Кіріспе
Канаданың ең үлкен қаласының атауы, бұрын басқа, кейде алыс жерлерге қолданылған Торонто атауының тарихы қаланың өзінен ерекшеленеді. Бастапқыда "Ткаронто" термині 1675 жылы карталарда Симко көлі мен Коучичин көлі арасындағы су арнасына қатысты, бірақ уақыт өте келе атау оңтүстікке қарай өтті және ақыр соңында Хамбер өзенінің сағасындағы жаңа фортқа қолданылды. Форт-Торонто аймақтағы алғашқы еуропалық қоныстанған және атын кейіннен Торонто қаласына берген. Джон Грейвс Симко бұл аймақты Үстіңгі Канаданың жаңа астанасын құру үшін стратегиялық орын деп таныды, өйткені Ньюарк американдықтардың басып кіруіне бейім деп санады. 1793 жылы Торонто портының порттарына батыс кіреберістегі Гаррисон сағасында гарнизон құрылды; бұл кейінірек Форт-Йорк болды. Ол қорғаған қоныстың есімі 1793 жылы 26 тамызда Йорк деп өзгертілді, өйткені Симкоу алғашқы халықтардың тілдеріндегі ағылшын есімдерін бірінші орынға қойды, ол Йорк герцогы принц Фредериктің құрметіне. Тұрғындар атын қайтадан Торонтоға ауыстыруды өтінді, ал 1834 жылы қала өзінің бастапқы атын сақтап, тіркелді. Йорк атауы Йорк округі арқылы өмір сүрді (кейіннен Торонто және Йорк аймағына бөлінді), және қаладағы бірнеше аудандардың, соның ішінде Йорквилл, Шығыс Йорк, Солтүстік Йорк және Йорктың аттары арқылы өмір сүруін жалғастырды. Соңғы үшеуі 1998 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде Торонтоның "мегаполисі" болып біріктірілген қала маңы.
The name of Toronto has a history distinct from that of the city itself. Originally, the term "Tkaronto" referred to a channel of water between Lake Simcoe and Lake Couchiching on maps as early as 1675 but in time the name passed southward, and was eventually applied to a new fort at the mouth of the Humber River. Fort Toronto was the first European settlement in the area, and lent its name to what became the city of Toronto. John Graves Simcoe identified the area as a strategic location to base a new capital for Upper Canada, believing Newark to be susceptible to American invasion. A garrison was established at Garrison Creek, on the western entrance to the docks of Toronto Harbour, in 1793; this later became Fort York. The settlement it defended was renamed York on August 26, 1793, as Simcoe favoured English names over those of First Nations languages, in honour of Prince Frederick, Duke of York. Residents petitioned to change the name back to Toronto, and in 1834 the city was incorporated with its original name. The name York lived on through the name of York County (which was later split into Metropolitan Toronto and York Region), and continues to live on through the names of several districts within the city, including Yorkville, East York, North York, and York the last three being suburbs that were formally amalgamated into the "megacity" of Toronto on January 1, 1998.
Тарих
Торонто сөзі француз және ағылшын тілдерінде әртүрлі жазылумен жазылды, соның ішінде Tarento, Tarontha, Taronto, Toranto, Torento, Toronto және Toronton. Таронто "The Narrows" деп атаған, ол Симко көлі қазіргі Ориллия қаласындағы Кучичин көліне құятын су арнасы. Бұл тар жолды мохауктер tkaronto деп атаған, яғни "суда тұрған ағаштар бар" дегенді білдіреді және оны 1615 жылы Сэмюэл де Шамплен жазған. Бүгінде бұл аймақ су жиегі бойындағы ағаштармен ішінара қоршалған, қалған жерлері мариналар мен тарихи Мнжиканинг балық тұйықтарының орналасқан жері. Торонто аймағында ирокездер қоныстанғанға дейін, аймақта виандот (Хурон) халқы өмір сүрді, кейіннен солтүстікке Хюрон көлі мен Георгиан шығанағы маңындағы аймаққа көшіп барды. Торонто сөзі "көп" деген мағынаны білдіреді. Алайда Торонто 1650 жылға дейін аймақтың ешқандай картасында көрсетілмеген. 1650 жылдан кейін және Форт-Сен-Маридің жойылуынан кейін гурондар аймақтан кетіп қалды. Пьер Раффейдің 1675 жылғы француз картасында Симко көлі Лак Таронто деп аталады, ал Таронтос Лак атауы 1678 жылғы картограф Жан Батист Луи Франкелиннің Жаңа Франция картасында пайда болды. 1680 жылы француз сарай қызметкері Аббат Клод Берну жасаған картада Лак де Таронто деп аталды. 1686 жылы Торонтоның "Карринг Плейс Трейл" жолы қазіргі Хамбер өзенінің бойындағы каноэ бағытына қатысты. Өзен Rivière Taronto деп аталды, өйткені каноэ жолы француз зерттеушілері арасында танымал болды, ал 1750-ші жылдары Онтарио көлінің шығысындағы дельтаның шығысында француздар Форт Торонто деп атады. Ривиер Таронтоны Симко Хамбер өзені деп атады. Тартоннан Торонтоға орфографиялық өзгеру 1695 жылы итальян картографы Винченцо Коронелли жасаған картадан пайда болды деп есептеледі. 1796 жылы Үстіргі Канадаға саяхаттаған кезінде Исаак Уэлд Симконың Үстіргі Канададағы жерлерге ағылшынша атау беру саясаты туралы жазды. Ол атауды өзгерту схемасына қарсы шығып, былай деді: Атау кейде Николас Сансонның 1656 жылғы Жаңа Франция картасында белгіленген ауыл Тарантумен бірдейленді. Алайда бұл картада орналасқан жер Ниписсинг көлінің шығысында және Монреальдің солтүстік-батысында қазіргі Квебек аймағында орналасқан. 2020 жылы Ткаронто атауын пайдалану қалаға баламалы атау ретінде қайта пайда болды. Бұл қайта пайда болу "Түпкiлiктi оянуға" байланысты болды, бұл қаланың түпкiлiктi тарихын құрметтеуге және қаланың атын деколонизациялауға бағытталған. Алайда, өзгерістерді талап еткен топ көп ұзамай тарады.
The name has also sometimes been identified with Tarantou, a village marked on a 1656 map of New France by Nicolas Sanson. However, the location on this map is east of Lake Nipissing and northwest of Montreal in what is now Quebec. The use of the name Tkaronto had reemerged as an alternate name for the city in 2020. The reemergence was attributed to an "Indigenous awakening", that aimed to honour the city's Indigenous history and to decolonize the city's name. However; the group pushing for the change disbanded shortly after.
Йорк қаласы
1786 жылы Лорд Дорчестер Британдық Солтүстік Американың бас губернаторы ретінде Квебек қаласына келді. Оның міндеті жаңадан келген лоялистердің мәселелерін шешу болды. Бастапқыда Дорчестер жаңа Канаданың батысын Квебек үкіметіне қарасты округтер ретінде ашуды ұсынды, бірақ Британ үкіметі Канаданы Жоғарғы және Төменгі Канадаға бөлу ниеті туралы мәлімдеді. Дорчестер Үстіңгі Канаданың жаңа провинциясын, оның ішінде астанасын ұйымдастыруды бастады. Дорчестердің алғашқы таңдауы Кингстон болды, бірақ ол Квинт шығанағы мен Ниагара аймақтарындағы лоялистердің санын білген және ол Торонто шығанағының солтүстігіндегі елді мекендер мен АҚШ-тың ортасында орналасқан жерді таңдады. Сол кездегі саясаттың негізінде британдықтар жерді жерлестердің иелігіне мойындады және Дорчестер жерді Миссисугалардан сатып алуға келісті. Дорчестер жаңа астананың орнын Торонто деп атауды көздеді. Оның орнына губернатор-лейтенант Симко жаңа қоныстың есімін Голландиядағы британдықтардың жақында жеңісін басқарған Йорк герцогының құрметіне Йорк деп атауға бұйрық берді. Симко аборигендік атауларды да, Дорчестерді де ұнатпайтын. Жаңа астана 1793 жылы 27 тамызда Йорк деп аталды. 1804 жылы отаршыл Ангус Макдональд Жоғарғы Канаданың заң шығарушы органына Торонто атауын қалпына келтіру туралы өтініш жасады, бірақ бұл қабылданбады. Англиядағы Йорк пен Нью-Йорк қаласынан айырмашылығы үшін қала Кішкентай Йорк деп аталды.
Торонто атауын қабылдау
1834 жылы Заң шығарушы кеңес қаланы, ол кезде әлі де Йорк деп аталатын, біріктіруге тырысты. Бұл уақытта ол Жоғарғы Канададағы ең ірі қала болды, 1820-жылдардың аяғы мен 1830-жылдардың басында 1790-жылдары құрылғаннан бастап баяу өсуден кейін қатты өсті. Кеңеске қала атын өзгерту туралы өтініш берілді Торонто оның кіріктірілуі кезінде және 1834 жылы 1 наурызда бұл мәселе талқыланды. 1834 жылғы 1 наурыздағы "Тағылым туралы заңда Торонто атауы туралы пікірталаста" түрлі кеңес мүшелері бұл шараны қолдағанын немесе оған қарсы екенін атап өткенін көрсетеді. Ең дауысты қарсыластары Джон Уилсон болды, және мырза Джарвис және мырза Бидуэлл. Оның жақтаушылары Уильям Чишолм, Уильям Бент Берчи және мистер Кларк болды. Спикер "бұл қала әлемдегі жалғыз Торонто қаласы болады" деп атап өтті. Бұл атаудың бір себебі - Йорк қаласының тұрғындарына, әсіресе кішкентай кішкентай Йорк деген кірпішпен байланысты болған жағымсыз сезімдерден аулақ болу. Торонто да көңілге жағымды деп саналды, сөйлеуші талқылау барысында: "Ол Құрметті мүшелердің музыкалық дыбыстарға өзі сияқты талғамдары болады деп үміттенді" деп атап өтті. Берчи "бұл жердің ескі, түпнұсқа аты, ал дыбысы әр жағынан әлдеқайда жақсы" деп атап өтті. Кейбір дереккөздер сондай-ақ Таронто атауы мен оның нұсқалары карталарда өте кең тараған, сондықтан бұл сөзді қолданудың мәні бар екенін көрсетеді. Торонто қаласы 1834 жылы 6 наурызда құрылды.
Есімдіктер
Торонтоның тарихында әртүрлі лақап есімдер болған. Олардың ішіндегі ең алғашқысы - елді мекеннің алғашқы дамуы кезінде қолданылған қарапайым Мадди Йорк. Сол кезде мұнда кәріз, су бұрқақтары жоқ еді, ал көшелер асфальтталмаған еді. Жаңбыр жауған кезде, су топырақ жолдарға жиналып, оларды көбінесе өте алмайтын саздықтарға айналдырады. Ертедегі тұрғындар қолданатын неғұрлым қорлаушы лақап аты Кішкентай Йорк болды, ол Дон өзенінің сағасында айналасында айдаламен қоршалған он екі бүркеніш үйлер жинағы ретінде құрылған және АҚШ-тағы Нью-Йорк қаласы мен Англиядағы Йоркпен салыстырғанда пайдаланылған. Бұл жаңа қоныстар мен жаңадан құрылған астанадан созылып жатқан жолдар құрылғанда өзгерді. Кейде Кіші Йоркке қосымша сөздер қосылған; сол кездегі Заң шығарушы кеңестің жазбалары тұрғындар "қоқыс Кіші Йорк" және "жаман Кіші Йорк" деген сөздерді қолданғанын көрсетеді. 2024 жылғы ең жаңа лақаптардың бірі - Алты, сондай-ақ 6 немесе 6ix деп жазылады. Бұл 2015 жылы Торонтода туған музыкант Дрейк өзінің If You're Reading This It's Too Late және 2016 жылғы Views альбомымен танымал болды. Дрейк өзі Торонтолық рэпер Джимми Праймді терминді ойлап тапқан деп есептейді, бірақ оны 2000-шы жылдардың басында басқа Торонтолық рэперлер Baby Blue Soundcrew-тің "Love 'Em All" сияқты әндерінде қолданған. Көптеген Drake әндеріндегі лақап есімнің қолданылуы оны әлемдік назарға әкелді. Терминнің мағынасы бастапқыда анық емес болса да, Дрейк 2016 жылы Джимми Фэллонның "Tonight Show" бағдарламасына берген сұхбатында 416 және 647 телефондық аймақ кодтарының ортақ цифрларынан және 1998 жылы қазіргі Торонто қаласына біріктірілген алты муниципалитеттен алынғандығын түсіндірді. Ол уақыттан бері канадалық хип-хоп қоғамдастығының көптеген жұмыстарына әсер етті, соның ішінде 6ixBuzz құрамын құру және 6IX RISING деректі фильмінің шығарылуы. Атау сонымен қатар хип-хоп қауымдастығынан асып, 2016 жылдың наурызына қарай негізгі пайдалануға енген; Торонтоның басқа хип-хоп негізделген лақап есімдері сияқты көрінбейтін деңгейде бұқаралық ақпарат құралдарымен қабылданған. Кейбір БАҚ-тың лақап атауын қабылдауы оның жұртшылық санасына енуіне ықпал еткен фактор ретінде аталды. Алан Рейберн өзінің "Канаданың атаулары: Канаданың жер атаулары туралы оқиғалар" деген кітабында "Канаданың ешбір жерінің Торонто сияқты көп лақап аты жоқ" деп жазған. Олардың арасында лақап есімдер бар: "Бродвей Солтүстік", Манхэттендегі Бродвей театр ауданына сілтеме жасайды. Торонтода Лондонда және Нью-Йорктегі әлемдегі үшінші ең үлкен ағылшын тіліндегі театр ауданы орналасқан. "Адамзаттың орталығы" деп аталады, өйткені бұл терминді Канаданың қалған тұрғындары қалаға қатысты мазақтап қолданады. Бұқаралық ақпарат құралдары да оны жиі қолданады. "Ғалам орталығы" деген лақап аты бастапқыда Нью-Йорк қаласының, атап айтқанда Манхэттеннің орталығында орналасқан Таймс-сквердің танымал лақап аты болды. Содан бері ол басқа қалаларға қатысты қолданылып келеді. "Черквистер қаласы". "Хогтаун" Торонтода өңделген малмен байланысты деп айтылады, негізінен қаланың ең ірі шошқа етін өңдеуші және қаптаушы Уильям Дэвис компаниясы. Алайда, атау англосаксондық сөзден, яғни "жабайы шошқалар ауылынан" немесе шошқаларды көшеде жүгіруге рұқсат бергендерге 10 цент айыппұл салу туралы заңнан алынған болуы мүмкін. "Hollywood North" кино индустриясына қатысты. "Queen City", қазір көбінесе француз канадалықтары (La Ville Reine) немесе Квебек ағылшыншасын, басқа француз тілін немесе Франко Онтарионың Le Droit сияқты жаңалықтарын немесе жарнамада қолданады. Қала туралы үш бөлімді Торонто: армандар қаласы деректі фильмінің екінші бөлігі "Қарақша қаласы" (18671939) деп аталды. "416", қаланың көп бөлігіне арналған бастапқы телефондық аймақ кодына сілтеме жасау (басқа аймақ кодтары 647 және 437); GTA маңындағы қалалар, қазір 905, 289 және 365 аймақ кодтарын қолданады, сонымен қатар "905". "The Big Smoke" деген атауды алғаш рет австралиялық аборигендер австралиялық қалаларға қолданған терминді естіген Маклин журналының жазушысы Аллан Фотернгем қолданған. Үлкен түтін бастапқыда Англияның Лондон қаласы үшін танымал лақап есім болды, ал қазір оны әлемнің әртүрлі қалаларына қатысты қолдануға болады. "Жұмыс істейтін қала" деп аталатын бұл қала туралы алғаш рет 1975 жылы "Вашингтон пост" газетінің тілшісі Энтони Астрахан жазған "Харперс" журналының мақаласында айтылған. Бұл қаланың табысты қала құрылысы туралы атына сілтеме жасайды. "Мегақала" - бұрынғы Торонтоның бірігуіне қатысты. "TO" немесе "T. О. - Айтшы . ", �...
"Broadway North", in reference to the Broadway theatre area in Manhattan. Toronto is home to the world's third largest English speaking theatre district after London and New York City. "Centre of the Universe", as mentioned in the documentary film Let's All Hate Toronto, as the term is used derisively by residents of the rest of Canada in reference to the city. It is also infrequently used by the media. The moniker "Center of the Universe" was originally a popular nickname for New York City, and more specifically Times Square in Midtown Manhattan. It has since been used to refer to other cities. "City of Churches". "Hogtown", said to be related to the livestock that was processed in Toronto, largely by the city's largest pork processor and packer, the William Davies Company. However, the name may also be derived from the Anglo Saxon word for York, Eoforwic, which literally translates to 'wild boar village'; or a by law which imposed a 10 cent per pig fine on anyone allowing pigs to run in the street. "Hollywood North", referring to the film industry. "Queen City", a reference now most commonly used by French Canadians (La Ville Reine) or speakers of Quebec English, other French language or Franco Ontarian newsmedia such as Le Droit or in advertising. The second part of the three part Toronto: City of Dreams documentary about the city was titled The Queen City (1867–1939). "The 416", referring to the original telephone area code for much of the city (the other area codes are 647 and 437); the surrounding GTA suburbs, now using area codes 905, 289, and 365, are similarly "the 905". "The Big Smoke", used by Allan Fotheringham, a writer for Maclean's magazine, who had first heard the term applied by Aboriginal Australians to Australian cities. The Big Smoke was originally a popular nickname for London, England, and is now used to refer to various cities throughout the world. "The City That Works", first mentioned in a Harper's Magazine article written by The Washington Post correspondent Anthony Astrachan in 1975. It refers to the city's reputation for successful urban planning. "The Megacity", referring to the amalgamation of the former Metropolitan Toronto. "TO" or "T. O. ", from Toronto, Ontario, or from Toronto; pronounced "Tee Oh". The variation of the moniker, "T dot", is a hip hop based nickname, used in music by local artists like Kardinal Offishall. "Toronto the Good", from its history as a bastion of 19th century Victorian morality and coined by mayor William Holmes Howland. An 1898 book by C. S. Clark was titled Of Toronto the Good. A Social Study. The Queen City of Canada As It Is. The book is a facsimile of an 1898 edition. Today sometimes used ironically to imply a less than great or less than moral status. "YYZ", the IATA airport code for Toronto Pearson International Airport (the primary international airport serving Toronto) that inspired the name of an instrumental song by Canadian rock band Rush.