Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Митоз және мейоз кезіндегі жасуша бөлінісінің бірінші фазасы.
First phase of cell division in both mitosis and meiosis
Профаза (көне грекше προ (про) – «алдында») – митоз және мейоз кезіндегі жасуша бөлінісінің бірінші кезеңі. Интерфазадан кейін басталатын ДНК, жасуша профазаға кіргенде көбейтілген болады. Профаза кезіндегі негізгі өзгерістер – хроматин торының конденсациялануы және ядрошаның жоғалуы. Конденсацияланатын хромосомаларды профаза арқылы өтетінін көру үшін әртүрлі ДНК бояулары қолданылады. Митоздық және мейоздық профаза кезінде хромосомаларда G жолақтарын анықтау үшін гиемса бояуымен жасушаларды өңдеуге болады. G жолақтарын жасау үшін хромосомалар бекітілуі керек, сондықтан оны тірі жасушаларда жасау мүмкін емес. DAPI сияқты флуоресцентті бояуларды тірі өсімдіктер мен жануарлар жасушаларында қолдануға болады. Бұл бояулар хромосомаларды жолақтамайды, бірақ белгілі бір аймақтар мен гендерді ДНК зондымен тексеруге мүмкіндік береді. Флуоресценттік микроскопия қолдану арқасында кеңістіктік ажыратымдылық едәуір жақсарды.
Prophase (from Ancient Greek προ (pro ) 'before') is the first stage of cell division in both mitosis and meiosis. Beginning after interphase, DNA has already been replicated when the cell enters prophase. The main occurrences in prophase are the condensation of the chromatin reticulum and the disappearance of the nucleolus. Various DNA stains are used to treat cells such that condensing chromosomes can be visualized as the move through prophase. During both meiotic and mitotic prophase, giemsa staining can be applied to cells to elicit G banding in chromosomes. To perform G banding, chromosomes must be fixed, and thus it is not possible to perform on living cells. Fluorescent stains such as DAPI can be used in both live plant and animal cells. These stains do not band chromosomes, but instead allow for DNA probing of specific regions and genes. Use of fluorescent microscopy has vastly improved spatial resolution.
Митоздық профаза
Профаза – жануарлар жасушаларындағы митоздың бірінші кезеңі, ал өсімдік жасушаларындағы митоздың екінші кезеңі. Профазаның басында интерфаза кезіндегі репликация нәтижесінде әр хромосоманың екі толықтай бірдей көшірмесі болады. Бұл көшірмелер қарындас хроматидтер деп аталады және центромер деп аталатын ДНК элементі арқылы байланысқан болады. Профазаның негізгі оқиғалары: хромосомалардың жиырылуы, центросомалардың жылжуы, митоздық шпиндельдің қалыптасуы және ядрошалардың ыдырау процесінің басталуы.
Prophase is the first stage of mitosis in animal cells, and the second stage of mitosis in plant cells. At the start of prophase there are two identical copies of each chromosome in the cell due to replication in interphase. These copies are referred to as sister chromatids and are attached by DNA element called the centromere. The main events of prophase are: the condensation of chromosomes, the movement of the centrosomes, the formation of the mitotic spindle, and the beginning of nucleoli break down.
Хромосомалардың конденсациясы
Интерфаза кезінде көбейтілген ДНК, 0,7 мкм-ге жететін ұзындықтағы ДНК жіптерінен 0,2-0,3 мкм-ге дейін конденсацияланады.
DNA that was replicated in interphase is condensed from DNA strands with lengths reaching 0.7 μm down to
0.2 0.3 μm.
Центросомалардың қозғалысы
Жануарлар жасушаларының профаза кезінде центросомалар жарық микроскопымен көруге мүмкіндік беретіндей қашықтыққа жылжиды. Әр центросомадан шығатын араласқан интерполярлы микротубулалар бір-бірімен байланысып, центросомаларды қарама-қарсы полюстерге жылжуына көмектеседі.
During prophase in animal cells, centrosomes move far enough apart to be resolved using a light microscope. Interdigitated interpolar microtubules from each centrosome interact with each other, helping to move the centrosomes to opposite poles.
Пахитен
I профазаның үшінші кезеңі пакитен (грекше "қалың" дегенді білдіреді) синапстың аяқталуымен басталады. Адамда, мысалы, жұмыртқа жасушалары ұрықта үш және төрт ай аралығында қалыптасады, сондықтан олар туған кезде болады. Бұл I профазасындағы тоқтау кезеңі (диктиат), ондаған жылдарға созылуы мүмкін, жұмыртқа жасушаларында геномның төрт көшірмесі болады. I профаза тоқтауының адаптивтік маңызы әлі толыққанды түсініксіз. Дегенмен, төрт геномдық көшірме сатысында жұмыртқа жасушаларының тоқтауы, гермдік жасушалардың ДНК-сындағы зақымдарды жөндеу үшін қажетті ақпараттық артықшылықты қамтамасыз етуі мүмкін деп ұсынылған. Профазада тоқтатылған жұмыртқа жасушалары ДНК зақымдарын тиімді қалпына келтіруге жоғары қабілетті. Жүйе бірнеше жолдардан тұрады (мейотикалық рекомбинация бақылау нүктесін қоса алғанда), олар рекомбинация салдарынан туындаған қателермен I метафазаға клетканың енуіне кедергі келтіреді.
The third phase of prophase I, pachytene (from the Greek for "thick"), begins at the completion of synapsis. In humans, as an example, oocytes are formed between three and four months of gestation within the fetus and are therefore present at birth. During this prophase I arrested stage (dictyate), which may last for decades, four copies of the genome are present in the oocytes. The adaptive significance of prophase I arrest is still not fully understood. However, it has been proposed that the arrest of oocytes at the four genome copy stage may provide the informational redundancy needed to repair damage in the DNA of the germline. Prophase arrested oocytes have a high capability for efficient repair of DNA damages. The system consists of multiple pathways (including the meiotic recombination checkpoint) that prevent the cell from entering metaphase I with errors due to recombination.