Кіріспе
1981 жылы Ларри Нивен мен Джерри Пурнеллдің романы Элизабет Мунның адалдық анты - 1981 жылы америкалық жазушылар Ларри Нивен мен Джерри Пурнеллдің романы, бастапқыда Phantasia Press баспасында, содан кейін Timescape Books баспасында басылып шыққан. Жақын болашақта орналасқан бұл фильмде аркология, Todos Santos деп аталатын үлкен тұрғын ғимарат, Лос-Анджелестің, Калифорнияның қылмысқа толы жерінен жоғары көтеріледі, бірақ қаламен кездейсоқ байланыстан басқа ештеңе жоқ. Роман "бұл эволюция іс-әрекетінде деп ойлаңыз" деген сөз тіркесін танымал етті, бұл Нивеннің кітаптарында басқа жерде кездеседі. Роман Лос-Анджелес метросының құрылысын болжады. Ол Дэвид Принглдің Science Fiction: The 100 Best Novels кітабына енгізілді.
the Elizabeth Moon novel
Oath of Fealty is a 1981 novel by American writers Larry Niven and Jerry Pournelle, published originally by Phantasia Press, then by Timescape Books, with numerous reprints. Set in the near future, it involves an arcology, a large inhabited structure, called Todos Santos, which rises above a crime ridden Los Angeles, California, but has little beyond casual contact with the city. The novel popularized the phrase "think of it as evolution in action", which occurs elsewhere in Niven's books. The novel anticipated the building of the Los Angeles subway. It was included in David Pringle's book Science Fiction: The 100 Best Novels.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Жақын болашақта нәсілдік тәртіпсіздіктер Лос-Анджелес қаласының сыртындағы аумақты қиратып жібереді. Қала құрылыс құқығын жеке компанияға сатады, содан кейін олар Todos Santos деп аталатын аркологияны салады, оған аймақтың бақылауы мен заңды юрисдикциясы берілді. Тодос-Сантос тұрғындарының өмір сүру деңгейінің жоғары болуы ангелондар арасында реніш туғызады. Аркология тұрғындары жеке өмірін құрбан етіп, басқа мәдениетті дамытты. Қауіпсіздікке алмасу үшін жеке пәтерлерде де камералар (жұмыс тәртібімен бақыланбайды) бар. Тұрғындар Аркологияға және оның басшылығына өте адал, адалдық екі жаққа да жүреді. Роман барысында Todos Santos феодалдық қоғаммен салыстырылады, адалдық пен міндеттемелер екі жаққа жүреді, сондықтан романның атауы. Аркологиядағы жүйелерді MILLIE, озық компьютерлік жүйе басқарады, ал кейбір жоғары деңгейдегі басшылар МILLIE-мен миларына биоэлектрондық импланттар арқылы тікелей байланыста. Аркологиядағы басқа жұмысшылар телеөнеркәсіппен жұмыс істейді, соның ішінде Ай базасындағы құрылыс жабдықтарын қашықтан басқаратын бір әйел бар. Todos Santos ангелдер арасында наразылық туғызады, бірақ олардың өмірін де жақсартты. Аркологияның иесі болып табылатын компания мұздықтарды сүйреп әкеліп, Оңтүстік Калифорния тұрғындарының су тапшылығын шешеді. Todos Santos Лос-Анджелес метросын окисводородты отпен қоректенетін қазу машинасын пайдаланып қазып шығарды. Todos Santos метро жүйесінің торабында орналасқан және онда үлкен сауда орталығы бар, оған Ангеленос бара алады. Бұл оңай қол жетімділік Лос-Анджелес қаласының лауазымды адамдарына қаладан тыс жерлерде сатып алулар мен салықтан түсетін кірістер туралы шағымдануға себеп болады. Оқиғаның басында үш жас Анхелоно Тодос Сантостың техникалық қызмет көрсету аймағына кіреді. Олар Todos Santos қауіпсіздік жүйесі мен қызметкерлері анықтаған кезде террористерге ұқсайды, соның ішінде дұрыс электрондық кіру кодтарын бұрмалайды. Үшеуі де өлтірмейтін құралдар сәтсіз аяқталғанда, менеджердің орынбасары Престон Сандерс бомба жарылуының апатты салдарын тәуекел етудің орнына өлімге әкелетін газды босатуды бұйырады. Екі кісіні өлтіреді. Олар жоғары технологиялық жабдықтар мен "бомба" деген жазуы бар қораптармен, бірақ аркологияға зиян келтірудің нақты құралдары жоқ жастар болып шығады. Көп ұзамай олардың "Адам мен Жердің достары" (FROMATE) алдап кеткендері анықталады, олар Todos Santos-ты жоюды немесе тастап кетуді қалайды, бұл аркологияны кейінірек шынайы шабуыл жасау үшін өлімге әкелетін қорғанысын өшіруге мәжбүрлеу құралы ретінде. Екі жастың өлімі саяси проблемаларды туғызады. Сандерс кісі өлтіргені үшін айыпталады. Аркология менеджері Арт Боннер қалалық билікке қарсы шығуға дайын болса, Сандерс өзін ұстап береді. Аркология FROMATE-тер жоспарлағандай, өзінің өлімге әкелетін қорғанысын өшіруге мәжбүр болады. Бұл болған кезде, олар көп ұзамай FROMATEs-тің толыққанды шабуылына тап болады, олар шабуылдаушыларды өлімге әкелмейтін құралдармен тоқтатады, бұл шабуылдаушылар олардың өлімге әкелетін қарулары бар екенін дәлелдегенше, бұл кезде Todos Santos қауіпсіздігі жауап береді, шабуылдаушылардың көпшілігін атып өлтіреді. Қалалық билік әлі де бұған жауап бермей тұрғанда, аркология бас инженер (және жергілікті данышпан) Тони Рэндтің идеясы бойынша түрмеден қашуды бастайды. Олар "Ақиқат" газын түрмеге құйып, Сандерсті босату үшін "Ақиқат" газын қолданған. Лос-Анджелес дереу тұтқындау және іздестіру ордерлерімен жауап қатады, бірақ олар көп ұзамай аркологияның үлкендігі мен Todos Santos басшыларының Рэнд пен Сандерсті жасыруға мүмкіндіктерімен жеңіледі, оларға ішінара MILLIE-мен тікелей байланыстары көмектеседі. Todos Santos Лос-Анджелеске қиындық тудыруы мүмкін екенін көрсеткеннен кейін, мысалы, Лос-Анджелес сумен жабдықтауды тұзды сумен ластауы және телебағдарлама операторларының жұмысының тоқтауы арқылы, бітімге қол жеткізілді: Рэнд пен Сандерс елден тұрақты түрде кетеді және Лос-Анджелес пен Todos Santos арасындағы қарым-қатынас қалпына келтіріледі. Нәтижесінде, "Тодос Сантос" жеңіске жетті, егер тек бұрынғы жағдайды қалпына келтірсе.
Қабылдау
Оны сыншы Дэвид Прингл 1949-1984 жылдар аралығындағы 100 үздік ғылыми-фантастикалық романдардың бірі ретінде таңдады. Ол ең үздік классикалық либертариандық ғылыми-фантастикалық роман үшін Прометей сыйлығына бірнеше рет ұсынылды.