Кіріспе

Аэринхима немесе аэриферлі паренхима немесе лакуна - паренхиманың кейбір өсімдіктердің жапырақтарында, сабақтарында және тамырларында кеңістік немесе ауа арналарын құрайтын, көкпар мен тамыр арасындағы газ алмасуды қамтамасыз ететін қоңыраулы тінді қалыптастыруға арналған модификациясы. Ауа толтырған қуыстардың арналары (оң жақтағы суретті қараңыз) су үстідегі өсімдік пен су астындағы тіндер арасында оттегі, көмірқышқыл газы және этилен сияқты газдарды алмастыру үшін төмен кедергілі ішкі жолды қамтамасыз етеді. Аренхима гипоксикалық топырақта өсетін су және ылғалды жерлерде өсетін өсімдіктерде де кең таралған. "Аеренхима" сөзі қазіргі латын тілінен алынған, латын тілінен алынған aer "ауа" және грек enkhyma "инфузия".

Аэренхима түзілуі және гипоксия

Аеренхима (ауа толтырған қуыстар) екі түрде болады. Лизигенді аэренхима белгілі бір қабық тамыр жасушаларының апоптозы арқылы ауамен толтырылған қуыстарды қалыптастыру үшін қалыптасады. Шизогенді аэренхима ортаңғы ламелладағы пектикалық заттардың ыдырауымен пайда болады, содан кейін жасушалар бөлінеді. Топырақ суға батып қалғанда гипоксия пайда болады, өйткені топырақтағы микроорганизмдер диффузияға қарағанда оттегіді жылдам тұтынады. Гипоксикалық топырақтың болуы - ылғалды жерлерді анықтайтын сипаттамалардың бірі. Көптеген ылғалды өсімдіктерде аэренхима бар, ал кейбірінде, мысалы, су қызғалдақтарында жапырақтар мен тамыр тамырлар арқылы атмосфералық ауаның жаппай ағысы болады. Гипоксияның басқа да көптеген химиялық салдары бар. Мысалы, аз оттегінің пайда болуы және уытты қосылыстар түзілуі кезінде нитрификация тежеледі, өйткені анаэробты бактериялар нитратты, марганецті және сульфатты баламалы электрон қабылдағыштар ретінде пайдаланады. Топырақтың редукциялық тотығу потенциалы төмендейді және темір мен марганец сияқты металл оксидтері ерітеді, алайда радиалды оттегін жоғалту осы иондардың ризосферада қайта тотығуына мүмкіндік береді. Жалпы, аз оттегі ағаштар мен өсімдіктерді этилен өндіруге талпындырады.

Артықшылықтар

Ауада орналасқан үлкен қуыстар су үстідегі өсімдік мүшелері мен су астындағы тіндер арасында газ алмасу үшін ішкі жолды қамтамасыз етеді. Бұл өсімдіктерге анаэробтық тыныс алудың метаболистік шығындарынсыз өсуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, еренхима түзілу кезінде қабық жасушаларының ыдырауы құрғақшылық сияқты стресс кезінде өсімдіктердің метаболикалық шығындарын азайтады. Аэренхима арқылы тасымалданатын оттегі тамырдың тесіктері арқылы қоршаған топыраққа ағып түседі. Жеке тамырлар айналасындағы оттегімен қамтамасыз етілген топырақтың кішкентай ризосферасы топырақтың сульфид, темір және марганец сияқты уытты компоненттерінің ағылуына жол бермейтін микроорганизмдерді қолданады.