бас тарта алады.

Екі жақты азаматтығы

Венгрия өз азаматтарына Венгрия азаматтығынан басқа шетел азаматтығын алуға мүмкіндік береді. Кейбір елдер, бірақ, бірнеше азаматтықты рұқсат етпейді. Мысалы, туғаннан бастап Венгрия мен Жапония азаматтығын алған ересектер 22 жасқа толғанға дейін, соңғысының Әділет министрлігіне қай азаматтықты сақтағысы келетінін мәлімдеуі керек.

Еуропалық Одақтың азаматтығы

Венгрия Еуропалық Одақтың құрамына кіргендіктен, Венгрия азаматтары Еуропалық Одақ заңдарына сәйкес Еуропалық Одақтың азаматтары болып табылады және осылайша еркін жүріп-тұру құқығына ие және Еуропалық Парламентке сайлауда дауыс беру құқығы бар. Венгрия елшілігі жоқ ЕО-ға жат елде болғанда, Венгрия азаматтары осы елде орналасқан кез келген ЕО елшілігінің консулдық қорғауына ие болады. Венгрия азаматтары ЕО-ның кез келген елінде еркін жүріп-тұру және тұру құқығының нәтижесінде ЕО-ның 21-бабында берілген ЕО-ның кез келген елінде тұрып, жұмыс істей алады.

Венгрия азаматтарының еркін жүріп-тұруы

Венгрия азаматтарына визалық талаптар - бұл Венгрия азаматтарына басқа мемлекеттердің билік органдары тарапынан енгізілген әкімшілік кіру шектеулері. 2018 жылдың мамыр айына Венгрия азаматтары 180 ел мен аумаққа визасыз немесе визамен кіре алады, бұл Венгрия паспортын Хенли паспорты индексі бойынша саяхат еркіндігі жағынан 9-орында орналастырады. 2017 жылы венгрлік азаматтық ұлттылық индексі (QNI) бойынша он сегізінші орында тұр. Бұл индекс сыртқы факторларға, соның ішінде саяхат еркіндігіне назар аударатын Визалық шектеулер индексінен ерекшеленеді. QNI сонымен қатар, ішкі факторларға, мысалы, бейбітшілік пен тұрақтылыққа, экономикалық күшке және адам дамуына байланысты саяхат еркіндігін қарастырады.