Кіріспе

Тауарларды импорттау және экспорттау үшін мемлекеттік кеңсе ғимараты Кеден үйі немесе кеден үйі дәстүрлі түрде юрисдикциялық үкімет кеңселерін қамтитын ғимарат болды, оның қызметкерлері тауарларды елге әкелу және әкетумен байланысты функцияларды бақылады, мысалы импортталған тауарларға кедендік баж салығын жинау. Әдетте, кеден үйі теңізге шығатын үлкен өзен жағасындағы портта немесе қалада орналасқан. Бұл қалалар елге кірудің порттары ретінде қызмет етті. Электрондық ақпараттық жүйелердегі жетістіктерге байланысты халықаралық сауда көлемі артып, әуе қатынасының пайда болуымен "кеден үйі" термині тарихи анахронизмге айналды. Бұрын әдет-ғұрып үйлері ретінде пайдаланылған, бірақ кейіннен мұражайлар немесе азаматтық ғимараттар сияқты басқа мақсаттарға айналдырылған ғимараттардың көптеген мысалдары бар. Мысалы, Нью-Йорк штатының Манхэттен қаласында бұрынғы Александр Гамильтон АҚШ кеден үйінде (қазіргі Джордж Густав Хей орталығы) қазіргі уақытта Американың ұлттық мұражайының филиалы орналасқан, Луизиана штатының Нью-Орлеансындағы бұрынғы АҚШ кеден үйінде қазір Аудубон бауырсақ бақшасы мен инсектариум орналасқан, Калифорния штатының Сан-Францискодағы бұрынғы АҚШ кеден үйінде қазір АҚШ кеден және шекараны қорғау және әлеуметтік қамсыздандыру басқармасының кеңселері орналасқан және Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы бұрынғы АҚШ кеден үйінде 1973 жылы Селективті қызмет кеңсесі ретінде қызмет еткен. 2019 жылы Мальтадағы Валеттаның кеден үйі әлі де бастапқы мақсатта пайдаланылып келеді.

Тарих

Кеден үйлері 1275 жылдан кейін ағылшын порттарының көрнекті ерекшелігіне айналды, бұл шетел саудасына арналған алымдарды жинаудың ұлттық жүйесін құруға байланысты болды. Ұлыбританияда 1386 жылдан бастап "кеден үйі" термині "кеден үйі" терминімен қатар қолданылып келеді. Бұл Лондон қаласының кеден үйі Тауэр-Уордтағы Жүн Кемежайда жүн мен Вулфеллдің Ұлы дәстүрін бақылайтын лауазымды адамдарға ғана үй салу үшін салынғаннан кейін болды. Кейінгі жылдары Лондон қаласының кеден үйі басқа кеден қызметкерлерінің жұмыс орны ретінде қызмет етсе де, жеке форма қолданылды.