Кіріспе
Батыстық Австралиядағы табиғи құбылыс, онда көктемгі тасқын су тасқынын тудырады. "Хорри" деген лақаппен танымал және жергілікті жергілікті тұрғындар Гаранггаддим деп аталатын көлденең су тасқыны - Батыс Австралиядағы Кимберли аймағының жағалауында кездесетін ерекше табиғи құбылыс. Лаланг Гаррам / Горизонтальді шарлауық теңіз паркі - шарлауықты және одан да кең аймақты қамтитын қорғалған аймақ.
The Horizontal Falls, or Horizontal Waterfalls, nicknamed the "Horries" and known as Garaanngaddim by the local Indigenous people, are an unusual natural phenomenon on the coast of the Kimberley region in Western Australia, where tidal flows cause waterfalls on the ebb and flow of each tide. The Lalang garram / Horizontal Falls Marine Park is a protected area covering the falls and wider area.
Сипаттама
Құйылар теңіз суы бір-бірінен алыс орналасқан екі қысқа және тар сағадан өтіп бара жатқанда пайда болады. Олар Бюканер архипелагының Талбот шығанағында (Ганбадба) орналасқан McLarty Ranges жағалауында орналасқан. Табиғи құбылыстың себебі - жергiлiктi теңiз деңгейiнiң өзгеруi, бұл судың ағысы арқылы судың бір жағына немесе екінші жағына ағып өтуiнен гөрi тез жинақталуы, бұл су тасқынын жоғарыға дейін құюы. Су ағысының әр өзгеруімен құламаның бағыты өзгеріп, ағысы құйылып, ағысы құйылады. Табиғат зерттеушісі Дэвид Аттенбороу Горизонтальды шарлауықты "тәбиғи әлемнің ең керемет жерлерінің бірі" деп сипаттаған. 2022 жылдың 27 мамырында Фоллс Экспресі Брумнан солтүстік-шығысқа қарай 250 км жердегі табиғи құбылысты аралап жүргенде, оның бортында 26 жолаушы мен екі экипаж болған кезде қиындыққа тап болды. Кеме жартастан қақ айырылған сияқты. Оннан астам турист ауыр жарақат алып, операция жасалды. Жолаушыларды құтқару жұмыстары суға құлайтын жердің алыс орналасуы мен тек теңіз және әуе арқылы қолжетімділігі салдарынан қиындады. Құламада жабайы торғайлар мен құмырсқалардың болуы құтқару жұмыстарын жеделдетті. 2026 жылдан бастап Батыс Австралия үкіметі Кимберли жағалауындағы әйгілі Горизонтальды шарлауықтар арқылы жүзуге қайықтарға тыйым салады. Бұл жердің дәстүрлі иелерін білдіретін "Дамбимангари абориген корпорациясы" бұл жер қасиетті жер болғандықтан, қайықпен саяхаттауды тоқтатуды талап етті.
The natural phenomenon is caused by the changing local sea level due to tides of up to The water builds up on one side or the other of the gaps faster than it can flow through them, creating a waterfall up to high. With each change of the tide, the direction of the falls reverses from inflow to outflow and back again. The Horizontal Falls have been described by naturalist David Attenborough as "one of the greatest wonders of the natural world". On May 27 2022, the Falls Express was conducting a tour of the natural phenomenon, about 250km north east of Broome, when it ran into trouble with 26 passengers and two crew on board. The vessel appeared to have collided with a rock wall. More than a dozen tourists were left with critical injuries and required surgery. The safe rescue of passengers was made more difficult due to the falls remote location and accessibility only by sea and air. The presence of box jellyfish and estuarine crocodiles at the falls made rescue efforts more urgent. Beginning in 2026, the West Australian government will ban boats from traversing the iconic Horizontal Falls on the Kimberley coast. The Dambimangari Aboriginal Corporation, which represents the traditional owners of the area, pushed for the boat pass tours to be stopped because it was a sacred area.
Теңіз парктері
Кимберли теңіз саябағы - ұлттық EPBC актісімен қамтылған, Кинг Саундтың оңтүстігінен Солтүстік Кимберли теңіз саябағының жоғарғы жағына дейін созылып жатқан Камден саңы мен басқа да мемлекеттік саябақтардың шегінен тыс мұхиттың кеңістігін қамтитын, Одақтың үкіметтік аймағы. Бұл аймақ көбінесе Көптеп пайдаланылатын аймақтан (IUCN VI) тұрады, сонымен қатар ұлттық парк (IUCN II) және Хабитатты қорғау (IUCN IV) аймақтарының бөліктерін қамтиды, соңғы екеуі көбінесе Камден саунд пен Кинг саунд аймақтарынан тыс жерде.
Лаланг-гарам / Горизонтальді шарлауық теңіз паркі
Lalang garram / Horizontal Falls Marine Park Батыс Австралия үкіметі Биологиялық әртүрлілік, қорғау және аттракциондар департаментімен (бұрынғы Парктар және жабайы табиғат департаменті (DPaW)) оның агенттіктері, Парктар және жабайы табиғат қызметі және жер мен судың дәстүрлі иелері, Dambimangari (Worrorra) тобы арқылы бірлесіп басқарылады. Дамбимангари халқы "Лаланг гарам" деген атауды таңдады, бұл Воррорра сөзі "сұйық су рухани орын ретінде, сондай-ақ табиғи молшылықты білдіреді" дегенді білдіреді. Горизонтальді шарлауықты Дамбимангари Гаранггаддим деп атайды, ал Лаланг гаррам / Горизонтальді шарлауық және Солтүстік Лаланг гаррам теңіз парктері олардың жергілікті атауын анықтау аймағында орналасқан. Екі теңіз паркін Батыс Австралия үкіметі жариялады. 2020 жылы "Лаланг гаддам теңіз паркі" атты жаңа басқару жоспары шығарылды: "Лаланг гаддам" теңіз паркі / "Камден саунд", "Лаланг гаддам" / "Горизонталь шарлауық" және "Солтүстік Лаланг гаддам" теңіз парктерінің бірлескен басқару жоспарына өзгерістер енгізілді және Майялам теңіз паркі үшін бірлескен басқарудың индикативтік жоспары. Бұл туралы "Майялам теңіз саябағы" туралы заңға сәйкес "А" сыныпты қорық ретінде газетке жариялану алдында жарияланды. Жаңа келісім бойынша Камден саунд паркі аймақтарының бөлінуін өзгертпейді, бірақ қазір төрт теңіз паркін (Лаланг Гаррам / Горизонтальді шарлауықтар теңіз паркі, Солтүстік Лаланг Гаррам теңіз паркі және жаңа Майялам теңіз паркі) біріктіру жоспарланып отыр. Бұл жоспар тағы бір 10 жылдық бірлескен басқару жоспарына сәйкес өзгертіледі. Жарақаттарға сүйек сынықтары мен бас жарақаттары жатады.