Кіріспе

Қытай Коммунистік партиясының 24 мүшелі басқару органы

Қытай Коммунистік партиясының Саяси бюросы, ресми түрде Қытай Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің Саяси бюросы, Қытай Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің ең жоғары саяси органы болып табылады. Қазіргі уақытта бюро партия мен орталық үкіметті бақылайтын 24 жоғары лауазымды адамнан тұрады. Политбюроны бас хатшы басқарады. Басқа коммунистік партиялардың политбюроларынан айырмашылығы, ҚКП Политбюросындағы билік Политбюроның тұрақты комитетіне, үлкен Политбюродан 7 адамнан тұратын топқа, орталықтандырылған. Политбюроны Орталық Комитет сайлайды. Алайда, тәжірибеде қытай элитасының саясатын зерттейтін ғалымдар Политбюро өзін-өзі жалғастыратын орган деп санайды, Политбюроның және оның Тұрақты комитетінің жаңа мүшелері қазіргі Политбюро мүшелері мен зейнеткерліктегі Политбюроның Тұрақты комитетінің мүшелері жүргізетін бірқатар талқылаулар арқылы таңдалады. Саяси бюроның қазіргі және бұрынғы мүшелері әр жаңа кандидаттың Политбюроға мүшелігіне қолдау деңгейін анықтау үшін бірқатар бейресми сауалнамалар жүргізеді. Жаңа Политбюроны таңдау процесі ККП Ұлттық съезі шақырылар алдында жаз айында Бейдайхеде қазіргі Политбюроның тұрақты комитетінің жабық отырысымен басталады. Политбюроның күші негізінен оның мүшелерінің Қытай Халық Республикасының мемлекеттік лауазымдарын бір мезгілде атқаруымен және Политбюро мен Хатшылықтың кадрларды тағайындауды бақылауымен байланысты. Сонымен қатар, кейбір Политбюро мүшелері маңызды аймақтық лауазымдарды иеленеді. Политбюроның ішкі жұмысы қалай жүзеге асырылатыны белгісіз, бірақ толық Политбюро айына бір рет, ал тұрақты комитет апта сайын жиналады деп есептеледі. Бұл кездесулер бұрынғы Кеңес Одағының саяси бюросының кездесулерінен гөрі сирек болатындығы айтылады. Кездесулердің күн тәртібін орталық партияның бас хатшысы қадағалайды және шешімдер көпшілік дауыс беру арқылы емес, консенсус негізінде қабылданады.

Тарих

Политбюро 1980-жылдардың басында Ху Яобан басшылығымен Қытай Коммунистік партиясының Хатшылығының ықпалына түсіп, маңыздылығын жоғалтты, бірақ 1987 жылы Ху қызметтен алынғаннан кейін қайтадан үстем күшке айналды.

Құрастыру және таңдау

1990 жылдан бері Саяси бюро мүшелері партия аппаратында, мемлекеттік лауазымдарда және аймақтық партия басшылары ретінде бірдей қызметтер атқарды. Олардың кейбіреулері маңызды провинциялардың немесе қалалардың партия хатшылары болып табылады. Сонымен қатар, әскери және қауіпсіздік салаларындағы мүшелердің лауазымдары 3-ке дейін шектелді. Ал 1980 жылдары Саяси бюро мүшелерінің көпшілігі әскери басшылық тәжірибесіне ие болған. 2018 жылдың наурыз айында Тұрақты комитет пен Саяси бюроның барлық мүшелері Орталық комитетке және Бас хатшы Си Цзиньпинге алғашқы жазбаша есеп берді. 17-ші Ұлттық съезден бастап Саяси бюроны сайлаудың ресми жолы "демократиялық ұсыныс" деп аталатын процедура болды, онда ҚКП 200 кандидаттан Саяси бюроға пікір білдіру жүргізді, нәтижелері Ұлттық съезде ұсынылған кандидаттардың соңғы тізіміне қосылды. Бірақ, Си Цзиньпиннің 19-шы Ұлттық съезінде бұл әдіс тоқтатылып, "дауыс сатып алу" және "жеке байланыстар мен жақсылықтар негізінде дауыс беру" сынды құбылыстар айыпталды, әсіресе Си Цзиньпиннің жемқорлыққа қарсы күресінен кейін құлаған саясаткерлерге қатысты. Бұл процедура ресми түрде "жеке сұхбаттар, тексеру және зерттеу" әдісімен алмастырылды.

Кадрларды даярлау

2001 жылы Қытай Коммунистік партиясының Орталық комитеті кадрларды даярлау жөніндегі 2001-2005 жылдарға арналған ұлттық жоспарын жариялады, бұл Қытайдың экономикалық реформасы үшін кадрларды даярлаудың маңыздылығын арттырды. Партиялық мектептердегі қызметкерлердің жалақысы, қалыпты Қытай университеттеріндегі жалақы деңгейіне келтірілді. Оқыту, зерттеу және ақпараттық технологиялар жаңартылды, бұл партиялық мектептер жүйесінде қашықтықтан оқытуға мүмкіндік берді. Қазіргі кадрларды даярлау сапа мен қабілетке баса назар аударады. Студенттер идеологиялық тұжырымдамаға сәйкес тәрбиеленеді, ленинизм мен партиялық тәртіпке бағынады. Жас кадрлар өз білімдерін шығармашылықпен және тәуелсіз түрде қолдануға, күрделі мәселелерді икемді шешуге және үнемі білім алуға үйретіледі. Саяси бюро әдетте айына бір рет жиналады. Саяси бюро, ҚКП басшылығына жаңа саясатты ілгерілетуге мүмкіндік беретін тұрақты оқу сессияларын өткізеді. 2002 жылдан бері бұл сессиялар кеңінен жарияланып келеді. Көбінесе олар сыртқы істер мәселелерін қарастырады.

Қазіргі Политбюро

20-шы Политбюро 2022 жылдың қазан айында өткен 20-шы Орталық Комитеттің бірінші пленум отырысында сайланды.