Кіріспе
Венгрияның азаматтық тарихы мен ережелері Венгрияның азаматтық құқығы jus sanguinis қағидаттарына негізделген. Венгрия азаматтығын Венгриядан шыққан ата-анадан немесе азаматтықтан алу арқылы алуға болады. Венгрияда шетелдік ата-анадан туған адам әдетте Венгрия азаматтығына ие болмайды. Венгрия азаматы Еуропалық Одақтың азаматы болып табылады. Венгрия азаматтығын алудың негізгі қағидаттары Негізгі заңның G) бабында, ал егжей-тегжейлі ережелері 1993 жылғы Венгрия азаматтығы туралы LV заңда (әдетте қысқартылуы - Ápt) белгіленген. 2011 жылдың қаңтар айында енгізілген өзгерістер бойынша 1920 жылға дейін (тек Венгрия Корольдігі, Австро-Венгрия империясының бөлігі) немесе 1941 және 1945 жылдар аралығында Венгрия азаматы болған немесе Венгрияда тұрмаса да, Венгрия азаматы болу үшін өтініш бере алады. Венгрия заңдары бойынша қос азаматтыққа рұқсат етіледі.
Hungarian nationality law is based on the principles of jus sanguinis. Hungarian citizenship can be acquired by descent from a Hungarian parent, or by naturalisation. A person born in Hungary to foreign parents does not generally acquire Hungarian citizenship. A Hungarian citizen is also a citizen of the European Union. The basic principles for the acquisition of Hungarian citizenship are laid down in Article G) of the Fundamental Law, while the detailed rules are laid down in Act LV of 1993 on Hungarian Citizenship (commonly abbreviated as Ápt.). By changes made in January 2011, every person who was a Hungarian citizen or a descendant of a person who was a Hungarian citizen before 1920 (only the Kingdom of Hungary, part of the Austro Hungarian Empire, is eligible) or between 1941 and 1945 and speaks Hungarian may apply to become a Hungarian citizen, even if they do not live in Hungary. Dual citizenship is permitted under Hungarian law.
Туған және асырап алынған азаматтар
Егер ата-анасының кем дегенде біреуі Мажарстанның азаматы болса, адам туғаннан бастап Мажарстанның азаматтығына ие болады. Туған жері маңызды емес. Венгрияда шетелдік ата-анадан туған балалар, егер олар азаматтығы жоқ болса, туғаннан бастап Венгрия азаматтығына ие болмайды. Венгрия азаматтары асырап алған кәмелетке толмаған балалар өтініш бере алады және әдетте Венгрия азаматтығын алады.
Ата-бабалары бойынша азаматтығы
2011 жылғы Мажарстан азаматтығын беру туралы заңда мажарлар мажар тілінде сөйлей алатын және мажар ата-бабаларын дәлелдейтін болса, жеңілдетілген натурализация үшін өтініш беруге мүмкіндік береді. Егер өтініш беруші Венгрия азаматы болған адамның ұрпағы болса, оңайлатылған азаматтандыруға өтініш бере алады. Словакияда, Сербияда, Украинада, Румынияда және Австрияда тұратын венгрлер бар, олардың ата-бабалары Бірінші дүниежүзілік соғысты аяқтаған бейбіт келісімнің нәтижесінде Венгрия азаматтығынан айырылды. 2019 жылдың желтоқсанына дейін 1,100,000-нан астам өтініш берілді және 950 000-нан астам адамға азаматтық берілді. Өтініш берушілердің негізгі көздері - Трансильваниядан (Румыния) 650 000, Воеводинадан (Сербия) 150 000 және Украинадан 120 000 адам.
Декларация бойынша Венгрия азаматтығы
Декларация - азаматтықты алудың оңайлатылған түрі. Венгрия азаматтығын декларация арқылы алуға келесі тұлғалар құқылы: Венгрия азаматтығын 1947 жылғы 15 қыркүйек пен 1990 жылғы 2 мамыр аралығында эмиграция арқылы жоғалтқан адамдар. Венгрияда туылған және декларацияға дейінгі 5 жыл ішінде Венгрияда тұрған 19 жасқа толмаған азаматтығы жоқ адамдар.
persons who lost Hungarian citizenship through emigration between 15 September 1947 and 2 May 1990. Stateless persons aged less than 19, born in Hungary and residing in Hungary for the 5 years prior to the declaration.
Венгрия азаматтығынан айырылу
Адамның өз еркімен Венгрия азаматтығынан айырылуы мүмкін емес. Бұл ерекшелік азаматтықты алу үшін жасалған алаяқтық өтініштерге қатысты (одан кейін 20 жыл мерзім өткен соң іс-қимылдар қабылдана алмайды). Венгриядан тыс жерде тұратын басқа азаматтықты иеленген Венгрия азаматтары Венгрия азаматтығынан бас тарта алады.
Екі жақты азаматтығы
Венгрия өз азаматтарына Венгрия азаматтығынан басқа шетел азаматтығын алуға мүмкіндік береді. Кейбір елдер, бірақ, бірнеше азаматтықты рұқсат етпейді. Мысалы, туғаннан бастап Венгрия мен Жапония азаматтығын алған ересектер 22 жасқа толғанға дейін, соңғысының Әділет министрлігіне қай азаматтықты сақтағысы келетінін мәлімдеуі керек.
Еуропалық Одақтың азаматтығы
Венгрия Еуропалық Одақтың құрамына кіргендіктен, Венгрия азаматтары Еуропалық Одақ заңдарына сәйкес Еуропалық Одақтың азаматтары болып табылады және осылайша еркін жүріп-тұру құқығына ие және Еуропалық Парламентке сайлауда дауыс беру құқығы бар. Венгрия елшілігі жоқ ЕО-ға жат елде болғанда, Венгрия азаматтары осы елде орналасқан кез келген ЕО елшілігінің консулдық қорғауына ие болады. Венгрия азаматтары ЕО-ның кез келген елінде еркін жүріп-тұру және тұру құқығының нәтижесінде ЕО-ның 21-бабында берілген ЕО-ның кез келген елінде тұрып, жұмыс істей алады.
Венгрия азаматтарының еркін жүріп-тұруы
Венгрия азаматтарына визалық талаптар - бұл Венгрия азаматтарына басқа мемлекеттердің билік органдары тарапынан енгізілген әкімшілік кіру шектеулері. 2018 жылдың мамыр айына Венгрия азаматтары 180 ел мен аумаққа визасыз немесе визамен кіре алады, бұл Венгрия паспортын Хенли паспорты индексі бойынша саяхат еркіндігі жағынан 9-орында орналастырады. 2017 жылы венгрлік азаматтық ұлттылық индексі (QNI) бойынша он сегізінші орында тұр. Бұл индекс сыртқы факторларға, соның ішінде саяхат еркіндігіне назар аударатын Визалық шектеулер индексінен ерекшеленеді. QNI сонымен қатар, ішкі факторларға, мысалы, бейбітшілік пен тұрақтылыққа, экономикалық күшке және адам дамуына байланысты саяхат еркіндігін қарастырады.