Кіріспе

Белгияның қоршаған ортасына елдің басым бөлігінде халықтың тығыздығы әсер етеді. Алайда, Бельгияның әр түрлі мемлекеттік деңгейлеріндегі тұрақты күш-жігердің арқасында Бельгиядағы қоршаған ортаның жағдайы біртіндеп жақсарып келеді. Осыған байланысты Бельгия қоршаған ортаны қорғау бойынша алдыңғы он елдің біріне айналды (132-ден 9-ы). Алайда, су сапасы әлі де ағынды суларды тазартудың салыстырмалы түрде төмен, бірақ өсіп келе жатқан пайызынан және шөгінділерде жиналған тарихи ластанудан зардап шегеді. Ауаның сапасы ортаға қарағанда жақсы, бірақ оған көлік және үйді жылытудан шығатын шығарындылар әсер етеді, сондай-ақ көршілес Германиядағы өнеркәсіптік Рур аймағынан ауаның ластануы әсер етеді. Фландрияда биологиялық әртүрлілік Валонияға қарағанда халықтың тығыздығына және тіршілік ортасының бөлшектелуіне байланысты төмен, бірақ биологиялық әртүрлілікті Kikbeek сияқты жабайы табиғатты кесіп өтетін "экодукттер" арқылы бөлшектелген ормандар мен ұлттық парктерді қосу арқылы арттыру үшін күш салынуда. Бельгияда қалдықтарды қайта өңдеудің ең жоғары деңгейі бар. Белгияның Фламанд аймағында қалдықтарды қайта өңдеудің ең жоғары көрсеткіші байқалады. Бұл жерде өндірілген тұрғын үй қалдықтарының 75%-ы қайта пайдаланылады, қайта өңделеді немесе компостқа салынады. 1993 жылғы мемлекеттік реформадан бастап қоршаған ортаны қорғау - бұл өңірлік жауапкершілік, Фламанд, Валония және Брюссель астанасы аймақтары өз аумақтарында қоршаған орта мәселелеріне жауапты. Бұл заңнамадағы айырмашылықтарға, өлшеулерді бөлу мен статистиканы жариялауға әкелді.

Ауа

Фландрияда метандан басқа ӨЗО шығарындылары 200 жылы 1990 ктоннан 100 ктонға дейін азайды, себебі көлік пен өнеркәсіптегі шығарындылар азайды. Алайда бұл екеуі ең маңызды ластаушы болып қала береді. 1995 жылдан бастап ауаға бөлінген жанар-жағармай заттардың мөлшері мен қоршаған ортадағы концентрациясы азайды, бірақ 2000 жылдан бері бұл көрсеткіштің жақсарғаны байқалмайды. 2005 жылы күн сайынғы орташа PM10 концентрациясы бойынша Еуропалық Одақтың мақсатты көрсеткіштері орындалмаған және 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда елеулі өсім байқалды. Бұл мәселе негізінен қалалар мен өнеркәсіптік аймақтарда орын алады. 1990 жылдан бері ең жоғары төмендеу көрсеткіші үш аймақтың ішінде. Бұл Еуропалық Комиссияның жоғары мақсаттарын орындаған жалғыз аймақ болды, ал Фландрия мен Брюссель төмен нәтиже көрсетті. Бұл жоғары төмендеу негізінен өнеркәсіп секторындағы 58% -ға төмендеуге байланысты болды, оның көмір және болат өнеркәсібінің үлкен бөлігі жабылды. Осылайша Валония - Еуропалық күтулерді орындайтын жалғыз аймақ, бірақ таулы жердің арқасында автомобильдерді пайдалану салыстырмалы түрде жоғары. Белгияның көптеген әуежайлары 2018 жылдан бастап өздерінің қызметіне қатысты көміртегі нейтралды болды.

Қалдықтарды өңдеу

Белгияда қауіпті өнеркәсіптік қалдықтар саны халықтың санымен салыстырғанда жоғары болса да, көрші елдерге қарағанда коммуналдық қалдықтар саны аз, яғни адам басына 416 килограмм, ал Еуропадағы орташа көрсеткіш 505 килограмм. Белгия коммуналдық қалдықтарды өңдеуде де көшбасшы болып табылады, қалдықтардың 98,5% қайта өңделеді (34%), компостталады (20%), энергияны қалпына келтіру арқылы өртеледі (42%) және анаэробты түрде қорытылады (2,5%). Қалалық қалдықтардың тек 1,5%-ы ғана түпкілікті жерге түседі (қоқыс тастау немесе жану арқылы), бұл адам басына шаққанда 5 кг-нан аздап артық. Бельгияда 88% -мен ең жақсы қайта өңдеу бағдарламасы бар. Шынының 100% қайта өңделеді, металл, алюминий мен ағаш 98% -ға, қағаз мен картонның 93% -ға дейін қайта өңделеді, алайда пластик салыстырмалы түрде аз, тек 44% қайта өңделеді. Өнеркәсіптік қалдықтар өндірісі жоғары, бірақ орташа есеппен 96% Еуропа немесе Азия елдерінде өңделеді. 2021 жылға дейін кейбір азиялық елдер өз елдеріне шығарылатын қалдықтардың белгілі бір мөлшерін тыйым салған кезде, Бельгия Түркия, Малайзия және Қытайға өнеркәсіптік қалдықтарды экспорттаушы болды, онда олар қайта өңделген немесе өртелген.

Су

Бельгияда әлі күнге дейін өзен суының ластануы сияқты проблемалар болса да, су сапасы тез жақсарып келеді, негізінен, қалдық суларды тазартудың артуына байланысты. Соңғы жылдары Бельгияның негізгі өзендерінде somon және форель қайтадан көріне бастады. Сонымен қатар, Еуропалық Комиссияның 2015 жылғы есебі бойынша Бельгия жағалауындағы су сапасы үлгі алынған үш жердің екісінде (яғни 17) өте жақсы деп танылған.

Топырақ

Бельгияның ландшафты салыстырмалы түрде жазық, бірақ әртүрлі, сондай-ақ бүкіл ел бойынша топырақтың әртүрлі түрлері бар. Бельгияда Солтүстік теңізге байланысты Еуропаның қалған бөлігіне қарағанда салқын және ылғалды жағдай қалыптасқан. Фландрияның жері теңізге жақын орналасқандықтан, негізінен құмды және саз топырақты. Валонияның жері көбірек төбелі, топырағы әк тас, филлиттер, кварциттер, шиферлер және құмтастардан тұрады.

Топырақ ластануы

Фландрияның кейбір бөліктері 1970 жылға дейін мырыш кенінен мырыш алу үшін термиялық процестерді қолданды, нәтижесінде аймақта ауыр металл ластануы болды. Белгияның оңтүстігінде Антверпен мен Рурдың өнеркәсіптік аймақтарынан ауаға таралатын ластаушы заттардың жиналуы қышқыл құмды топырақтағы топырақ ластануының әсеріне ықпал етеді. Бұрын жер семирткіштерді көп қолданғандықтан, ауыл шаруашылығына арналған жерлерде фосфаттың концентрациясы жоғары.

Шу

Белгияда шудың негізгі себебі - автомобильдер қозғалысы, сонымен қатар пойыздар, ұшақтар және басқа да көлік құралдары шығаратын шу. Шудың ластануын азайту үшін Брюссель астанасы аймағы бірнеше шараларды жариялады, соның ішінде үнсіз қоғамдық және жеке көлік паркін қолдау, жылдамдықты шектеу аймақтарын кеңейту, үнсіз жол төсеніштерін қолдануды арттыру және жаңа ғимараттарды салу мен жөндеуде дыбыстық изоляторларды қолдануды насихаттау.

Энергия

Бельгияның жалпы энергиясының 70%-дан аз бөлігі табиғи жанар-жағармайлардан келеді, бұл ЭЫДҰ-ның 79% -дық шегінен төмен, бірақ Еуропаның көптеген елдері үшін салыстырмалы түрде жоғары. Жаңартылатын энергия көздері үшін әлеуетінің жоқтығына байланысты, таза энергия секторында ядролық энергия басым. Валония электр энергиясын Фландрияға қарағанда таза көздерден алады, себебі оның электр энергиясын тұтынуы төмен.

Биологиялық әртүрлілік

Нидерландының ұсынысынан кейін Бельгия үшін Қызыл тізім жасалды. Жергілікті балық түрлерінің тізімін мына жерден табуға болады. Қазіргі уақытта Бельгия өзендерінде кездесетін 12 көшіп-қонушы балықтың 8-і қауіпке ұшырауда. Бұларға Coregonus oxyrinchus, Coregonus lavaretus, Alosa alosa, Acipenser sturio, Petromyzon marinus, Salmo salar, Alosa fallax, Salmo trutta trutta жатады

Қорғалатын аумақтар

Еуропалық экологиялық желі Natura 2000 Бельгияда 428 908 гектарды қамтиды, бұл жердің 12,6%-ын және аумақтық сулардың 12%-ын құрайды. Белгілі қорғалған аумақтарға Бельгияның алғашқы ұлттық паркі - Биік қоршаулар және 2006 жылы ашылған Бельгияның ең жаңа ұлттық паркі - Хоге Кемпен ұлттық паркі кіреді.

Орман

Бельгияның 2018 жылғы орман ландшафты тұтастығы индексінің орташа ұпай көрсеткіші 1.36/10 болды, бұл 172 елдің ішіндегі 163-орынды құрады. Бельгияның аумағының ~29% ормандармен қамтылған.