Кіріспе
1958 жылы түсірілген британдық фильм Теренс Фишердің Франкенштейннің қайырымы - 1958 жылы түсірілген британдық Technicolor қорқынышты фильм, режиссер Теренс Фишер және актерлік Питер Кушинг, Фрэнсис Мэтьюс, Майкл Гвинн және Юнис Гейсон. Hammer Film Productions компаниясы түсірген фильм 1957 жылы Мэри Шеллидің 1818 жылғы "Франкенштейн" романынан алынған "Франкенштейн қарғысы" фильмінің жалғасы болды; немесе, Қазіргі заманғы Прометей және олардың "Франкенштейн" сериясының екінші бөлімі.
The Revenge of Frankenstein is a 1958 Technicolor British horror film directed by Terence Fisher and starring Peter Cushing, Francis Matthews, Michael Gwynn and Eunice Gayson. Made by Hammer Film Productions, the film was a sequel to The Curse of Frankenstein, the studio's 1957 adaptation of Mary Shelley's 1818 novel Frankenstein; or, The Modern Prometheus, and the second instalment in their Frankenstein series.
Сюжет
1860 жылы өлім жазасына кесілген Барон Виктор Франкенштейн гильотинадан құтылып, Карл есімді дөңсеген адамның көмегімен діни қызметкердің басын шауып, орнына жерлейді. Үш жылдан кейін Виктор, қазір доктор Штайн деген лақап атпен жұмыс істейді, Карлсбрюктегі табысты дәрігерге айналды, байларға қызмет көрсетіп, кедейлерге де көмек көрсетті. Медициналық кеңестің кіші мүшесі Ханс Клив Викторды таниды және оған құрметімен қарай отырып, онымен шәкірт болуды сұрайды. Карлмен бірге Виктор мен Ханс баронның экспериментін жалғастырады: тірі миды жаңа денеге трансплантациялау, ол шикізат емес, бір-бірімен бірге жаратылған жан. Бұзық Карл өзінің миын ерікті түрде беруге дайын, осылайша денесі сау болады, әсіресе аурухананың сүйікті жаңа көмекшісі Маргаретпен танысқаннан кейін. Трансплантация сәтті өтеді, бірақ Ханс Карлға медициналық сенсация болатынын айтқанда, Карл үрейленіп, Маргаретті оны босатуға көндіреді. Ханс Виктордың орангутанның миын трансплантациялаған шимпанзе өзінің жұбайының етін жегенін және Карл туралы уайымдағанын айтады, бірақ Виктор оның уайымдарын жоққа шығарады. Карл ауруханадан қашып кетіп, Виктордың зертханасына жасырынып, онда өзінің қорғалған дөңсеген денесін өртеп жібереді. Оған маскүнем үй басқарушы шабуыл жасайды, ол оны қарақшы деп ойлайды, бірақ оны өлтіруге тырысады. Виктор мен Ханс Карлдың жоғалып кеткенін біліп, оны іздеуге кіріседі. Келесі күні таңертең Маргарет Карлды әпкесінің қорасында табады. Хансты алып келуге бара жатқанда, Карл оның қолы мен аяғында қиындықтар көреді. Ханс пен Маргарет келгенде, ол жоқ. Түнде Карл жергілікті қызды тұзаққа түсіріп, өлтіреді. Келесі күні кешкі қонаққа жүгіреді. Ол өзінің ақауларын қайта дамытып, Виктордан көмек сұрап, өзінің шынайы аты Франкенштейнді қолданады, ол құлап, өледі. Виктор Ханстың елден кету туралы өтінішіне мән бермей, дәрігерлер кеңесінің алдына шығады, онда ол атақты Франкенштейн болғанын мойындамайды. Қанағатсыз кеңесшілер Виктордың қабірін ашады, бірақ діни қызметкердің денесін тауып, нағыз Франкенштейн әлі де тірі деп қорытынды жасайды. Ауруханада науқастар жек көрушілікпен Викторға шабуыл жасайды, ал Ханс өлтіріп бара жатқан ұстазын зертханаға апарады. Полиция Викторды тұтқындауға келеді, бірақ Ханс оларға Виктордың өлі денесін көрсеткенде, олар кетеді. Содан кейін Ханс Виктордың миын Виктордың өзіне ұқсатып дайындаған жаңа денесіне трансплантациялайды. Кейінгі уақытта Ханс Лондонға барып, Викторға, қазір өзін доктор Франк деп атайды, кейбір науқастарды қабылдауға көмектеседі.
Өндіріс
Джимми Сангстердің айтуынша, Джеймс Каррерас Америкада фильмді алдын ала сатып, өзімен бірге плакат алып кеткен. Каррерас қайтып келгенде Сангстерге жобамен жақындап, одан жалғасын жазуды сұрады. Сангстер: "Мен бірінші фильмде (барон) Франкенштейнді өлтірдім", - деп жауап берді. Сангстер Каррерастың түсірілім басталғанға дейін жобаны жазуға алты апта уақыт бар екенін және "сен бірдеңе ойлап табасың" деп айтқандығын айтты. Фильм Брей студиясында түсірілді және түсірілім 1958 жылдың 6 қаңтарында, сонымен қатар Кушингтің қатысуымен және Фишердің режиссері болған Дракуланың (1958) түсірілімінен үш күн өткен соң басталды. Дирижер және композитор Леонард Сальзедо музыканы жазуға жалданады, ал "Шекірек" командасының көпшілігі басқа рөлдерде оралды, соның ішінде Джек Ашер оператор, Бернард Робинсон дизайн және Фил Лики макияж.
Шығару
Ол 1958 жылы маусымда Құрама Штаттарда екі еселенген шоттың төменгі жартысында Curse of the Demon (1957)пен бірге шығарылды.
Новелизация
Фильмнің үш нұсқасы жарық көрді. Біріншісі, Джимми Сангстердің (Хурфорд Дженс ретінде) Panther Books 1958 жылы жарық көрген; екіншісі Джон Берктің 1966 жылғы "The Hammer Horror Film Omnibus" кітабының бөлігі ретінде; үшіншісі, Шон Хатсонның 2013 жылы наурыз айында жарық көрген.
Сыни қабылдау
Variety журналы "Франкенштейннің қайырымын" "бағалы" фильмнің түсірілімі мен "жақсы сюжетті, қызықты кейіпкерлерді, жақсы актерлік өнерді" қамтитын сценариймен "жоғары деңгейдегі қорқынышты фильм" деп атады. Motion Picture Daily журналында: "Қорқынышты фильм шығармашылық шеберлік пен қиялмен жасалды. "Хаммерлердің" жанрға қосқан ең елеулі үлесі - олардың қорқынышты әсерлер үшін таңғажайып түстерді қолдануы". "Хаммер" компаниясы "орбан фильмдері әрқашан қара-ақ түсірілуі керек деген теорияны біржола жойды". "Харрисонның есептері" оны "өз түрінің ең үздік суреті" деп жариялады. "Ай сайынғы кино бюллетень" журналында былай деп жазылған: "Бұл қымбат әрі көп еңбек сіңірген фильмнің тіпті қорқынышты фильмдер деңгейінде де сендіре алмай қалуының себебі - оның сюжеті мен жылдамдығы мен қиялынан айтарлықтай кем. Питер Кушингтің стильді әрі қорқынышты қойылымы тек қана қорқынышты аз ғана қалған жерді қарапайым және қарапайым түрде ұстаудың әзіл-сықақ әсерін баса көрсетеді". 2022 жылдың қазанында "Франкенштейннің қайырымы" 15 шолу негізінде Rotten Tomatoes шолу агрегатор веб-сайтында 87% мақұлдау рейтингіне ие болды.