Кіріспе
Вьетнам Коммунистік партиясының 10-шы Ұлттық съезі 2006 жылдың 18-25 сәуір аралығында Ханойдағы Ба Джин залында өтті. Конгресс бес жылда бір рет өткізіледі. Партияның 3 миллион мүшесінің 1176 делегат өкілдері болды. Конгрестен бұрын өткен Орталық Комитеттің 13-ші пленумында Коммунистік партияның 9-шы Политбюросының сегіз мүшесінің зейнеткерлікке шығуы керек деп шешілді. Политбюроның ішіндегі және сыртындағы кейбір топтар күмәнмен қараса да, шешім жүзеге асырылды. Партиялық ережелерге сәйкес, съезге бас хатшыны сайлауға құқық берілмеді, сондықтан делегаттар кімді бас хатшы етіп тағайындағылары келетінін анықтау үшін сауалнама жүргізді. Орталық Комитеттің бірінші пленумы съезден кейін Нонг Дук Мангты қайтадан бас хатшы етіп сайлады. Бұл съезд партияның демократиялық даму деңгейіне байланысты ерекше болды. Орталық Комитеттің шешім қабылдаудағы рөлі күшейтілді, ал саяси бюроның жоғарғы орган рөлі әлсіретті. Партияның ішкі жауапкершілігі күшейтілді. Конгрессте Вьетнам Социалистік Республикасының Сегізінші бесжылдық жоспары мақұлданды, оның марксистік-лениндік сенімхаттарын жаңартты және социалистік бағдарланған нарықтық экономиканы одан әрі жетілдіру қажеттігін атап өтті.
The 10th National Congress of the Communist Party of Vietnam was held in Ba Đình Hall, Hanoi from 18 to 25 April 2006. The congress occurs every five years. 1,176 delegates represented the party's 3 million members. At the 13th plenum of the Central Committee, held before the congress, it was decided that eight members of the Communist Party's 9th Politburo had to retire. While certain segments within and outside the Politburo were skeptical, the decision was implemented. Because of party rules, the congress was not empowered to elect the general secretary, and it held a survey on whom the delegates wanted to be appointed General Secretary. The first plenum of the Central Committee, held in the immediate aftermath of the congress, re elected Nông Đức Mạnh as general secretary. The congress is noteworthy because of the extent of democratization which took place within the party. The role of the Central Committee in decision making was strengthened, and the role of the Politburo as a supreme organ was weakened. Inner party accountability was strengthened. The Eighth Five Year Plan of the Socialist Republic of Vietnam was approved at the congress, renewed its Marxist–Leninist credentials and emphasized the need to continue to improve the socialist oriented market economy.
Делегаттар
10-шы конгресске 1176 делегат қатысты.
Конгресс және 1-ші пленум
Сайланған 10-шы Орталық Комитетке 9-шы Орталық Комитеттен 81 (52,5 пайыз) мүше, ал 79 (47,5 пайыз) жаңа мүшелер сайланды. Ең көп дауыс жинаған кандидат 97,88 пайыз, ал ең аз дауыс жинаған кандидат 63,41 пайыз дауыс жинады. Дзэк Нонг провинциясын қоспағанда, барлық провинциялар 10-шы Орталық Комитетке лауазымды адамдарды сайлады. Сайлау барысында бірқатар күтпеген жағдайлар орын алды: алты министр қайта сайланбады. Тағы бір таңғаларлық жайт, Сыртқы істер министрлігінің бірде-бір өкілі толық мүшесі болып сайланбады. Алайда, Сыртқы істер министрлігінің Халықаралық ұйымдар басқармасының директоры Фам Бинь Минь орынбасар мүшесі болып сайланды. Съезде өзін-өзі ұсынған 34 үміткердің ешқайсысы 10-шы Орталық Комитетке сайланбады. 10-шы Орталық Комитетке өздігінен ұсынылғандардың біреуі сайланғаны белгісіз. Орталық комитет қызметкерлерінің орталық үкіметте, провинцияларда, әскери және қорғаныс қызметкерлерінің, қоғамдық қауіпсіздік қызметкерлерінің және бұқаралық ұйымдардың қызметкерлерінің саны өсті, бірақ ақпарат, әлеуметтік және мәдени істер, экономика, бизнес және қаржы істері салаларындағы және басқа да салалардағы қызметкерлердің саны азайды. Кездесу барысында кейбір делегаттар Конгресске Бас хатшы мен Орталық инспекциялық комиссияның басшысын сайлауға өкілеттік беруді талап етті. Бұл мақұлданды және төрт ықтимал үміткерді тізімдеген сауалнама нысаны жасалды; Мạnh, Нгуен Мин Трит, Нгуен Ван Ан және Нгуен Фу Тронг. Нгуен Вань Ан өзінің кандидатурасын алып тастады, өйткені ол 10-шы Орталық Комитетке сайланбағандықтан, 10-шы Политбюроға сайланбайтынын білген. Алайда, партияның ережесі бойынша, съезден кейін Орталық Комитет бас хатшыны сайлайды, сондықтан съездегі дауыс беруді сауалнама деп санады. Конгресстен кейінгі баспасөз конференциясында Мэннің берген тағы бір нұсқасы, 1176 конгресс делегаттарына 10-шы Орталық Комитетке сайланған мүшелердің тізімі берілді және олардың кез келгенін бас хатшылыққа сайлауға еркін таңдау берілді. Конгресстен кейін 25 сәуірде Орталық Комитеттің 1-ші пленумы бас хатшыны сайлау үшін жиналды. Конгресс сауалнамасында екі жетекші кандидат, Мэнх және Нгуен Мин Трит, пленумда сайлауға қатысты. Манг сайланды және Нгуен Мин Трит мемлекеттік президенті болып тағайындалды. Алайда, Мэннің өз қарсыласын аз жеңіске ұшыратып, Нгуен Мин Трит партияның бас хатшыны тағайындау дәстүріне сәйкес кандидатурасын алып тастады деген хабарлар съезден кейін тарады. 10-шы Политбюро 14 мүшеден тұрды. Бірінші пленумда шешілгендей, Политбюро мүшелеріне берілген рейтинг сайлау кезінде лауазымды адамның жинаған дауыс санымен анықталады. Қоғамдық қауіпсіздік министрі Ле Хонг Ан саяси бюрода екінші орынға ие болды, өйткені ол өзінің кандидатурасына екінші көп дауыс берді. Политбюроның 14 мүшесінің бесеуі 10-шы хатшылықтың мүшелері болды. Хатшылық сегіз мүшеден тұратын, олардың ішіндегі ең жоғары лауазым - бас хатшы болды.
Саясат актілері
Конгресс ресми коммюникеде 2020 жыл Вьетнамның заманауи, индустриалды қоғам мәртебесіне жету күні ретінде белгіленген. Саяси баяндама, Сегізінші бесжылдық жоспар (2006-2010 жж.) ресми атауы Бесжылдық әлеуметтік-экономикалық даму жоспары, партияны құру туралы баяндама және партия жарғысына түзетулер мен қайта қараулар қабылданды. Сегізінші бесжылдық жоспар онжылдық әлеуметтік-экономикалық даму стратегиясына (2001-2010 жылдар) бағынышты, оның мақсаты - жан-жақты реформаларды жалғастыру және жылдам, тұрақты өсу қарқынына қол жеткізу. Делегаттар бас хатшының саяси баяндамасын, 2006-2010 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму бағыттары мен міндеттері туралы баяндамасын, партияны құру және партияның жарғысына енгізілген өзгерістер туралы баяндамасын мақұлдады. Бұл есептердің негізгі мақсаты реформалау процесін жеделдету және социалистік бағдардағы нарықтық экономиканы нығайту болды. Конгресс партияның қазіргі мүшелеріне жеке меншікпен айналысуға рұқсат берді. Бұл келіспеушілік тудыратын түзету болды және адамнан адамнан адам пайдалану теориясымен үзіліс болды. Түзету мақұлданғанмен, 10-шы Орталық Комитеттің үшінші пленумы партия мүшелеріне жекешелендірілген мемлекеттік кәсіпорындарда жұмыс істегендер үшін ғана өзгеруді шектеді.
Демократиялық жүйе
10-шы съездің маңызды ерекшелігі партия басшылығының ішкі демократияландыруы болды, әсіресе Политбюроның Орталық Комитеттің 13-ші пленумында дауыс берген "сараптамаға" ерік-жігермен ергендігі көрінді. "Серттеудің" ең үздік бес мүшесі Вьетнамның ең жоғары бес мемлекеттік лауазымына ие болды. Басшылықты таңдау процесі күрт өзгертілмегенмен, Орталық Комитет ұжымдық бірлік ретінде күшейтілді, ал Орталық Комитет кадрларды тағайындау мен саясатты қабылдауға бақылау жасады. Бұл өзгерістер билік басындағы адамдардың рөлін азайтты, өйткені олар тым көп бақылауға ие болып жатыр деп қарастырылуы мүмкін.
Мойындау
35 шетелдік партия ХКП-ны 10-шы съезін өткізуімен құттықтады. КПВ-ны құттықтаған партиялардың бәрі коммунистер емес, мысалы Камбоджа халық партиясы, Германияның Социал-демократиялық партиясы, Ури партиясы және Болгарияның Социалистік партиясы. Француз Коммунистік партиясы ХКП-ны 10-шы Ұлттық съезін өткізуімен құттықтап, "бұл партия үшін маңызды кезең және оның бағытын және мақсаттарды жүзеге асыру және 21-ғасыр үшін жаңа көзқарастарды ашуға деген шешімін қайталау мүмкіндігі болды" деп мәлімдеді.