Кіріспе

2018 жылғы сатирикалық драмалық фильм "Желдің басқа жағы" - 2018 жылғы сатирикалық драмалық фильм, оны Орсон Уэллс жазды, монтаждады және режиссерлік етті. Ол 48 жыл бойы түсіріліп, 2018 жылы жарыққа шықты. Фильмде Джон Хьюстон, Боб Рэндом, Питер Богданович, Сьюзан Страсберг және Оя Кодар ойнайды. Уэллс жаңа Голливуд дәуірінің басталуы кезінде өзінің режиссерлік оралуы ретінде фильмді 1970 жылы түсіруді бастады және 1976 жылға дейін қайтадан басталды. Уэллс 1980 жылдары жобаны редакциялаумен ара-тұра жұмыс істеді, бірақ оны аяқтаудың алдында тұрған қаржылық, құқықтық және саяси қиындықтарға ұшырады. Уэллс 1985 жылы қайтыс болғанмен, аяқталмаған фильмді қайта құруға бірнеше рет тырысты. 2014 жылы құқықтарды Royal Road сатып алды және аяқталған жобаны Богданович пен продюсер Франк Маршалл бақылады. Бұл оқиға Голливудтың қартайған режиссерінің (Хьюстон) соңғы күні өзінің аяқталмаған соңғы жобасының көрсетілім кешін өткізгенде пайда болған фильмнің оқиғасын баяндайды. Түсті және қара-ақ кадрларды қолдана отырып, фильм 8 мм және 16 мм-де әдеттегідей емес деректі стильде түсірілді, онда көптеген журналистер мен жаңалықтар өкілдерінің көптеген камералары арасында жылдам кесу әдісі бар. Бұл фильм классикалық Голливудтың өліміне және Еуропа мен Жаңа Голливудтың 1970-ші жылдардағы авангардтық кино түсірушілеріне сатира ретінде қарастырылды. Бұл фильмнің әлі жарық көрмеген нәтижесі "киноның қасиетті Гралы" деп аталады. Ол 48 жыл ішінде ең ұзақ уақыт өндірілген фильм болып табылады. "Желдің екінші жағы" фильмінің әлемдік премьерасы 2018 жылдың 31 тамызында 75-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде өтті.

Сюжет

1970 жылдардың басында орын алған фильм 70 жасқа толған күні жол апатынан қаза тапқан қартайған Голливуд режиссері Джейк Ханнафордтың соңғы күнін суреттеумен басталады. Өлер алдында Ханнафорд өзінің әлсіреп бара жатқан мансабын жандандыруға тырысып, эксперименталды фильм түсірді, ол еріксіз жыныстық көріністер мен зорлық-зомбылықпен, аралас нәтижелермен. Ханнафордтың туған күнін тойлау кезінде, бұл фильм (Желдің басқа жағы деп аталады) оның жұлдызы түсірілімнен бірден көрінбейтін себептермен шабуылдан кейін аяқталмаған. Студияның бастығы Макс Дэвидтен "соңғы ақша" тарту үшін Ханнафордтың аяқталмаған фильмінің кейбір түсініксіз бөліктерінің көрсетілімі өтеді. Ханнафордтың өзі жоқ, ал оның жан-жағындағы адал адам, бұрынғы бала жұлдыз Билли Бойл фильмнің не туралы екенін сипаттауға тырысады. Бұл бейнеде біз әртүрлі топтардың Аризонадағы Ханнафордтың фермасындағы тойға дайындалып жатқанын көреміз. Ханнафорд жас Оттерлейкпен бірге келеді, ол коммерциялық тұрғыдан сәтті режиссер, танымал тұлғаларды еліктеуге қабілетті, ол өзінің жетістіктерінің көп бөлігін Ханнафордты мұқият зерттегеніне сенеді. Тойға қатысқан көптеген журналистер камераларын ұрып-соғып, инвазивті сұрақтар қояды, ақырында Ханнафордтың жыныстық қатынасына және оның көптен бері жабық гомосексуалист болғанына қарамастан, оның мачолық тұлғасына күмән келтіреді. Ханнафорд өзінің әр басты кейіпкерінің әйеліне немесе қызына азғырылған, бірақ басты кейіпкерлердің өздеріне қатты қызығушылық танытады. Бірнеше қонақ Ханнафордтың соңғы фильмінің жұлдызы Джон Дейлдің жоқ екендігі туралы пікір білдірді, Ханнафорд оны алғаш рет, Дейл Мексика жағалауында Тынық мұхитына секіріп, өзін-өзі өлтіруге тырысқан кезде тапты. Тойдың барысында Ханнафорд Дейлдің өзін-өзі өлтіруге әрекеті жасалма екенін және ол шын мәнінде Мексикаға Ханнафордты іздеуге кеткенін біледі. Осы уақытта қонақтар ферманың жеке кинотеатрында фильмнің тағы да бірнеше көрінісін көреді. Бір көріністе Дейлдің фильмді неге тастап кеткені анық көрінеді - ол секс-көріністің ортасында түсірілімнен шығып кетті, онда оны экраннан тыс жерде Ханафорд шымқырып отырды. Той жалғасқан сайын Ханнафорд барған сайын мас болады. Ол ваннада бетін жуып жатқанда, "Оттерлейк" фильмінің алдында күйреп, жас режиссердің өз мансабын қайта жандандыруға көмектесуін сұрайды. Бірнеше рет электр қуаты үзіліп, партияның ортасында экранға түсіруді тоқтатады. Той фонарь жарығымен жалғасады және ақыр соңында кинотеатрда бос дискке жиналады, онда фильмнің соңғы бөлігі көрсетіледі. Тойда Оттерлейк Ханнафордтың жаңа фильмін қаржылай қолдамайтынын түсінгеннен кейін, екеуінің достығы аяқталғанын түсінгеннен кейін, соңғы алмасуы болды. Журналист Джульетта Рич Ханнафордқа оның жыныстық қатынасы туралы ең ашық сұрақтар қойды. Осы сәтте Ханнафорд Ричті мас күйінде шапалақпен ұрады, ал мас Бойл режиссерді қызу қорғауға шығады. Фермада таң атқан кезде Дейл бос үйді аралап жүрді, ол ертеңіне ғана келді. Ол ақыры көлікке келіп, мас Ханнафорд кетіп бара жатқанда онымен бірге спорттық көлікке кіруін сұрайды, бірақ Дейл кірмейді. Ханнафорд көлікпен кетіп, жол апатына ұшырайды. Осы арада Ханнафордтың символикалық фильмі енді бос болған кинотеатрда көрсетілімді аяқтады. Қазір оны көретін жалғыз адам - фильмнің басты кейіпкері. Ол соңғы көріністі көріп, Ханнафордтың соңғы баяндауында: "Кім біледі? Мүмкін, сен бір нәрсеге тым қатты қарап қаласың, а? Жақсылықтарды құрғатып, өмір сүрудің күшін суырып алады. Сіз керемет орындар мен әдемі адамдар, барлық сол қыздар мен жігіттер атып өлтіру. "

Фильм ішіндегі фильмнің сюжеті

Ханнафордтың фильмдегі эксперименталды фильмі, Антониони бейнелеген еуропалық артхаус киносының пародиясы ретінде түсірілді және ешқандай диалогсыз орындалды, визуалды таңқаларлық, бірақ сюжеттік үйлесімділігі өте аз. Келесі көріністер осы тәртіппен көрсетіледі: Оя Кодармен бірге тез арада кесулер жүргізілген графикалық лесбияндық сауна көрінісі, Ханнафорд фильмнің басында түсіру процесінде. Оя Кодар мен Боб Рэндом арасындағы бірнеше экспрессионисттік кадрлар Century City, Лос-Анджелес шатырларының арасында түрлі оптикалық иллюзиялармен, олардың кейіпкерлері кімді қуып жүргені бірден анық емес. Осы көріністердің соңында ол қызға қуыршақ сатып алады, ал қыз оны қабылдамайды, күйеу жігітімен түнге қарай жолға шығады. Екі кейіпкер қайтадан бір түнгі клубта кездеседі. Ол әр түрлі хиппилер әр түрлі жыныстық әрекеттермен айналысатын дәретханаға шығады және қайтадан кірмес бұрын киімін ауыстырады. Ол оған қуыршақты береді. Ол бірқалыпты қайшы алып, қуыршақтың шашын тез кесіп, содан кейін көзін кесіп алады. Олар түнгі клубтан оның жігітінің 1968 жылғы Ford Mustang fastback-ына кіреді. Жаңбырлы түнде көлік ұшып кетеді, күйеу жігіт көлік айдап бара жатқанда, екеуі оның жанындағы жолаушы орындығында жыныстық қатынасқа түседі. Бірнеше минуттан кейін жігіт көлікті тоқтатып, қызды Дейлден тартып алады және оны өзі үшін тартуға тырысады. Әйел оны сөгіп, екеуін де сыртқа шығарады. Джон Дейл, шымылдықтары жартылай түсірілген күйінде, үлкен суға түседі. Келесі күні таңертең Кодардың мүлдем жалаңаш кейіпкері үйдің екінші қабатында баспана табады. Сол жерден ол ашық терезеден абайлап шығып, жерге құлап, бос теміржол вагонына барады. Метро Голдвин Майер студиясының артқы жерінде оптикалық иллюзиялар бар тағы да қуғын-сүргін көріністері пайда болады (оның ішінде Кодар кейіпкері Энди Хардидің әйгілі үйіне кіреді). Содан кейін студияның артқы жерінде қалған шикі төсек тұғырларындағы жыныстық көрініс бар. Экраннан тыс жерде Ханнафордтың Дейлге бағыт-бағдар беріп жатқанын естиміз, ал кейбір ыңғайсыз қысымдан кейін жалаңаш Дейл жеткілікті деп шешіп, түсірілімді тастап кетеді. Ханнафорд оның кетіп бара жатқанын көріп, мегафон арқылы "Джонни Дейлмен қоштас" деп айқайлайды. Қазір продюсерлік топтың басты кейіпкері жоқ. Содан кейін Ханнафордтың менеджері "Барон" шағымданатын сцена бар, ол кезексіз ұсынылады, онда қазір киінген Джон Дейл шаң-тозаң, желлі студияның артындағы алаңға жалғыз жүреді. Соңғы сахнада жалаңаш Оджа Кодар алып фалликалық символға қайшымен шабуыл жасап, оның алдында құлап түсіп, құлап барады.

Кастинг

Фильмде Хьюстон мен Богдановичтен басқа кейде актерлік рөлдерде ерекше көп сандаған кинорежиссерлер бар. "Желдің екінші жағында" түсірілген басқа режиссерлер Клод Шаброл, Норман Фостер, Гэри Грейвер, Кертис Харрингтон, Деннис Хоппер, Генри Джаглом және Пол Мазурский болды, көбінесе Ханнафордтың журналистер мен жас кино түсірушілердің серігін ойнады. Уэллстің достары болған басқа да Голливуд танымал тұлғалары, соның ішінде Джек Николсон да қатысуға шақырылды, бірақ олар бас тартты немесе қол жетімді болмады. Импрессионист Рич Литтл бастапқыда Брукс Оттерлейк ретінде таңдалды, бірақ оның рөлі өндіріс кезінде қайта құрылды. Оның кетуіне себеп болған түрлі деректер бар. Уэллс импрессионисттің актерлік қабілетіне қанағаттанбауын білдірді және оны жұмыстан босатты. Литтл фильм түсіру барысында Уэллспен байланысын неге үзгенін білмейтінін айтады. Кинорежиссер Гари Гравер басқаша әңгіме айтады: "Біз онымен көптеген сахналарды түсірдік, ол әрқайсысында өте жақсы болды. Бір күні күтпеген жерден Рич қолына чемодан ұстап келді. "Орсон, - деді ол, - мен әйелімді көптен бері көрмедім. Мен үйге қайтуым керек. Сол сәтте-ақ ол жоғалып кетті! Орсон ашуланбады. Ол жай ғана күмәнмен қарап отырды. Ол не болып жатқанына сенбеді. Орсон мен Ричтің қарым-қатынасы жақсы болғандықтан, Ричтің кенеттен кетуін ешкім күтпеген еді". Богдановичтің Оттерлейк ролін ойнауымен түсірілім аяқталды. Бұл Литтлдің барлық сахналарын қайта түсіруді қажет етті. Литтлдің Оттерлейк кейіпкерін түсіндіруі әр сахнада әртүрлі акцент немесе әсерді қолданады - Джозеф Макбрайд "жағымсыз еңбек етті" деп ойлаған құрылғы. Ал Богданович Оттерлейк кейіпкері ретінде бірнеше рет кейіпкерге айналғанмен, ол өзінің сахналарының көпшілігін өз дауысымен ойнады. Фостер, Селварт, Джессел, МакКэмбридж, О'Брайен, Стюарт, Уилсон, Митчелл, Кэрролл және Репп ойнаған кейіпкерлер Ханнафордтың "Ескі Голливудты" бейнелейтін жанұясын құрайды; Шаброл, Харрингтон, Хоппер, Джаглом және Мазурский "Жаңа Голливудты" бейнелейтін, өздерінің аздап бүркемеленген нұсқаларын ойнайды. "Ескі Голливуд" кейіпкерлері Ханнафорд үшін хор ретінде қызмет етеді, оның өмірі туралы түрлі түсініктемелер береді.

Өндірістің басталуы, 1970-71

Уэллс 1960 жылдардың аяғында АҚШ-қа оралғанда, сценарийдің орнын Голливудқа ауыстырды, ал екінші бөлімнің суреттері 1970 жылдың тамызында басталды. 1970-1971 жылдары негізгі сурет салу Ханнафордтың фильмдегі фильмге бағытталған. Уэллс фильмнің режиссері ретінде кімді таңдап, өзі рөлді ойнауға болатынын білмеді, ақыры 1974 жылы өзінің досы актер-режиссер Джон Хьюстонды таңдады. 1974 жылға дейін түсірілген бірнеше партиялық көріністер Хьюстонсыз түсірілді және көбінесе әңгімелесудің бір жағын ғана қамтиды, Хьюстонның әңгімелесу жағы бірнеше жылдан кейін түсірілді және бұрынғы кадрларға монтаждау үшін жасалды.

Рұқсат етілгенге дейін

Кинотанушы Джозеф Макбрайд актерлік құрамның мүшесі ретінде фильмнің суреттерін көрді, кейіннен 1990-шы жылдардың соңында Гари Грейвердің әлеуетті инвесторларды тарту үшін жинаған екі сағаттық кескінін көрді. Макбрайд фильм "кино тарихындағы шешуші сәттің уақыт капсуласы ретінде қызмет етеді - жетпісінші жылдардың басында орнатылған "тұрақты" кезеңнің ностальгиясы және сол кезеңдегі АҚШ-тағы саяси, жыныстық және көркем мінез-құлықтың өзгеруі туралы ой жүгірту". Джон Хьюстон Орсон Уэллстің кейбір достарына аяқталмаған фильмді көрсеткен жеке көрсетілімін сипаттады: "Мен оны көре алмадым, бірақ көргендер маған бұл нокаут деп айтты". Оның пікірі бойынша фильмнің аяқталуы әрқашан мүмкін емес еді, өйткені Уэллстің "дене жағдайы нәзік еді. Оның оны кесуге күші жетпеді". Алайда, Гоместі Орсон Уэллс, Доминик Антуан, Питер Богданович, Мехди Бушехри және басқалар фильмнің бюджеті 250 000 долларды ұрлап, түскен ақшамен қашып кеткен деп айыптағандықтан, оның фильмнің кеңінен көпшілік назарына түсуін қаламауының себебі бар. Сонымен қатар, Гоместің фильммен байланысы 1974 жылы үзілді; бірақ түсірілім 1976 жылға дейін аяқталмады, сонда монтаждаудың көп бөлігі басталды. Риан Джонсон 2018 жылдың сәуірінде Vanity Fair журналына 117 минуттай редакцияланған Мишель Легранның ұпайларын екі рет алып тастаған көргені туралы айтты, оның ішінде 2018 жылдың 16 қаңтарында Санта-Моникада, Калифорнияда Квентин Тарантино, Александр Пэйн және басқа да VIP-термен бірге "барлығы таң қалды". Metacritic 32 сыншыдан алынған 100 баллдан 78 балл жинады, бұл "жалпысынан жағымды пікірлерді" білдіреді. Италиядағы Орсон Уэллс кино сыншысы және авторы Альберто Аниле 75-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде премьерасын көрген фильмді "Уэллстің басты туындыларының бірі" деп атады. Кино тарихшысы және фильмдегі актер Джозеф Макбрайд: "Соңғы нәтиже менің тіпті күткенімнен де асып түседі", - деп мойындады. Фильм 2018 жылдың үздік фильмдерінің тізімдеріне, соның ішінде Sight & Sound, Film Comment, The Hollywood Reporter, The Los Angeles Times және Vanity Fair тізімдеріне енгізілді. Ол Ұлттық сын кеңесінен, Ұлттық кино сыншылары қоғамынан, Лос-Анджелес кино сыншылары қауымдастығынан, Сан-Франциско кино сыншылары шеңберінен және басқалардан марапаттар алды. 2020 жылы Рымза мен Муровски Хоппер / Уэллс фильмін құрастырды, ол 129 минуттық фильм болып табылады. Фильм Уэллс пен Деннис Хоппердің саясат, дін және кино жасау туралы әңгімесі.

Құжаттамалық фильмдер

Грейвер, Гэри, Орсон Уэллспен жұмыс, 1993. Седлар, Доминик және Седлар, Яков, Орсонды іздеу, 2006. Suffern, Ryan, Orson үшін соңғы кесу: жасаудың 40 жылы, 2018. Невилл, Морган, Олар мені өлгенімде жақсы көреді, 2018 жыл.