Джеймс Уитмор: Американдық актер өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық актер (1921–2009)

Джеймс Аллен Уитмор кіші (1 қазан 1921 – 6 ақпан 2009) – американдық актер. Ол көптеген наградаларға ие болды, оның ішінде «Алтын глобус», «Грэмми», «Эмми», «Театр әлемі» және «Тони» сыйлықтары, сондай-ақ екі «Оскар» номинациясы.

Ерте өмір және әскери қызмет

Уитмор Нью-Йорктің Уайт-Плейнс қаласында Флоренс Белл (туған есімі Крейн) және Джеймс Аллен Уитмор ағаның отбасында дүниеге келді. Ол үш жыл бойы Нью-Йорктің Снайдер қаласындағы Амхерст Орталық Жоғары Мектебінде оқыды, содан кейін футбол стипендиясы бойынша Коннектикут штатының Уоллингфорд қаласындағы Чоат Мектебіне ауысты. Одан кейін Йель университетінде оқуын жалғастырды, бірақ тізесіне ауыр жарақат алғаннан кейін футбол ойнаудан бас тартуға мәжбүр болды. Футболдан бас тартқаннан кейін ол Йель драмалық қоғамына қосылып, актерлік өнермен айналыса бастады. Йельде оқыған кезінде ол Skull and Bones қоғамының мүшесі болды және Йель радиостанциясын (студенттік WOCD AM, кейіннен WYBC AM деп аталды) құрушылардың бірі болды. Уитмор заңгер болуды жоспарлады және Йель университетін мемлекеттік басқару мамандығы бойынша бітірді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, ол 1942 жылы АҚШ Теңіз Корпусының резервіне енді, білімін аяқтағанда, оны 1944 жылы бітірді. Теңіз Корпусында ол Паррис аралында және Виргиния штатындағы Квантикода, сондай-ақ Офицерлерді даярлау мектебінде оқыды және екінші лейтенант рөліне тағайындалды. Одан әрі оқытылғаннан кейін 1944 жылдың шілдесінде Саипанға 4-ші Теңіз Корпусы дивизиясына жіберілді. Тинианда болғанда ол амебалық дизентерияға шалдығып, ауруханаға жатты. Ауруханадан шыққаннан кейін 1946 жылдың наурыз айына дейін Панама каналы аймағында күзетші болып қызмет етті.

Неке және кейінгі өмір

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Уитмор Нью-Йорктегі Америкалық Театр қанатында және Актерлер студиясында актерлік өнерді оқыды. Осы кезде Уитмор өзінің алғашқы әйелі Нэнси Майгатпен танысты. Олар 1947 жылы үйленді, ал 1971 жылы ажырасу алдында үш ұлы болды. Ұлы Джеймс III, Джеймс Уитмор кіші деген атпен теледидарда актер және режиссер ретінде танылды. Екінші ұлы Стивен Лос-Анджелес округінің шериф департаментінің ресми өкілі болды. Кіші ұлы Дэниел орман шаруашылығы қызметінде қар рейнджері және өрт сөндіруші болып жұмыс істеді, кейін өз құрылыс компаниясын ашты. 1979 жылы Уитмор мен Майгат қайтадан үйленді, бірақ екі жылдан кейін тағы ажырасты. Уитмор 1972 жылдан 1979 жылға дейін актриса Одра Линдлимен бірге тұрды. Олар бірнеше сахналық қойылымдарда ортақ рольдерді ойнады, оның ішінде Вон Макбрайдтың "Эльба" пьесасы (қартын үйден қашқан екі қарт туралы), Уильям Гибсонның "Ганди Дэнди" (ол консервативті судья, ал ол либералды монах рөлінде), және Том Коулдың "Уақыт туралы" пьесасы (олар тек "Қарт адам" және "Қарт әйел" деп танылатын кейіпкерлерді сомдады). 2001 жылы актриса және жазушы Норин Нэшқа үйленді. Уитмор – "Survivor: Gabon" жарысының қатысушысы Мэтти Уитмордың әкесі. 2010 жылы Джеймс Уитмор кіші және оның екі баласы (Жеймс Уитмордың немерелері), актриса-режиссер Алиа Уитмор және суретші-өндіріс дизайнері Джейкоб Уитмор "Уитмор Эклектик" театр тобын құрды. Олар Лос-Анджелесте, Калифорнияда өнер көрсетеді. Өмірінің соңғы жылдарында Уитмор жаздарды Питерборо, Нью-Гэмпширде өткізіп, "Питербороу ойыншылары" труппасымен бірге сахнада ойнады. Демократ болғандықтан, ол 1952 жылғы президенттік сайлауда Адлай Стивенсонды қолдады. Ол әрқашан саяси белсенді болмаса да, 2007 жылы АҚШ президенті Барак Обаманы қолдауына байланысты көп назар аударды. 1980 жылы Уильям А. Грэмнің режиссерлік жұмысымен түсірілген "Қарсылық!" телефильмінде түрмедегі жыныстық қылмыскерлерді емдейтін терапевт Борски рөлін ойнады. 1980 жылы "Ақ көлеңке" телесериалының екі эпизодында жаттықтырушы Ривстің ауыр сырқатты әкесі Джейк Ривз рөлінде пайда болды. 1986 жылы Марк Твеннің дауысын алғашқы толыққанды анимациялық фильм "Марк Твеннің оқиғаларында" сомдады. 1994 жылы Франк Дарабонттың сыншылар тарапынан жоғары бағаланған және "Оскарға" ұсынылған "Шоушенк құтқарылуы" фильмінде түрме кітапханашысы Брукс Хэтлен рөлінде ойнады. Ол ескі, мұңды Брукстің терең бейнесі үшін мақтау алды, бұл рөлі оған көптеген жаңа жанкүйерлерді сыйлады. Екі жылдан кейін ол 1997 жылы түсірілген қорқынышты/ғылыми-фантастикалық фильм "Релик" фильмінде ойнады. 1999 жылы "The Practice" телесериалының екі эпизодында Реймонд Оз рөлін ойнады, бұл рөлі үшін ол драмалық сериалдағы үздік қонақ актер үшін "Эмми" сыйлығын жеңіп алды. 2002 жылы Дисней арнасының "Бейнесі жоқ жарық сақинасы" фильмінде әке рөлін ойнады. Сондай-ақ 2002 жылы Джим Кэрридің қатысуымен түсірілген "The Majestic" фильмінде қосалқы рөлде ойнады. 2003 жылы қысқа ғұмырлы NBC драмалық сериалы "Мистер Стерлингте" Джош Бролиннің әкесі рөлінде ойнады, бұл рөлі үшін ол "Эмми" сыйлығына ұсынылды. 2007 жылдың сәуір айында "C.S.I." сериалының "Бақытты аяқталу" атты эпизодында Мильтон, қарт адам рөлінде соңғы рет экранда пайда болды.

After World War II, Whitmore studied acting at the American Theatre Wing and the Actors Studio in New York. At this time, Whitmore met his first wife, Nancy Mygatt. They married in 1947, and the couple had three sons before their divorce in 1971. The eldest son, James III, found success as a television actor and director under the name James Whitmore Jr. The second son, Stephen, became the public spokesman for the Los Angeles County Sheriff's Department. The youngest son, Daniel, was a Forest Service Snow Ranger and firefighter before he launched his own construction company. In 1979, Whitmore and Mygatt remarried, but they divorced again after two years. Whitmore was married to actress Audra Lindley from 1972 until 1979. He co starred in several stage performances with her both during and after their marriage. These included Elba (a play by Vaughn McBride about an elderly couple who escape from the nursing home); William Gibson's Handy Dandy (he as a conservative judge, she as a liberal nun); and Tom Cole's About Time (in which they played characters identified simply as the Old Man and the Old Woman). In 2001, he married actress and author Noreen Nash. Whitmore is the grandfather of Survivor: Gabon contestant Matty Whitmore. In 2010, James Whitmore Jr., and his two children (grandchildren of James Whitmore), actress director Aliah Whitmore and artist production designer Jacob Whitmore, formed the theatre group Whitmore Eclectic. They perform in Los Angeles, California. In his later years, Whitmore spent his summers in Peterborough, New Hampshire, performing with the Peterborough Players. A Democrat, he supported the campaign of Adlai Stevenson during the 1952 presidential election. Although he was not always politically active, in 2007, Whitmore generated some publicity with his endorsement of Barack Obama for U. S. President. In 1980 he starred as Borski, a therapist treating imprisoned sex offenders, in the made for television movie Rage! directed by William A. Graham. In 1980, Whitmore appeared as Jake Reeves the terminally ill father of coach Reeves in a two episode arc of the television series White Shadow. In 1986, Whitmore voiced Mark Twain in the first claymation feature film The Adventures of Mark Twain. In 1994, Whitmore appeared in the role of prison librarian Brooks Hatlen in the critically acclaimed and Academy Award nominated Frank Darabont film The Shawshank Redemption, starring Tim Robbins and Morgan Freeman; Whitmore received much praise for his poignant portrayal of Brooks, the old con and his performance won him a legion of new fans. Two years later, he co starred in the 1997 horror/sci fi film The Relic. In 1999, he played Raymond Oz in two episodes of The Practice, earning an Emmy Award for Outstanding Guest Actor in a Drama Series. In 2002, Whitmore played the role of the grandfather in the Disney Channel original film A Ring of Endless Light. Also in 2002, Whitmore played a supporting role in The Majestic, a film that starred Jim Carrey. In 2003, Whitmore appeared as Josh Brolin's father on the short lived NBC drama series Mister Sterling, for which he was nominated for an Emmy Award. In April 2007, he made his last screen appearance in a C. S. I. episode titled "Ending Happy" as Milton, an elderly man.

Театр жұмысы

Уитмор жиі кино мен теледидарда сахналар арасындағы ұзақ күтістің шаршатуынан актерлік өнерді қызықсыз деп айтқан; оның құмарлығы театр болды, және ол ұзақ мансабы бойы сахнада өнер көрсетуді жалғастырды. Теңіз жаяу әскерінде қызметтен кейін ол USO гастролімен Оңтүстік Тынық мұхиты аймағын аралады, содан кейін Америкаға оралды, онда Нью-Йорктегі Америкалық Театр қанатында және Актерлер студиясында алты ай актерлік өнерді оқыды. Кейін ол Питерборо, Нью-Гэмпширдегі жазғы театр труппасына жұмысқа қабылданды – «Питерборо ойыншылары». 1947 жылы ол Прагада өткен Дүниежүзілік жастар фестивалінде АҚШ-ты ұсынып, «Барлық менің ұлдарым» қойылымында ойнауға таңдалды. Оның Бродвейдегі тұңғыш пьесасы – «Командование шешімі», онда Уитмор Техник-сержант Гарольд Эванс рөлін сомдады, 1947 жылдың сенсациясына айналды, және Уитмор «Маусымның ең жақсы жаңа келгені» үшін бәсекесіз Арнайы «Тони» сыйлығын алды. Уитмор өмірі бойы театр өнерімен айналысып, Бродвейде, Вашингтондағы Форд театрында және гастрольдерде өнер көрсетті. Кейіннен ол «Бір адамдық қойылымдардың королі» атағын жеңіп алды, «Уилл Роджерстің АҚШ-сы» (1970) қойылымында (1972 жылы теледидардағы рөлін қайталап ойнады); «Гарриге тозақтан келгендей ет!» (1975) қойылымында Гарри Трумэн рөлінде (содан кейін фильмдегі рөлін қайталап, ол үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды); және «Бұзақы» (1977) қойылымында Теодор Рузвельт рөлінде ойнады, бірақ соңғы қойылым алғашқы екеуінің сәнін қайтаруға құмар емес еді. «Уитмор, 1940 жылдардың соңында Нью-Йорктегі Актерлер студиясының алғашқы студенттерінің бірі болған, Голливудқа көшкеннен кейін актерлік шеберханада сабақ берді. Оның 1950 жылдардың басындағы студенттерінің арасында жас Джеймс Дин де болды, оған Уитмор Нью-Йоркке баруға кеңес берді. 'Мен Уитморға көп қарызмын,' деді Дин 1955 жылы Seventeen журналына берген сұхбатында. 'Оның айтқан бір сөзі бәрінен де көбірек көмектесті. Ол маған актерлік өнерді оңай жұмыс деп емес, қиын өнер деп қарастыруды үйретті.'"

Өлім

Уитморға 2008 жылдың қараша айында өкпе қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Ол 2009 жылдың 6 ақпанында Калифорния штатындағы Малибудағы үйінде 87 жасында осы аурудан қайтыс болды.

Марапаттар

ЖылСыйлықКатегорияЖұмысНәтижесіRef. 1949 ж. «Оскар» сыйлығы Ең үздік қосалқы актер «Шайқас алаңы» 1975 ж. Ең үздік актер «Атқа бер, Гарри!» 1990 ж. CableACE сыйлығы Фильм немесе мини-сериалдағы үздік қосалқы актер «Даңқ! Даңқ!» 2001 ж. «Джин» сыйлығы Басты рөльдегі ең үздік актер «Тост өмірге!» 1949 ж. «Алтын глобус» сыйлығы Кинофильміндегі ең үздік қосалқы актер «Шайқас алаңы» 1975 ж. Драма жанрындағы кинофильміндегі ең үздік актер «Атқа бер, Гарри!» 1971 ж. «Грэмми» сыйлығы Ең жақсы сөйленген сөз жазу «Уилл Роджерстің АҚШ-сы» 1975 ж. «Атқа бер, Гарри!» 2000 ж. Онлайн кино және теледидар қауымдастығы сыйлығы Драмалық сериалдағы ең үздік қонақ актер «Практика» 2000 ж. Primetime Emmy Awards Драмалық сериалдағы үздік қонақ актер 2003 ж. «Мистер Стерлинг» 1948 ж. «Театр әлемі» сыйлығы «Бұйрық шешімі» 1948 ж. «Тони» сыйлығы Жаңадан келгеннің үздік өнері 1964 ж. «Батыс мұрасы» сыйлығы Телевизиялық ойдан шығарылған драма «Жабайы тері» 1976 ж. Телевизиялық деректік бағдарлама «Мен енді мәңгілікке күреспеймін»

Уитмордың Голливуд Даңқы аллеясындағы жұлдызы 6611 Голливуд бульвары мекенжайында орналасқан. Салтанатты шара 1960 жылдың 8 ақпанында өтті.